VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 23:28 | 24/05/2018 (GMT+7)
.
Hoàn thiện chính sách, pháp luật về đại học tư thục

Minh bạch thông tin

07:42 | 23/01/2018
Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học, các đại biểu tham dự Hội thảo “Hoàn thiện chính sách, pháp luật về đại học tư thục” do Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ tổ chức ngày 22.1 cho rằng, để cân bằng với việc giảm nhẹ những quy định ngặt nghèo, tăng sự linh hoạt cho trường đại học (ĐH) tư thục, cần minh bạch thông tin. Đây sẽ là công cụ cốt lõi để bảo vệ người học và thúc đẩy các trường ĐH tư thục hướng tới chất lượng, phát triển bền vững.

Nhiều trường đại học tư thục có nguy cơ giải tán

“Khoản 1, Điều 32 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học quy định: Cơ sở giáo dục đại học có quyền tự chủ và trách nhiệm giải trình trong các hoạt động về tổ chức và nhân sự, tài chính và tài sản, đào tạo, khoa học và công nghệ, hợp tác quốc tế phù hợp với năng lực tự chủ… nhưng bỏ qua yếu tố kiểm định. Do đó, tôi đề nghị dự thảo Luật nên điều chỉnh quy định theo hướng giao quyền tự chủ tối đa cho các trường đã được kiểm định”.

PGS. TS. Nguyễn Mạnh Hùng
Chủ tịch HĐQT - Hiệu trưởng
Trường Đại học Nguyễn Tất Thành

Theo thống kế của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính hết năm 2017, cả nước có 236 trường ĐH (không kể cao đẳng) với gần 1,8 triệu sinh viên và gần 73.000 giảng viên. Trong đó, có 65 trường ĐH ngoài công lập, với 243.904 sinh viên (chiếm khoảng 13,8% tổng số sinh viên trong cả nước). Theo đánh giá của các đại biểu, tỷ lệ này đang đi ngược xu hướng quốc tế và khu vực. Chẳng hạn số sinh viên trường tư thục/tổng số sinh viên ĐH của Hàn Quốc là 78%, Nhật Bản 86%, Philippines 81%... Trong khi đó, tại nước ta, Nghị quyết số 29-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 8 (Khóa XI) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã nêu rõ: “Khuyến khích xã hội hóa để đầu tư xây dựng và phát triển các trường chất lượng cao ở tất cả các cấp học và trình độ đào tạo. Tăng tỷ lệ trường ngoài công lập đối với giáo dục nghề nghiệp và giáo dục ĐH. Hướng tới có loại hình cơ sở giáo dục do cộng đồng đầu tư”. Quy hoạch mạng lưới các trường ĐH - CĐ giai đoạn 2006 - 2020 của Chính phủ cũng nêu ra mục tiêu đến năm 2020 có 30 - 40% số sinh viên học tại các cơ sở giáo dục ĐH tư thục.

Như vậy, nếu so với tỷ lệ 13,3% số sinh viên đang theo học tại các trường ĐH tư thục hiện nay thì mục tiêu này khó trở thành hiện thực. Đáng nói, xu thế các năm gần đây, sinh viên vào học tại các trường tư thục chẳng những không tăng mà còn giảm mạnh, đến mức có ngành học buộc phải đóng cửa và có trường đứng trước nguy cơ giải tán.

Theo các đại biểu, nguyên nhân của tình trạng trên là bởi cách nhìn đối với trường ĐH tư thục hiện còn định kiến. Nhận thức này nảy sinh và tồn tại có phần từ lối tư duy thực dụng và ngắn hạn cũng như các hoạt động có tính “chụp giật” của chính không ít trường ĐH tư thục. Bên cạnh đó, tư duy chính sách vẫn coi nhẹ, chưa thấy và đánh giá hết tầm quan trọng của ĐH tư thực trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. Từ đó dẫn đến thiếu một quan điểm rõ ràng và nhất quán đối với ĐH tư thục.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học được các đại biểu nhận định đã có nhiều nội dung về giáo dục tư thục, thể hiện được tầm tư duy đối với vai trò, vị trí của giáo dục ĐH tư thục trong nền giáo dục chung.

Kiểm soát chất lượng

Một trong những lo ngại của các đại biểu là phải kiểm soát được chất lượng giảng dạy, đào tạo của các trường ĐH tư thục. TS. Phạm Thị Ly - Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nguồn nhân lực (2016 - 2020) băn khoăn khi thực tế ĐH tư thục gây ra nhiều lo ngại về chất lượng và điều này đã diễn ra ở nhiều nước không riêng Việt Nam. Theo TS. Phạm Thị Ly, “đó là vì động cơ lợi nhuận trong ngắn hạn, tâm lý người học muốn nhanh, nhiều, rẻ… đã tạo ra chất lượng giáo dục của trường ĐH tư thục thấp, làm xói mòn giá trị của tấm bằng ĐH”.

TS. Phạm Thị Ly phát biểu tại Hội thảo Ảnh: Trung Thành

Cùng quan điểm, PGS.TS. Luật sư Chu Hồng Thanh, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ GD - ĐT, cho rằng, trường ĐH tư thục có quyền tự chủ rất cao, Nhà nước không can thiệp vào việc vận hành của họ. Nhưng vì thế, Nhà nước phải có cơ chế giải trình trách nhiệm mạnh mẽ đối với các trường ĐH tư thực để bảo đảm chất lượng đào tạo và bảo vệ người học.

Theo các đại biểu, cái có thể cân bằng với việc giảm nhẹ những quy định ngặt nghèo, tăng sự linh hoạt cho các trường ĐH tư thục chính là sự minh bạch về thông tin. Thay cho việc tạo rào chắn những hành vi không được hoan nghênh của các trường tư thục thì Nhà nước chỉ cần tạo cơ chế minh bạch thông tin. Bởi, người học, người bỏ tiền ra mua dịch vụ ở các trường ĐH tư thực có quyền được thông tin đầy đủ và hiểu rõ chất lượng, giá trị của thứ mà mình đang hướng đến. Đây sẽ là công cụ cốt lõi để bảo vệ người học và thúc đẩy các trường ĐH tư thục hướng tới chất lượng, phát triển bền vững. Việc kiểm soát chất lượng các trường ĐH tư thục cần đặt vào các hiệp hội nghề nghiệp chuyên môn và độc lập. Có như vậy, các tiêu chí đánh giá mới được thảo luận rộng rãi, công bố công khai trước xã hội và được đánh giá rõ ràng, có sức thuyết phục hơn.

Trung Thành
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
15:29 20/04/2017
Sáng 20.4, Đoàn giám sát của Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Ngô Thị Minh làm Trưởng đoàn đã làm việc với Sở GD - ĐT Lâm Đồng về thực hiện chính sách, pháp luật đối với đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2010 - 2016.
Quay trở lại đầu trang