VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 20:15 | 25/06/2018 (GMT+7)
.

Đường dẫn cho sự thấu hiểu

09:05 | 07/06/2018
Với tính chân thực của thể loại tài liệu và sự sinh động của điện ảnh, thông qua các bộ phim, khán giả có dịp hiểu về văn hóa, con người, xã hội Việt Nam cũng như các nước khác. Điều này một lần nữa được nhấn mạnh tại Liên hoan phim Tài liệu châu Âu - Việt Nam lần thứ 9.

Sắc màu kết nối

Diễn ra từ ngày 8 - 17.6 tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu - Việt Nam năm 2018 mang tới 22 tác phẩm, trong đó có 12 phim quốc tế và 10 phim Việt Nam. Mỗi thước phim như đường dẫn để hiểu xã hội, chất vấn về mối quan hệ giữa con người với môi trường và khám phá vùng đất mới. Những chủ đề âm nhạc, di sản, thiết kế, xã hội đương đại… là mối quan tâm chung được truyền tải khéo léo bằng ngôn ngữ điện ảnh.

Đi từ câu chuyện tạo nguồn cảm hứng, bộ phim về đạo diễn điện ảnh nổi tiếng thế giới Ingmar Bergman được lựa chọn mở màn LHP. Ông là một trong những nghệ sĩ vĩ đại nhất thế kỷ XX. Trong phim của mình, Bergman đã đưa phong cảnh, cốt cách và con người Thụy Điển vào một cách tinh tế và hấp dẫn. Phim tài liệu “Ingmar Bergman trong con mắt biên đạo múa”, khán giả được gặp tài năng này qua 4 biên đạo múa cùng các vũ công. Những cung bậc tình cảm, ngôn từ không thốt thành lời được chuyển thể nhuần nhuyễn thành vũ đạo thể hiện tình yêu, tình bạn, khẳng định tình cảm ấy là điều cao quý ở bất cứ đâu.

Với thông điệp không có gì tốt hơn để kết nối con người với nhau thông qua phim tài liệu, mượn văn hóa để hiểu nhau hơn, trong lần tham dự đầu tiên, Israel mang tới Princess shaw ra mắt. Phim kể về cô gái bình dị sống ở nước Mỹ thường đăng tải đoạn ghi âm giọng hát của mình lên Youtube. Hoài bão của cô đã truyền cảm cho Kutiman, một nghệ sĩ hòa âm lừng danh người Israel. Anh đã phối khí các bản nhạc tạo nên sự tác hợp kỳ diệu, đưa âm nhạc của cô đến với đông đảo khán giả. Cùng gợi mở phá vỡ khoảng cách địa lý trong xã hội hiện đại như vậy nhưng phim tài liệu Một ngày tôi thấy 10.000 con voi của Tây Ban Nha soi chiếu ở lăng kính khác. Nhân vật chính là người đàn ông 80 tuổi nhớ lại chuyến thám hiểm kéo dài 2 năm (1944 - 1946) cùng nhà làm phim Manuel Hernández Sanjuán tìm kiếm cái hồ bí ẩn, nơi truyền thuyết kể rằng có mười nghìn con voi sinh sống. Đam mê dành cho Châu Phi, quá khứ và ký ức đan xen cho thấy ý nghĩa của kết nối.

Kết nối là khi người ta đến từ miền đất khác, có thể nhìn khác nhau về cùng hình ảnh, cảm xúc có thể trái ngược về cùng sự việc nhưng vẫn thấu hiểu nhau. Điều này có thể bắt gặp ở chùm phim về di sản công nghiệp, con người của Phái đoàn Wallonie-Bruxelles (Bỉ), hay Nhà soạn nhạc Karl Schiske và thế hệ kế cận (Áo); Gắn kết (Thụy Sĩ); Sân khấu của những niềm hy vọng (Anh)…; một số bộ phim Việt Nam như Giáo sư Tôn Thất Tùng, người thầy tôn kính; Lê Bá Đảng, từ Bích La đến Paris


Một số bộ phim tham dự Liên hoan phim Tài liệu châu Âu - Việt Nam 2018

Những điểm nhìn khác

Điểm đáng chú ý tại LHP Tài liệu châu Âu - Việt Nam lần thứ 9 là những bộ phim về Việt Nam của đạo diễn nước ngoài, Việt kiều. Cái nhìn từ phía châu Âu giúp mỗi người có thêm cách hiểu về đất nước, cuộc sống và văn hóa Việt Nam.

Như phim Bố Hải, dài 24 phút, nói về một cộng đồng dân tộc thiểu số ở Séc. Họ suy nghĩ như người Séc, nói như người Séc nhưng vẫn là người Việt Nam, mặc dù có một khoảng cách giữa các thế hệ thường trực. Cha mẹ của những đứa trẻ này đến châu Âu vào những năm 80, 90 thế kỷ trước, khởi đầu công việc kinh doanh trong các tiệm tạp hóa hoặc nhà hàng. Họ chấp nhận hy sinh cuộc đời mình với mong muốn kiếm đủ tiền mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho các con. Bởi không có nhiều thời gian, họ giao con cho các cô trông trẻ người Séc. Kết quả là những đứa trẻ Việt Nam hòa nhập hoàn toàn với xã hội Séc nhưng lại đánh mất sợi dây liên kết tình cảm và văn hóa với chính cha mẹ mình. Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để duy trì và truyền tải văn hóa khi không có tiếng nói chung?

Một hiện thực khác được đạo diễn trẻ người Pháp Matthieu Haag đưa vào phim của mình. Trong chuyến công du sang Việt Nam thực hiện dự án mới, vô tình Matthieu gặp ông Vũ Tiến. Hai người không nói cùng ngôn ngữ nhưng nhờ sự giúp đỡ của người dân, cuối cùng họ hiểu được nhau. Đạo diễn quyết định ở Việt Nam lâu hơn để quay phim về người cha nuôi của nhiều đứa trẻ. Mái ấm Xa mẹ kể về cuộc sống sinh hoạt thường ngày ở một trung tâm do ông Vũ Tiến làm chủ, chịu trách nhiệm cưu mang, chăm sóc những đứa trẻ đến từ các nơi. Thông điệp xuyên suốt bộ phim là những đứa trẻ tuy thiệt thòi nhưng chúng sẽ phấn đấu vươn lên và thành công. 

Có thể thấy, sự đa dạng góc tiếp cận về xã hội, con người, chất liệu cuộc sống cùng cách kể chuyện mới mẻ là điều các nước muốn đem đến LHP. Bởi vậy, không chỉ đáp ứng nhu cầu thưởng thức, đây còn là dịp giao lưu văn hóa giữa các nước, là cơ hội cho các đạo diễn, nhà làm phim Việt Nam học hỏi kinh nghiệm. Theo Tổng Giám đốc Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương Nguyễn Như Vũ, phim tài liệu luôn có vai trò quan trọng trong dòng chảy điện ảnh. Tiếp cận giới làm phim châu Âu - một trong những khu vực có nền công nghiệp điện ảnh phát triển nhất thế giới - là cách Việt Nam làm giàu số lượng, tăng chất lượng phim tài liệu của mình.

Thái Minh
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
15:29 20/04/2017
Sáng 20.4, Đoàn giám sát của Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Ngô Thị Minh làm Trưởng đoàn đã làm việc với Sở GD - ĐT Lâm Đồng về thực hiện chính sách, pháp luật đối với đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2010 - 2016.
Quay trở lại đầu trang