VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 15:49 | 21/04/2018 (GMT+7)
.

Phải có chuyên gia tâm lý

08:12 | 12/01/2018
Thành công của công tác tư vấn tâm lý học đường nằm ở chỗ vừa giúp học sinh dám nói ra những vấn đề mà các em gặp phải, vừa giúp giải quyết được tận gốc vấn đề. Thế nhưng, với Thông tư 31 về công tác tư vấn tâm lý mà Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành, việc thiếu vắng chuyên gia tâm lý được đào tạo bài bản khiến nhiều người lo ngại về hiệu quả của công tác này.

Tốt nhưng chưa thực chất

Theo Cục Quản lý khám chữa bệnh, năm 2017, tỷ lệ trẻ em và vị thành niên Việt Nam có vấn đề về sức khỏe tâm thần chung là 8-29%, tùy theo địa phương và giới tính và chỉ có rất ít người được phát hiện và điều trị sớm bệnh rối loạn tâm thần. Do đó, để đẩy mạnh tư vấn tâm lý, phòng chống bạo lực học đường và hạn chế những trường hợp đáng tiếc do rối loạn tâm lý gây ra, ngày 18.12, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 31/2017/TT-BTC hướng dẫn thực hiện công tác tư vấn tâm lý cho học sinh trong trường phổ thông nhằm góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện và phòng, chống bạo lực học đường.

Theo Thông tư, nhà trường phải có tổ tư vấn để hỗ trợ học sinh. Tuy nhiên, thành phần tổ tư vấn, hỗ trợ học sinh lại gồm: Đại diện lãnh đạo nhà trường làm tổ trưởng; thành viên là cán bộ, giáo viên kiêm nhiệm công tác tư vấn tâm lý, nhân viên y tế trường học, cán bộ, giáo viên phụ trách công tác Đoàn, Đội, đại diện cha mẹ học sinh và một số học sinh là cán bộ lớp, cán bộ Đoàn, Đội... Do đó, nhiều ý kiến cho rằng, lãnh đạo nhà trường hay giáo viên bình thường khó lòng “kiêm vai” chuyên gia tâm lý bởi thiếu chuyên môn giải quyết các vấn đề về tâm lý học đường. Trong khi đó, thành công của công tác tư vấn tâm lý học đường nằm ở chỗ vừa giúp học sinh dám nói ra những vấn đề mà các em đang gặp, vừa giúp giải quyết được tận gốc vấn đề.

 TS. Lê Minh Công, Phó trưởng khoa Tâm lý học Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh chỉ ra thực tế, không ít thầy cô ở các trường phổ thông bị bất ngờ khi học sinh của mình rất tự nhiên, rất mạnh dạn chia sẻ nhiều vấn đề “khó nói” với khách mời là chuyên gia tâm lý, dù chỉ lần đầu tiếp xúc với các em, trong khi đó ở trường thì các em lại rất “kín tiếng”. Sở dĩ có sự “trái chiều” ấy là bởi thầy cô và học sinh ở trường còn khoảng cách nhất định khiến học sinh không dám nói ra điều mình suy nghĩ. Chính vì vậy mà việc yêu cầu thành lập các tổ tư vấn tâm lý học đường về chủ trương là tốt nhưng e rằng sẽ hoạt động không thực chất” - TS. Lê Minh Công nói.

Tìm mô hình phù hợp

Theo TS. Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội Tâm lý giáo dục Hà Nội, Hiệu trưởng Trường THPT Đinh Tiên Hoàng, học sinh THPT (từ 15 - 18 tuổi) ở vào giai đoạn sau của tuổi vị thành niên, giai đoạn sự phát triển về thể chất đã tương đối ổn định nhưng lại chưa đủ trưởng thành về mặt tâm lý. Sự thay đổi từ vị trí phụ thuộc của trẻ con sang vị trí tự quyết của người lớn đặt trẻ vào tình trạng không ổn định, thất thường. Do đó, nhiều năm nay, trước khi học sinh nhập học chính thức, trường THPT Đinh Tiên Hoàng đã tiến hành trao đổi, đánh giá tâm lý học sinh. Phòng tham vấn tâm lý học đường của trường hiện triển khai khá nhiều việc, chẳng hạn, học sinh mới về trường sẽ được đánh giá lại nhận thức, giống như máy tính, muốn format lại hệ điều hành, thì phải nắm được vấn đề ở đâu. Do đó, Tổ tư vấn sẽ làm việc để đánh giá cụ thể các em có vướng mắc điều gì ở trường học rồi đưa ra gợi ý phát triển theo hướng nào. Dĩ nhiên, không phải tất cả các học sinh qua phòng tâm lý một lần là có thể tốt lên ngay được, nên, nếu đánh giá có vấn đề, giáo viên chủ nhiệm và chuyên gia tâm lý sẽ làm việc nhiều lần với nhau và bền bỉ với học sinh” - TS. Nguyễn Tùng Lâm chia sẻ.

Mặc dù mô hình phòng tư vấn tâm lý học đường tại các trường học được coi là cần thiết trong bối cảnh học sinh, sinh viên phải đối mặt với nhiều áp lực từ học hành, thi cử, mối quan hệ ứng xử thầy trò, tiếp nhận các vấn đề xã hội... Thế nhưng, để có mô hình như trường THPT Đinh Tiên Hoàng là không dễ, bởi thực tế, đây là trường tư thục, nhà trường có quyền tuyển nhân sự cũng như quyết định được chi phí cho công tác tư vấn tâm lý học đường. Do đó, theo các chuyên gia, khó khăn để thực hiện thành công phòng tư vấn tâm lý khi áp dụng đồng loạt chính là vấn đề nhân sự và kinh phí.

Do đó, TS. Nguyễn Tùng Lâm cho rằng, để mở một phòng tư vấn không khó, chỉ cần Sở chỉ đạo các nhà trường bố trí một phòng, rộng hay hẹp tùy điều kiện của mỗi nơi, trang bị một số tài liệu, tủ sách, bàn ghế và... treo biển “Phòng tư vấn tâm lý” là xong, nhưng ai sẽ tư vấn, tư vấn các vấn đề gì, tư vấn ra sao, liệu các em học sinh có tin tưởng đến các phòng tư vấn học đường để chia sẻ nỗi niềm, xin được tư vấn hay không... là điều không dễ, cần có thời gian và nguồn lực để thực hiện. Do đó, trong điều kiện biên chế các trường hạn chế tăng thêm thì có thể tìm những mô hình khác phù hợp. Cụ thể, các trường có thể huy động phụ huynh đóng góp, chỉ vài ngàn đồng một tháng là có thể hợp đồng với một chuyên gia tâm lý về cộng tác với trường về lĩnh vực này.

Cùng với đó, hệ thống hỗ trợ tâm lý trẻ em như các đường dây nóng, cán bộ trợ giúp ở cấp phường, xã cần phải tiếp tục được củng cố. Hơn hết, cha mẹ, gia đình những người hằng ngày cận kề bên học sinh phải làm tròn trách nhiệm của mình trong việc quan tâm, chăm sóc, là chỗ dựa tin cậy để giảm thiểu đến mức thấp nhất những trường hợp rối loạn tâm lý.

Khải Minh
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
15:29 20/04/2017
Sáng 20.4, Đoàn giám sát của Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Ngô Thị Minh làm Trưởng đoàn đã làm việc với Sở GD - ĐT Lâm Đồng về thực hiện chính sách, pháp luật đối với đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2010 - 2016.
Quay trở lại đầu trang