VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 09:26 | 19/06/2018 (GMT+7)
.
Chính sách đối với nhà giáo

Cần đi vào vấn đề cốt lõi

07:34 | 29/05/2018
Theo GS. Nguyễn Minh Hiển, nguyên Bộ trưởng Bộ GD - ĐT, 2 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục và Luật Giáo dục đại học đưa ra nhiều quy định quan trọng, góp phần hoàn thiện hệ thống luật cơ bản về giáo dục. Tuy nhiên, một số đề xuất đột phá trong các dự thảo trước đây không được đưa vào trong dự thảo Luật lần này sẽ khó tháo gỡ được những “nút thắt” trong giáo dục hiện nay.

Nâng chuẩn giáo viên là phù hợp

- Hai dự thảo luật trình QH tại Kỳ họp thứ Năm, QH Khóa XIV có nhiều quy định về quản trị nhà trường nhằm hướng tới các mô hình quản trị cơ sở giáo dục theo xu hướng trao quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình. Ông đánh giá như thế nào về quy định sửa đổi này?

- Tôi theo dõi quá trình xây dựng 2 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục và Luật Giáo dục đại học (GDĐH) và thấy rằng việc chuẩn bị khá chu đáo, bài bản, có sự lắng nghe ý kiến đóng góp của các chuyên gia, các nhà quản lý, các thầy cô giáo.

Việc sửa đổi, bổ sung quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm của các cơ sở giáo dục là cần thiết và mức độ như đã nêu trong dự thảo Luật lần này là phù hợp với thể chế chính trị, điều kiện kinh tế - xã hội của nước ta, cũng như trình độ quản lý của các nhà trường và cơ quan quản lý. Tự chủ cũng sẽ tránh được tình trạng bao biện, ôm đồm, phát huy được sự sáng tạo của cơ sở giáo dục nhưng cũng không buông lỏng trách nhiệm quản lý, có định hướng và hỗ trợ cần thiết.

Tuy nhiên, cũng cần có phân biệt rõ hơn về phạm vi và mức độ tự chủ của các loại cơ sở giáo dục. Đối với các trường ĐH, các trường cần được tự chủ nhiều hơn. Còn đối với các trường phổ thông, do đặc điểm và nhiệm vụ của nhà trường rất khác so với các trường ĐH, nên phạm vi và mức độ tự chủ, tuy vẫn phải được đề cao, nhưng nên ở mức vừa phải và cần làm từng bước để tránh sự ngộ nhận hoặc lo lắng, hiểu lầm không đáng có.

- Trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục có một quy định nâng chuẩn trình độ giáo viên tiểu học, THCS từ trung cấp, cao đẳng lên đại học? Ông đánh giá như thế nào về nội dung sửa đổi này?

- Tôi hoàn toàn tán thành với đề xuất nâng chuẩn trình độ giáo viên tiểu học và THCS từ tốt nghiệp trung cấp hoặc cao đẳng sư phạm lên trình độ ĐH như quy định trong dự thảo Luật. Đây là giải pháp quan trọng, mang tính đột phá để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, trước hết là ở 2 cấp học nền tảng là tiểu học và THCS. Điều này cũng phù hợp với xu thế chung ở nhiều nước là giáo viên phổ thông dù dạy ở lớp nào thì cũng đều phải có trình độ ĐH và nghiệp vụ sư phạm.

Tuy nhiên, nếu đề xuất này được QH thông qua thì ngành giáo dục phải gánh vác trách nhiệm nặng nề để đào tạo đạt chuẩn một số lượng rất lớn giáo viên tiểu học (khoảng 40%) và giáo viên trung học cơ sở (khoảng 25%) hiện mới chỉ có trình độ trung cấp hoặc cao đẳng sư phạm. Đồng thời, cũng sẽ phải tổ chức, sắp xếp lại mạng lưới các trường sư phạm - một nhiệm vụ không hề đơn giản, nhất là đối với các trường cao đẳng sư phạm ở các địa phương.

