VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 13:24 | 19/11/2018 (GMT+7)
.

Hà Nội, chung và riêng

01:05 | 06/02/2018
Đã có nhiều ca khúc, bộ phim, trang sách, hình ảnh, hay tác phẩm hội họa về Hà Nội, nhưng vẫn là thiếu để thể hiện về thành phố cổ kính và hiện đại, một mảnh đất ngàn sắc vạn màu, muôn dáng vạn hình, đa mùi vị và âm thanh... Các nghệ sĩ, dù sinh ra, lớn lên ở đây hay chỉ ghé qua, đều cảm nhận về một Hà Nội rất khác và các tác phẩm của họ cũng... đa dạng như chính thành phố này vậy.

Nơi đong đầy kỷ niệm

Hà Nội đã đi vào nhiều tác phẩm hội họa, làm nên tên tuổi của nhiều họa sĩ, nhưng vẫn thiếu để thể hiện về một thành phố mang dáng vẻ xưa cũ nhưng cũng đang phát triển từng ngày. Bởi vậy, những bức tranh sống động như thật về Hà Nội một thời, về những góc phố thân thương đong đầy kỷ niệm của họa sĩ Phạm Bình Chương đã mang đến một Hà Nội rất riêng trong hội họa.

Sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, tuổi thơ gắn bó với 36 phố phường, nên Hà Nội trong tranh của Phạm Bình Chương gắn với những ký ức thời thơ ấu cùng những xúc cảm thời nay, một Hà Nội cũ đang tồn tại cùng thời đại mới. Với những hình khối, đường nét tươi tắn nhưng trầm mặc, nghệ sĩ đã khắc họa một Hà Nội đẹp với những góc phố xưa cũ, nhuốm màu thời gian, trầm mặc và dịu dàng. Lối vẽ hiện thực khiến người xem có thể thấy đâu đó góc phố, cầu thang, bóng nắng xuyên qua cây lá, quán vắng... rất quen thuộc, đặc trưng của Hà Nội xưa cũng như nay mà người Hà Nội hay khách ghé qua đều có thể nhìn thấy. Nhưng, tìm được nguyên mẫu những góc phố ấy, cảnh ấy cũng vô cùng khó, bởi hình ảnh phố phường Hà Nội thực tế đã được “lọc” qua tâm tưởng, cách nhìn của họa sĩ trước khi đi vào tác phẩm. 


Tác phẩm về Hà Nội của họa sĩ Phạm Bình Chương

“Hà Nội có lúc trông rất nên thơ nhưng cũng có những cảnh ồn ào, bụi bặm, xô bồ. Tuy nhiên, đẹp hay xấu là do mình nhìn và cảm nhận. Đôi khi vẽ, tôi không chọn cảnh đẹp, mà chọn cảnh gợi cho mình cảm xúc, thẩm mỹ hay kỷ niệm... Tuy vậy, Hà Nội đang phát triển, ngày một đông đúc và ồn ào hơn. Nếu con người cứ theo guồng máy ấy thì Hà Nội sẽ chỉ là đất sống, đủ điều kiện cho họ phát triển về kinh tế, mà quên đi rằng Hà Nội rất đẹp, nét đẹp riêng không ở đâu có. Qua tác phẩm của mình, tôi muốn đóng góp phần nhỏ để mọi người có thể thấy một góc nhìn lặng lẽ, nên thơ về Hà Nội” - họa sĩ Phạm Bình Chương chia sẻ.

Hà Nội xưa cũ và nay mai

“Hà Nội không phải của tôi nên tôi viết về Hà Nội bằng đôi mắt nhỏ bé và ký ức hữu hạn chứ không phải bởi tháng năm lâu dài. Đôi khi, tôi vẫn mơ hồ rằng mình thuộc về nơi này như một lần được ngã êm dịu vào giữa mùa thu bềnh bồng Hà Nội. Trong một buổi chiều nắng ngọt như mật ong vì Tháng Mười rồi. Lòng người bỗng xanh như là lá, và gió còn lâu mới buốt giá, khi mùa đông già vẫn còn cách một chặng khá xa...” - tác giả trẻ Lê Nguyễn Nhật Linh đã cảm nhận về Hà Nội như thế.


