VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 18:38 | 19/12/2018 (GMT+7)
.
Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện

Giải pháp lý tưởng, cần thực hiện đồng bộ

08:00 | 06/06/2018
Theo Nghị quyết số 44 về chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ Ba, Quốc hội Khóa XIV, một trong những nhiệm vụ Quốc hội giao Chính phủ thực hiện trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch là “tập trung thực hiện các giải pháp về xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện...”. Trong báo cáo gửi các ĐBQH trước Kỳ họp thứ Năm, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa ra một loạt giải pháp. Theo Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long Lưu Thành Công, các giải pháp này khá toàn diện, thậm chí lý tưởng, nhưng quan trọng là khâu triển khai, cần đồng bộ, đánh giá thực chất.

Quan trọng là triển khai thực hiện

- Ông đánh giá thế nào về các giải pháp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã và đang triển khai để thực hiện mục tiêu xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện?

- Có thể nói các giải pháp Bộ đưa ra khá toàn diện, thậm chí là lý tưởng, nếu được thực hiện đồng bộ sẽ tạo ra thay đổi rất lớn về đạo đức, lối sống, quan hệ giữa người với người. Như Đề án Phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, đây là một trong những yếu tố rất cần thiết, góp phần nâng cao dân trí, bồi dưỡng tâm hồn, hình thành lối sống lành mạnh trong con người, xã hội... Hay Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình cũng rất cần thiết trong bối cảnh quan hệ trong gia đình đang bị rạn nứt, thể hiện rất rõ qua các vụ việc chồng giết vợ, con cháu ứng xử không đúng mực với ông bà, cha mẹ...

Tuy nhiên, tôi muốn nhấn mạnh việc triển khai thực hiện. Bộ cần quan tâm chỉ đạo cơ sở, nhất là cấp huyện, xã, thực hiện một cách hiệu quả, thực chất. Đi giám sát thì thấy, hiện nay tiêu chí rõ ràng nhưng đánh giá còn qua loa. Chẳng hạn, gần như tất cả các hộ gia đình đều đạt danh hiệu Gia đình Văn hóa, trong khi thực tiễn có nhiều điều đáng bàn. Vì thế, việc đánh giá tại tổ dân phố, thôn, ấp, phải sát hơn, đúng thì công nhận, tuyệt đối không chạy theo thành tích. Đặc biệt chú ý quá trình thẩm định các gia đình được bình xét ở cấp huyện, cấp tỉnh, Trung ương, bởi có một số trường hợp đưa lên bị chính người dân khu dân cư, ấp, khóm phản ứng. Các tiêu chí cũng cần phù hợp với đặc trưng từng vùng miền, từng dân tộc.

ĐBQH Lưu Thành Công (Vĩnh Long) phát biểu tại hội trường Ảnh: Lâm Hiển

- Năm 2017, ông đã tham gia Đoàn giám sát của Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ về văn hóa cơ sở - cái lõi của văn hóa Việt Nam. Theo ông, những giải pháp của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã trúng và sát tình hình thực tế chưa?

- Trong các giải pháp của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đáng chú ý có việc ban hành thí điểm Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình, với nguyên tắc chung: Tôn trọng, bình đẳng, yêu thương, chia sẻ; tiêu chí ứng xử vợ, chồng: Chung thủy, nghĩa tình; tiêu chí ứng xử của cha, mẹ với con, ông, bà với cháu: Gương mẫu, yêu thương; tiêu chí ứng xử của con với cha, mẹ; cháu với ông, bà: Hiếu thảo, lễ phép; tiêu chí ứng xử của anh, chị, em: Hòa thuận, chia sẻ… Theo tôi, đây là cách tiếp cận đúng, bởi gia đình là cái nôi hình thành nhân cách, để văn hóa được xây dựng từ bé, bồi đắp và phát triển dần khi trưởng thành. Ông bà, cha mẹ phải có trách nhiệm giáo dục con cháu, kết hợp với nhà trường, xã hội để hình thành những nét văn hóa ứng xử, giao tiếp khi các em trưởng thành.

