VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 22:09 | 16/08/2018 (GMT+7)
.
Xem - Nghe - Đọc

Tuổi trẻ bất diệt và trái tim tan vỡ

07:05 | 03/06/2018
Nhân “cú ngược dòng” tâm trạng về thập niên 90 khi đọc lại “Những kỳ vọng lớn lao” (Nhã Nam) và “Hai kinh thành” (Tao Đàn) của Charles Dickens vừa được in lại thật đẹp ở Việt Nam, bỗng nhớ lại bộ phim của một thời tuổi trẻ này.

“Great Expectations” là một kiệt tác của Dickens, lên phim nhiều không kém gì “Pride and Prejudice” của Jane Austen hay “Wuthering Heights” của Emily Bronte. Tôi không nhớ có biết bao nhiêu bản chuyển thể 3 trong số những tác phẩm văn chương kinh điển này của nước Anh lên phim. Thậm chí là mỗi thập niên có một, hai bản chuyển thể khác nhau.

Nhiều biên kịch và đạo diễn thời nay, mỗi khi “tuyệt vọng” vì “không còn gì mới dưới ánh mặt trời”, lại “khai quật” những tác phẩm lớn ra để dựng đi dựng lại. Bởi với bọn họ, những giá trị của thông điệp, sức hút của câu chuyện, những cuộc phiêu lưu bất tận của cảm xúc, những nhân vật đóng đinh vào trí nhớ của người đọc trong những tác phẩm lớn này vẫn lấp lánh và quyến rũ, đến nỗi người nào cũng nghĩ mình tạo thành bộ phim kinh điển ngang tầm tác phẩm gốc đến nơi. Khốn nỗi là bọn họ chỉ chuyển được cái xác chứ không chuyển thể được cái hồn. Nên hầu hết các tác phẩm văn chương vĩ đại lên phim phần lớn đều khó mà qua mặt được sách. Nói như thế không phải là phủ nhận tất cả. Vẫn có những bộ phim xuất sắc, dù không sánh ngang tầm thì cũng phải được 7 - 8/10 phần hồn cốt của tác phẩm nguyên bản.

Bản chuyển thể điện ảnh xuất sắc nhất “Great Expectations” của Charles Dickens đến nay vẫn là bộ phim cùng tên của David Lean, làm từ năm 1946. Ông là đạo diễn bậc thầy người Anh nên hiển nhiên là người đã đóng góp nhiều kiệt tác kinh điển nhất của điện ảnh Anh hiện đại cho thế giới, từ “Brief Encounter” đến “Bridge on the River Kwai”, từ “Doctor Zhivago” đến “Lawrence of Arabia”...

Sau David Lean còn có thêm nhiều bản chuyển thể nữa, trong đó có bản “Great Expectations” năm 1998 của đạo diễn người Mexico Alfonso Cuaron thời mới bắt đầu chập chững sang Hollywood và chưa đoạt 2 giải Oscar như sau này. Bản chuyển thể này trở thành bộ phim yêu thích của tôi một thời, phần vì cái vẻ điển trai dễ thương của anh chàng Ethan Hawke và vẻ đẹp kiêu kỳ sang chảnh của nữ minh tinh Gwyneth Paltrow thời son trẻ.

Hồi đó, bọn họ đều mới ngoài 20 tuổi. Nam diễn viên Hollywood bấy giờ đã thoát khỏi thời kỳ “cơ bắp đô vật” kiểu Arnold hay Sylvester hay Jean-Claude Van Dame các kiểu... để chuyển sang những anh chàng diễn viên thư sinh trong veo thơ thẩn kiểu Keanu Reeves, Ethan Hawke, Leonardo DiCaprio hoặc lập dị đáng yêu kiểu Johnny Depp. Khi không cần phải phô trương cơ bắp, đi lại khuỳnh khoàng kiểu “tứ chi phát triển”, các anh lên phim nhẹ nhàng thanh tao mà vẫn đầy khí chất, khiến ta như cảm được cả chiều sâu nhân vật mà họ thể hiện (cho dù đôi lúc nhân vật không sâu đến thế).

Ethan Hawke đóng vai chính trong “Great Expectations” năm 28 tuổi, sau thành công lớn của “Before Sunrise”. Gwyneth Paltrow mới 26 tuổi, đang ở đỉnh cao của sự nghiệp với một loạt phim nối tiếp nhau, riêng trong năm 1998 ấy chị có 4 - 5 phim đều đáng xem cả là Sliding Doors, A Perfect Murder, Great Expectations, Shakespeare in Love The Talented Mr. Reply. Và trong năm đỉnh cao này, chị ẵm giải Oscar nữ chính với Shakespeare in Love.

Bản chuyển thể này của Alfonso Cuaron bị các nhà phê bình lên án là đã dám cải biên tác phẩm gốc kinh điển của cụ Dickens. Câu chuyện của Dickens diễn ra ở thế kỷ XIX, từ vùng đầm lầy nước Anh, lúc xuất phát điểm của nhân vật cậu bé Pip cho đến London phù hoa, lúc chàng ta chạm tới những kỳ vọng lớn lao của cuộc đời. Hầu hết các bản phim chuyển thể trước sau đều trung thành với cụ Dickens. Chỉ riêng Cuaron chuyển sang bối cảnh hiện đại thập niên 90 của thế kỷ XX, từ một làng chài nghèo khó ở Florida đến xứ sở New York phù hoa, nơi anh chàng Finn (Cuaron thậm chí còn dám đổi tên nhân vật) chạm tới thế giới hào nhoáng của tiền tài danh vọng nhưng trái tim tan vỡ vì cô nàng Estella kiêu ngạo thích chơi trò “mèo vờn chuột”. Nói chung ngoài bối cảnh và thời gian thì Cuaron khá trung thành với tác phẩm văn chương gốc. Nhưng các nhà phê bình thủ cựu vẫn ghét và thế là bọn họ “phang tới tấp”.

 Hồi đó tất nhiên tôi xem phim điên loạn, cứ có diễn viên thích là xem bằng được thì chả kể gì ý kiến của các nhà phê bình. Thế nên “Great Expectations” vẫn cứ mãi là một bộ phim đẹp đẽ của tuổi 20, của tuổi trẻ bất diệt và những kỳ vọng lớn lao cùng một trái tim tan vỡ...

Lê Hồng Lâm
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
08:13 11/08/2018
Từ ngày 29.7 - 11.8, Đoàn công tác gồm các giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền cùng đại diện một số cơ quan báo chí trung ương và địa phương của Việt Nam đã tham gia chương trình đào tạo, bồi dưỡng về truyền thông chính sách tại Trường Đại học Báo chí và truyền thông, ĐH Hàn Quốc. Chương trình nằm trong khuôn khổ dự án “Nâng cao năng lực thực thi các chính sách của chính phủ” của Học viện Báo chí và Tuyên truyền, do Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA) hỗ trợ.
Quay trở lại đầu trang