 Họa sĩ Phạm Bình Chương và tác giả Lê Nguyễn Nhật Linh tại buổi ra mắt ấn phẩm nghệ thuật

Và dù không phải người Hà Nội, không tin mình có thể viết được về Hà Nội, nhưng rồi một ngày, đứng dưới tán bàng xanh ngắt, cô gái trẻ đến Hà Nội làm việc trong 7 năm qua đã nhận ra là “mùa đến mùa đi, bàng xanh lá trắng hoa rồi lại vàng nâu thẫm đỏ. Hà Nội vẫn luôn ở đó, trong ký ức, trong nỗi nhớ, Hà Nội vẫn là của tôi, của tuổi trẻ, của ngày hôm nay, ngày mai và những ngày còn chưa đến, đang đợi. Những ràng buộc giới hạn mà tôi đặt ra khi nhất định phải viết ra sao về một Hà Nội thế nào, nhẹ như mây, tự nhiên tan trong ánh mặt trời quan đãng. Những áp lực nặng trĩu khi cố tránh viết về một Hà Nội không giống ai, cũng lặng chìm mất bóng. Bởi Hà Nội vẫn luôn là Hà Nội thôi, một Hà Nội như thế, của họ, của ta, của tất cả, của xưa cũ và của nay mai”. Cuối cùng, cô đã chọn cách viết “tự nhiên như từng hơi thở, như xúc cảm dành cho Hà Nội: Không chậm, càng không vội, không ngắn cũng chẳng dài, những cảm xúc đó, là một cơn gió. Mà đã là gió, sẽ hồn nhiên cây cỏ, thuận theo mây trời”.

Trong các trang viết của Nhật Linh, Hà Nội không thể chỉ là một sắc màu đơn lẻ, mà ngàn sắc vạn màu, có thể gọi chung là “một màu Hà Nội”; một Hà Nội đa mùi vị, một Hà Nội rộn ràng, một Hà Nội muôn dáng vạn hình, một Hà Nội với đặc trưng mùa hạ nóng rát, mùa xuân đầy hương vị Tết, mùa đông với những không gian lặng lẽ, hay Hà Nội phố với những gánh hàng hoa chở cả mùa thu sau lưng...

Hà Nội trong tranh của Phạm Bình Chương và trong văn của Lê Nguyễn Nhật Linh rất chung và đương nhiên cũng rất riêng. Mỗi người cảm nhận và thể hiện một Hà Nội của riêng mình. Tuy nhiên, họ gặp nhau ở điểm chung dùng nghệ thuật để ghi lại và níu giữ, lưu trữ cùng năm tháng về một Hà Nội, dù chưa thể đủ đầy tất cả của Hà Nội vô cùng màu sắc, thanh âm, hương vị hay dáng hình. Bởi vậy, hai nghệ sĩ cầm cọ 7X và tác giả 9X đã kết hợp để tạo nên ấn bản nghệ thuật Lặng phố, hạn chế với 500 bản in có đánh số, để dành tặng cho tất cả những người yêu Hà Nội.

Ấn phẩm là sự kết hợp giữa văn chương và hội họa, trong đó, len lỏi giữa những bức tranh là một mạch dẫn xuyên suốt với những trang văn được tiết chế, không ngồn ngộn chữ, để độc giả có khoảng trống để tĩnh lặng bên tranh, bên chữ. Lặng phố góp phần giúp mọi người cảm nhận vẻ đẹp Hà Nội; và kích thích mỗi người sáng tạo, bằng nhiều cách, để thể hiện, lưu giữ vẻ đẹp của thành phố này.

Ấn phẩm nghệ thuật Lặng phố ra mắt chiều 5.2 tại Hà Nội. Họa sĩ Thành Chương cho rằng: “Lần đầu tiên có sự kết hợp giữa văn và họa theo cách như vậy. Sau khi xem tranh, đọc tản văn, tôi thấy những đoạn văn của Lê Nguyễn Nhật Linh viết về các mùa như một bức tranh cực thực, hòa nhập và vô cùng nhịp nhàng khi đi cùng các tác phẩm vẽ theo phong cách hiện thực của họa sĩ Phạm Bình Chương”.

Thảo Nguyên
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
07:55 22/10/2018
Trong khuôn khổ chương trình Nghiên cứu trọng điểm về khoa học giáo dục, nhóm nghiên cứu của Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã khảo sát xã hội học hơn 4.000 người liên quan về những chuyển biến trong giáo dục và đào tạo. Nhóm đã thực hiện phân tích và đối sánh với dữ liệu nền năm 2013 ở những chỉ số tương ứng, hoặc với mục tiêu chính sách và thấy rằng, đã có chuyển dịch tích cực thực sự trong giáo dục Việt Nam.
Quay trở lại đầu trang