VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 09:28 | 21/10/2017 (GMT+7)
.
Kỷ niệm 90 năm xuất bản tác phẩm “Đường Kách mệnh” (1927 - 2017)

Giá trị vượt thời đại

08:44 | 12/10/2017
Không chỉ có ý nghĩa trong thời gian ươm trồng hạt giống cách mạng, được minh chứng bằng những thắng lợi vẻ vang trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, “Đường Kách mệnh” còn soi tỏ giá trị suốt chặng đường xây dựng và phát triển đất nước.

“Ngọn đuốc” cách mạng

 Tác phẩm Đường Kách mệnh do Bộ Tuyên truyền của Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức Á Đông ấn hành lần đầu tiên năm 1927 tại Quảng Châu, Trung Quốc dưới dạng in thạch. Cuốn Đường Kách mệnh đang lưu trữ tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia là một trong những bản gốc được in năm 1927, được công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2012.

Đầu năm 1926, một lớp học được mở tại ngôi nhà số 13 (nay là số 248) đường Văn Minh, Quảng Châu, Trung Quốc. Nhóm học trò ban đầu chỉ có 12 người, chưa có người nào hiểu Chủ nghĩa Mác - Lênin là gì, chưa ai nắm được cách mạng vô sản vận động như thế nào, các tổ chức quốc tế như Quốc tế Cộng sản, Quốc tế Nông dân… hoạt động ra sao. Trách nhiệm đặt lên vai thầy giáo Lý Thụy - bí danh của Nguyễn Ái Quốc lúc đó. Đặt lòng tin vào đội ngũ trí thức trẻ này, những bài giảng đầu tiên bắt đầu. Thay vì viện dẫn triết lý khô khan hay thuyết trình kinh viện, thầy giáo Lý Thụy đi từ hiểu biết thực tế của thanh niên Việt Nam, căn cứ luận điểm cơ bản để đúc rút, trình bày ngắn gọn, dễ hiểu. Bằng cách đó, những “hạt giống đỏ” của cách mạng Việt Nam được ươm mầm, tinh thần cách mạng được bồi đắp, trao truyền.

Năm 1927, các bài giảng của thầy giáo Lý Thụy được tập hợp, in rôneo lấy tựa đề là Đường Kách mệnh. Qua đường dây liên lạc trên các tàu biển chạy tuyến Trung Quốc - Đông Dương, Đường Kách mệnh được đưa về Hải Phòng rồi chuyển đi các nơi, trở thành cuốn giáo khoa chính trị đầu tiên của cách mạng Việt Nam. Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam Phạm Mai Hùng nhận định: “90 năm đã trôi qua, tập sách rất mỏng, viết rất đơn giản ấy còn chứa đựng những tư duy mà nhiều người chúng ta không bắt kịp. Đường Kách mệnh được viết bởi con người biết nhìn về phía trước, hiểu được dân tộc đang cần gì và làm thế nào để đạt được. Cuốn sách trở thành ngọn đuốc chiếu sáng bởi lẽ đó”.


Bức tranh vẽ lại lớp huấn luyện chính trị cho cán bộ cách mạng Việt Nam năm 1926 - 1927 tại nhà số 13, đường Văn Minh, Quảng Châu (Trung Quốc)

“Ngọn đuốc” chiếu sáng đường cách mạng cũng là thông điệp của trưng bày Ánh sáng từ Đường Kách mệnh đang diễn ra tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Đường Kách mệnh đặt ở vị trí trung tâm, được nối dài bởi hàng trăm hiện vật khác mang đến góc nhìn và cảm nhận sâu sắc về giá trị tác phẩm. Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Nguyễn Văn Cường cho biết, đây là lần đầu tiên Bảo tàng trưng bày giới thiệu riêng về một hiện vật là Bảo vật Quốc gia và lựa chọn tài liệu, hiện vật liên quan. Dưới ánh sáng của Đường Kách mệnh, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (1930), 15 năm sau Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời… Nhìn lại, ta vẫn thấy những bài học ý nghĩa không chỉ trong hoàn cảnh lịch sử bấy giờ.

Giá trị xuyên suốt

Cuốn sách mỏng nhưng chứa đựng sức nặng của cả một thời đại. Sức nặng ấy được giới học giả nhận định là giá trị xuyên suốt tiến trình phát triển đất nước. Trong tác phẩm của mình, tác giả đặt công cuộc giải phóng dân tộc Việt Nam trong bối cảnh cách mạng thế giới, cho nên việc đầu tiên là giới thiệu tri thức, sự hiểu biết về cách mạng ở Pháp, Mỹ, Nga, Trung Quốc… Trong hoàn cảnh cách mạng vô sản thế giới phát triển mạnh mẽ, tác giả giới thiệu các tổ chức cách mạng các nước cũng là hướng dẫn tập hợp lực lượng cách mạng ở Việt Nam. Tác giả bàn về hiện tại, đồng thời cũng nhắc đến tương lai khi nói về phương thức hợp tác xã, về việc mang lại phồn thịnh cho quốc gia độc lập…

Đặc biệt, mở đầu Đường Kách mệnh, Nguyễn Ái Quốc nhấn mạnh tư cách người cách mạng. Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam Phạm Mai Hùng chỉ ra: Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn người làm cách mạng tự mình phải trong sạch, phải cần kiệm. Với đoàn thể phải nghiêm túc, có ý thức tổ chức cao nhất, nhưng với đồng chí, bạn bè lại phải vị tha, dùng cái tâm đối đãi… “Tại sao Người lấy tư cách người cách mạng làm nội dung chính yếu cho việc giảng dạy? Theo Người, muốn làm cách mạng phải có lý luận cách mạng. Muốn làm cách mạng thành công phải có những hạt giống cách mạng. Vấn đề ấy đến nay vẫn còn giá trị thời sự”, ông Phạm Mai Hùng lý giải.

Nhà sử học Dương Trung Quốc đồng tình: Đường Kách mệnh, vì vậy, không phải bài học của 90 năm trước mà là câu chuyện cần nghiên cứu sâu cho hôm nay. Trưng bày tác phẩm đúng vào dịp kỷ niệm 90 năm ra đời cuốn Đường Kách mệnh như một nhắc nhở điều ấy. “Thử thách trong công cuộc xây dựng đất nước giờ đây cũng không kém gian khó như thời kỳ 90 năm trước. Nội dung Đường Kách mệnh gần gũi với công cuộc xây dựng đất nước hiện nay, nhất là vấn đề xây dựng con người mới, đặc biệt là đội ngũ lãnh đạo. Đường Kách mệnh khẳng định, hòa vào cách mạng thế giới cũng là con đường để cách mạng Việt Nam đi tới thành công. Giờ đây, quá trình xây dựng đất nước, chúng ta càng cần hội nhập thế giới, mà phải hội nhập bằng tri thức, phẩm chất của mình”.

Lê Thư
Xem tin theo ngày:
GIÁO DỤC
15:29 20/04/2017
Sáng 20.4, Đoàn giám sát của Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Ngô Thị Minh làm Trưởng đoàn đã làm việc với Sở GD - ĐT Lâm Đồng về thực hiện chính sách, pháp luật đối với đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2010 - 2016.
Quay trở lại đầu trang