Văn hóa là nền tảng tinh thần

 “Thực tiễn quá trình phát triển diễn ra liên tục, mỗi ngày mỗi khác. Mỗi giai đoạn, mỗi thế hệ cũng có nhìn nhận về văn hóa khác nhau. Vì thế, bên cạnh các giải pháp có thể áp dụng ngay để điều chỉnh thực tiễn, cần có những chiến lược bắt kịp phát triển của xã hội, bảo vệ thuần phong mỹ tục, truyền thống văn hóa của dân tộc Việt Nam. Cái đẹp ai cũng hướng tới, nhưng cái gì không phù hợp thì phải có khuyến cáo. Đây là nhiệm vụ của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch”.

Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long Lưu Thành Công

- Xây dựng con người là một nhiệm vụ quan trọng nhưng không thể trong ngày một ngày hai thấy ngay kết quả, cũng như không phải nhiệm vụ riêng của ngành Văn hóa. Theo ông, thời gian tới Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần phối hợp với các bộ, ngành khác ra sao để ngăn chặn hiệu quả tình trạng đạo đức, lối sống, nhân cách, ý thức tôn trọng pháp luật ngày càng xuống cấp?

- Đúng là một mình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch không thể làm được. Ở đây Bộ Giáo dục - Đào tạo cũng có vai trò rất lớn. Trước phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp này, Bộ Giáo dục - Đào tạo đã gửi báo cáo tới các ĐBQH, trong đó có nhóm vấn đề về giải pháp khắc phục tình trạng xuống cấp về đạo đức, lối sống cho giáo viên và học sinh trong nhà trường. Ngoài ra còn có các bộ khác, như Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội trong công tác đào tạo nghề, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn trong xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân...

Nói như vậy, nhưng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vẫn giữ vai trò nòng cốt trong nhiệm vụ này, và phối hợp nhịp nhàng với các bộ khác. Đạo đức truyền thống đang rạn nứt, nếu chúng ta không quan tâm, hành động quyết liệt, đến lúc nào đó có thể đánh mất chính mình. Kinh tế phát triển đến đâu đi nữa, mà chúng ta đánh mất mình thì không còn giá trị gì cả.

- Việc chưa quan tâm và đầu tư cho văn hóa chưa xứng tầm được cho là một trong những căn nguyên dẫn đến thực trạng xã hội đáng báo động hiện nay. Vì thế, ông kiến nghị gì với Chính phủ, để văn hóa thực sự là nền tảng tinh thần xã hội, là mục tiêu, động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội, vì sự bình an của toàn xã hội?

- Một hạn chế mà Quốc hội cũng đã đánh giá là chúng ta tập trung cho phát triển kinh tế nhiều hơn xây dựng văn hóa, trong khi hai cái này phải đồng bộ với nhau. Vì thế, trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, Chính phủ phải xác định rõ văn hóa là nền tảng tinh thần của dân tộc. Kinh tế và văn hóa có quan hệ tương hỗ. Kinh tế phát triển sẽ kéo theo văn hóa, văn hóa mở đường cho các hoạt động kinh tế. Nếu làm không tốt, đến thời điểm nào đó, kinh tế và văn hóa rời xa nhau, kinh tế càng phát triển, đạo đức con người càng xuống cấp, thì cũng vô giá trị. Chẳng hạn như, hiện nay có tình trạng “rau hai luống”, “lợn hai chuồng”, bỏ than làm thuốc giả điều trị bệnh ung thư... tất cả do văn hóa chưa phát triển kịp và song hành với kinh tế. Nếu làm kinh tế thiếu văn hóa thì sẽ còn xảy ra các trường hợp tương tự, dần dần đạo đức sẽ đi xuống.

- Xin cảm ơn ông!

Nguyên Anh thực hiện
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
11:28 12/12/2018
Sáng 12.12, nhân kỷ niệm 354 năm ngày sinh của Thám hoa Vũ Thạnh (1664 - 2018), Trung tâm hoạt động Văn hóa, Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã tổ chức hội thảo khoa học “Thám hoa Vũ Thạnh - Con người và sự nghiệp” nhằm đánh giá những đóng góp của ông đối với sự nghiệp văn hóa, giáo dục của đất nước.
Quay trở lại đầu trang