VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 11:10 | 15/11/2018 (GMT+7)
.

Tìm kiếm những điều tốt đẹp thường ngày

07:32 | 11/07/2018
Cùng với sự nghiệp đổi mới của đất nước, các nghệ sĩ Việt Nam - Hàn Quốc đã quan tâm hơn đến việc khẳng định cá tính sáng tạo. Tác phẩm của họ, khởi nguồn từ những sự vật rất đỗi bình thường, song đằng sau là cuộc tìm kiếm những điều tốt đẹp dường như đang ngày càng hiếm hoi trước sự đổi thay không ngừng của xã hội.

Quan điểm đa sắc

Hội họa Á Đông từ năm 1990 đến nay đã có những đổi thay không ngừng. Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu, biểu hiện dễ thấy nhất là tính chuyên nghiệp của các họa sĩ ngày càng được nâng cao. Việc nghệ sĩ tự mở triển lãm, thành lập gallery, bán tác phẩm… đã không còn là điều mới mẻ. Họ quan tâm hơn đến việc khẳng định cá tính sáng tạo riêng, con đường riêng. Hội họa thời kỳ này bên cạnh sự xuất hiện loại tranh làm bằng chất liệu tổng hợp thì việc sử dụng màu sơn cùng các đồ dùng, vật dụng từ những viên sỏi, cát, đồng xu, tiền đá, đến đồ trang sức, giấy, vải… ngày càng phổ biến. Nhiều trường phái hội họa mới của thế giới như pop art, sắp đặt, trình diễn, body art… cũng nhanh chóng du nhập.

“Muối của rừng” tập hợp những câu chuyện về thay đổi trong xã hội Việt Nam và Hàn Quốc
Ảnh: H.Sen

Triển lãm Muối của rừng của các nghệ sĩ Việt Nam và Hàn Quốc đang diễn ra tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phần nào thể hiện được những điểm chung của hội họa Á Đông đương đại. Đây là cuộc hội ngộ của các họa sĩ cùng thời, vẽ về cuộc sống hàng ngày tại hai quốc gia Việt Nam và Hàn Quốc trong thời kỳ đổi mới, nên ít nhiều có sự tương đồng trong ngôn ngữ hội họa, truyền thống văn hóa, lịch sử. Các tác phẩm cho thấy khuynh hướng sáng tác mới nhằm giải phóng con người khỏi mọi bó buộc, thể hiện nội tâm và tư duy tự nhiên, không bị gò bó bởi lý trí, logic, luân lý, mỹ học, kinh tế, tôn giáo.

Giám tuyển triển lãm, bà Sohyun Ahn cho rằng, chính sự tương đồng về truyền thống văn hóa và ngôn ngữ hội họa ấy mà mỗi tác phẩm trong Muối của rừng dường như đều ẩn chứa suy tư của các nghệ sĩ đồng đại về ranh giới giữa lý tưởng và hiện thực, giữa cá nhân và xã hội, giữa truyền thống và hiện đại, đồng thời truyền tải những câu chuyện về sự thay đổi cũng như những hiện tượng đang diễn ra trong lòng xã hội Việt Nam và Hàn Quốc. Đó là cơ hội để nghệ sĩ hai nước khám phá và thể hiện quan điểm đa sắc, đa chiều.

Khuynh hướng dân gian hiện đại

 Triển lãm lấy theo tên tiểu thuyết của nhà văn Nguyễn Huy Thiệp, kể về một loài hoa trong rừng 30 năm mới nở một lần, màu trắng, cánh nhỏ như hạt muối, ai thấy được hoa sẽ hạnh phúc và bình an. Phó Chủ tịch Thường trực Hội Mỹ thuật Việt Nam Lương Xuân Đoàn nhận xét: “Muối của rừng được các họa sĩ Việt Nam và Hàn Quốc tạo dựng nhằm bày tỏ mối quan tâm của mình đến đời sống xung quanh, đến tự nhiên và đặc biệt là truyền thống, văn hóa lịch sử bằng đặc thù nghề nghiệp. Đây là điều rất đáng trân trọng và ghi nhận”.