Băn khoăn chính sách đối với nhà giáo

- Liên quan đến vấn đề đội ngũ, cụ thể là đào tạo giáo viên, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục thay đổi quy định về chính sách học phí cho học sinh, sinh viên sư phạm. Theo ông, thay đổi này sẽ có tác động như thế nào tới chất lượng đào tạo sư phạm trong thời gian tới?

- Luật Giáo dục ban hành năm 1998 có quy định, học sinh, sinh viên các trường sư phạm không phải đóng học phí. Quy định này đã có tác dụng nhất định trong việc thu hút học sinh giỏi thi vào các trường sư phạm và góp phần đào tạo được đội ngũ giáo viên phổ thông có chất lượng. Tuy nhiên, trải qua 20 năm, đã có nhiều thay đổi trong xã hội và trong hệ thống sư phạm khiến quy định này không còn phù hợp, vì vậy, cũng đã đến lúc cần phải xem xét để thay đổi.

Đề xuất cho vay tín dụng sư phạm thay vì miễn học phí trong dự thảo Luật là hợp lý. Đồng thời, khoản phí này sẽ được xóa bỏ nếu sinh viên ra trường cam kết theo nghề sư phạm sẽ bảo đảm được ưu tiên cho những người theo đuổi nghề, nâng cao được hiệu quả chính sách ưu đãi của Nhà nước, bảo đảm sự công bằng. Tuy nhiên, để đánh giá sự thay đổi sẽ tác động thế nào đến chất lượng đào tạo sư phạm trong thời gian tới thì tôi chưa dám đưa ra các dự báo. Vì có một thực tế là hiện nay, đối với nhiều học sinh, sinh viên giỏi và gia đình họ, sức hấp dẫn của ngành sư phạm không dừng ở việc được miễn học phí nữa, mà quan trọng hơn là tìm được việc làm và có được mức lương thỏa đáng. Theo tôi, chúng ta cần đi vào vấn đề cốt lõi để giải quyết.

- Trong 2 dự thảo, ban soạn thảo đã đưa ra nhiều sửa đổi, bổ sung quan trọng. Ông có đóng góp bổ sung điều gì trong các dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung lần này?

- Đúng là trong 2 dự thảo luật trình QH tại kỳ họp lần này, Ban soạn thảo đã đưa ra được rất nhiều sửa đổi, bổ sung giúp hoàn thiện hệ thống luật cơ bản về giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục và đào tạo trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, tôi rất tiếc và băn khoăn vì một số đề xuất có trong các dự thảo trước đây - những đề xuất rất mạnh dạn, mang tính đột phá - nhưng vì một số lý do nào đó đã không được đưa vào trong dự thảo lần này.

Thứ nhất, giáo dục phổ thông giai đoạn đầu (từ lớp 1 đến lớp 9) mới chỉ được coi là giáo dục cơ bản. Theo tôi, nên khẳng định đây là giai đoạn giáo dục bắt buộc và miễn phí như ở nhiều nước đã làm. Điều đó cũng là khẳng định trách nhiệm của Nhà nước. Thứ hai, chính sách về tiền lương của nhà giáo theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 2, Khóa VIII không được đề cập đến sẽ rất khó tháo gỡ được những “nút thắt” trong giáo dục hiện nay. Tôi hy vọng, những vấn đề này sẽ được các ĐBQH xem xét, trao đổi trong quá trình Bộ GD - ĐT xin ý kiến về các dự thảo Luật để có quyết định phù hợp nhất.

- Xin cảm ơn ông!

Khải Minh thực hiện
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
15:29 20/04/2017
Sáng 20.4, Đoàn giám sát của Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Ngô Thị Minh làm Trưởng đoàn đã làm việc với Sở GD - ĐT Lâm Đồng về thực hiện chính sách, pháp luật đối với đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2010 - 2016.
Quay trở lại đầu trang