VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 00:24 | 24/10/2018 (GMT+7)
.
Giáo dục cho trẻ khuyết tật

Còn nhiều rào cản

09:23 | 14/01/2018
Thông tư 42/2013 quy định chính sách về giáo dục đối với người khuyết tật (NKT) (Thông tư 42) của liên Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD - ĐT), Bộ Lao động, Thương binh và xã hội (LĐ, TB - XH), Bộ Tài chính được xem là chính sách ưu việt, tiếp sức cho trẻ khuyết tật đến trường; tạo sự bình đẳng và hòa nhập. Tuy nhiên, trên thực tế, việc triển khai vẫn gặp không ít rào cản.

Nâng bước trẻ đến trường

Giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật là chủ trương của Đảng, Nhà nước. Bộ GD - ĐT đã chủ trì và phối hợp với các bộ, ngành xây dựng nhiều văn bản để cụ thể hoá chủ trương này. Theo đó, Thông tư 42 đã có nhiều chính sách ưu đãi như NKT thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo đi học tại các cơ sở giáo dục được hưởng học bổng mỗi tháng bằng 80% mức lương cơ sở theo quy định của Chính phủ trong từng thời kỳ. Người khuyết tật thuộc đối tượng được hưởng chính sách đang học tập tại cơ sở giáo dục đại học, trung cấp chuyên nghiệp được cấp học bổng 10 tháng/năm học; NKT thuộc đối tượng được hưởng chính sách đang học tập tại cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên, trường chuyên biệt, trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập được cấp học bổng 9 tháng/năm học… Quy định này đã nâng bước cho rất nhiều trẻ khuyết tật được đến trường và hòa nhập.

Đánh giá việc triển khai Thông tư 42 đại diện Sở GD - ĐT tỉnh Điện Biên cho biết, với chính sách quan tâm đặc biệt này cùng sự tích cực vận động, giúp đỡ của cán bộ, giáo viên các trường, trẻ khuyết tật cùng gia đình đã dần gỡ bỏ mặc cảm, cho con đến trường để các em có thêm niềm vui, bớt tự ti và được tiếp cận tri thức, có thêm nhiều cơ hội trong cuộc sống tương lai. Cụ thể, theo thống kê tổng số học sinh các cấp trên địa bàn tỉnh Ðiện Biên đang được thụ hưởng chính sách theo Thông tư số 42 trong năm học 2017 - 2018 là 1.112 người, tăng 92 học sinh so với năm học trước. Số chênh lệch này là nhờ các cấp học huy động được tối đa học sinh ra lớp, tham gia học hòa nhập, đặc biệt là tại cấp mầm non và tiểu học, tạo sự bình đẳng trong giáo dục.


Giáo dục cho trẻ khuyết tật cần được quan tâm

Thiếu cơ chế phối hợp giám sát

Số liệu của Ủy ban Quốc gia về NKT Việt Nam cho thấy, tại Việt Nam, có khoảng 6,1 triệu người khuyết tật ở các dạng khuyết tật vận động, khiếm thị, khiếm thính, chiếm khoảng 7,8% dân số. Trong số đó, tỷ lệ người khuyết tật biết đọc, viết trong độ tuổi từ 16 - 24 tuổi chiếm 69,1%; chỉ có 0,1% người khuyết tật học cao đẳng, đại học.

Có thể thấy, chính sách giáo dục dành cho NKT đã mang lại lợi ích thiết thực, không chỉ số trẻ đến trường tăng mà nhận thức về tầm quan trọng của việc học tập, bình đẳng trong giáo dục mà còn là cơ hội để trẻ khuyết tật có thêm nhiều kiến thức và đặc biệt là bớt mặc cảm, vui vẻ, lạc quan trong cuộc sống. Tuy nhiên, việc triển khai chính sách này vẫn gặp không ít rào cản. Phản ánh từ nhiều địa phương cho biết, hiện nay nhiều nơi vẫn chưa có trung tâm, trường chuyên biệt hay đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị học tập dành riêng cho học sinh khuyết tật cũng không có giáo viên được đào tạo chuyên sâu về giáo dục trẻ khuyết tật.

Đánh giá về việc triển khai Thông tư 42 trong báo cáo gửi Ủy ban Quốc gia về NKT Việt Nam mới đây, Thứ trưởng Bộ GD - ĐT Nguyễn Thị Nghĩa cũng thừa nhận, mặc dù đến nay các địa phương đều đã triển khai thực hiện Thông tư 42, tuy nhiên, việc thực hiện còn nhiều khó khăn, bấp cập do còn rất nhiều học sinh khuyết tật chưa có giấy chứng nhận khuyết tật. Nguyên nhân là do tâm lý gia đình không muốn xã hội biết con mình có khuyết tật nên không đưa đi xác nhận. Bên cạnh đó, do Hội đồng xác định khuyết tật cấp xã không có thành phần làm công tác giáo dục. Bộ Công cụ xác định dạng tật và mức độ khuyết tật theo Thông tư liên tịch số 37/20112 không có những tiêu chí để xác định những dạng tật có khó khăn trong học tập.

Thực tiễn triển khai chương trình hỗ trợ giáo dục, đặc biệt là trợ cấp xã hội hàng tháng cho thấy còn có sự chồng chéo. Việc quy hoạch hệ thống trung tâm hỗ trợ giáo dục hòa nhập và cơ sở giáo dục chuyên biệt cần sớm được nghiên cứu và hoàn chỉnh. Hiện nay, nhiều tỉnh thành không có các trường chuyên biệt. Một số địa phương, cơ sở giáo dục chuyên biệt còn đặt ngay tại Trung tâm Bảo trợ xã hội. Vẫn còn nhiều trường hợp trẻ khuyết tật thực sự nhưng chưa được thừa nhận là khuyết tật để được ứng xử và tiếp cận phù hợp trong giáo dục. Các địa phương không có cơ quan chuyên môn về tâm lý, tâm thần để có thể sử dụng các công cụ đánh giá, sàng lọc. Ngay ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh cũng chưa có sự thống nhất sử dụng công cụ nào để đánh giá cho phù hợp và cơ quan, tổ chức nào được coi là có thẩm quyền chuyên môn để đánh giá. “Để triển khai hiệu quả các chính sách giáo dục cho NKT Bộ LĐ, TB - XH cần xây dựng và thực hiện cơ chế phối hợp liên ngành và các tổ chức chính trị - xã hội trên cơ sở xác định trách nhiệm của mỗi đơn vị trong thực hiện giáo dục trẻ khuyết tật. Đặc biệt, trong các công tác xây dựng văn bản chính sách phối hợp công tác, giám sát các địa phương thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ cho NKT” – Bộ GD - ĐT đề xuất.

Thái Yến
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
07:55 22/10/2018
Trong khuôn khổ chương trình Nghiên cứu trọng điểm về khoa học giáo dục, nhóm nghiên cứu của Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã khảo sát xã hội học hơn 4.000 người liên quan về những chuyển biến trong giáo dục và đào tạo. Nhóm đã thực hiện phân tích và đối sánh với dữ liệu nền năm 2013 ở những chỉ số tương ứng, hoặc với mục tiêu chính sách và thấy rằng, đã có chuyển dịch tích cực thực sự trong giáo dục Việt Nam.
Quay trở lại đầu trang