Suy tư ấn tượng về ranh giới giữa truyền thống và hiện đại có lẽ nằm ở những bức tranh trên vải gai của họa sĩ Hàn Quốc Kim Bo Min. Cuộc sống hiện lên như một bản đồ cổ trong Con sông hẹp; hoặc ẩn chứa những truyền thuyết, biến đổi âm thầm của cuộc sống con người và đổi thay của xã hội qua Người hang động. Tác phẩm bài trí mang chủ đề Chuỗi lưu trữ đô thị của Jo Hye Jin cũng được nhiều người đánh giá là khá cầu kỳ khi tác giả bỏ công khảo sát những dấu tích về lá cây cọ, để rồi qua cách nhìn của mình đã chiết xuất ra các cấp bậc phức tạp của văn hóa, lịch sử, rồi gỡ nó ra thành những mắt xích, gắn với những sự vật rất đỗi bình thường trong cuộc sống thường ngày.

Tranh của các nghệ sĩ trẻ thường phóng khoáng, tuy nhiên suy ngẫm về lý tưởng và hiện thực lại sâu sắc. Lee Eun Se thể hiện những lo nghĩ chân thực bằng cảm giác căng thẳng trong đời sống hàng ngày. Trong khi Nguyễn Đức Đạt giới thiệu bức sơn dầu trên vải bạt “Cảm xúc trên đảo”, dù không miêu tả hiện thực nhưng bản chất vừa linh hoạt vừa phức tạp được thể hiện rõ trên hình ảnh. Nguyễn Văn Phúc trong khi miêu tả hiện thực đã thử nghiệm nghệ thuật hội họa châm biếm hài hước. Cả hai tác phẩm “Con đường đến hạnh phúc” và “Vui đùa” của anh như có bóng dáng động tác và ngôn ngữ bông đùa trong cuộc kiếm tìm những điều tốt đẹp hiếm hoi của cuộc sống ngày thường. “Các họa sĩ dù không bị ám ảnh một cách nặng nề về xã hội, nhưng liên tục thử nghiệm theo hướng mới bằng sức mạnh hội họa”, bà Sohyun Ahn cho hay.

Vừa mang những nét phương Tây, vừa chứa đựng chủ đề dân gian sâu nặng trong nội dung, màu sắc, cách dùng nét, tính ước lệ… là các tác phẩm của nghệ sĩ Mixrice. Chị diễn tả kinh nghiệm của di dân bằng cảm giác, đó là video động tác tay khi nhảy múa của phụ nữ; bài hát được tạo thành từ các động tác lặp đi lặp lại của những người lao động ở nhà máy, và tác phẩm mới vẽ lại hình ảnh nhảy múa, lao động thông qua hình tượng con cá trích.

Mixrice cho biết: “Các sáng tác mang khuynh hướng dân gian hiện đại được nhiều họa sĩ Hàn Quốc hiện nay ưa chuộng và khai thác. Khuynh hướng này phát triển nhanh chóng trong khoảng 30 năm gần đây. Tôi vẫn luôn phân vân làm thế nào để thể hiện đầy đủ nhất các tác phẩm dưới dạng này bởi nó dễ dàng truyền tải những câu chuyện về sự thay đổi đang diễn ra trong lòng xã hội Hàn Quốc. Tôi thấy nhiều họa sĩ Việt Nam cũng chung suy nghĩ ấy!”.

Hồng Hà
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
07:55 22/10/2018
Trong khuôn khổ chương trình Nghiên cứu trọng điểm về khoa học giáo dục, nhóm nghiên cứu của Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã khảo sát xã hội học hơn 4.000 người liên quan về những chuyển biến trong giáo dục và đào tạo. Nhóm đã thực hiện phân tích và đối sánh với dữ liệu nền năm 2013 ở những chỉ số tương ứng, hoặc với mục tiêu chính sách và thấy rằng, đã có chuyển dịch tích cực thực sự trong giáo dục Việt Nam.
Quay trở lại đầu trang