Tiểu phẩm: Thoái sĩ

- Ở đâu bây giờ mà chẳng có tiến sĩ. Thời đại trí thức mà.

- Cậu này hồi nhỏ dốt đặc cán mai, toàn chép bài mình.

- Mọi vật luôn thay đổi đúng như phép biện chứng, chẳng có gì lạ.

- Tớ phân vân ở chỗ, cậu ta thuộc loại tiến sĩ nào?

- Dễ ợt! Không tiến sĩ tin học, vật lí, sinh vật thì cũng tiến sĩ ung thư, côn trùng… kể sao cho hết.

- Không phân loại theo kiểu ấy. Hoặc là tiến sĩ đích thực, chân chính, thực chất hoặc là tiến sĩ dởm hay nói toẹt ra là thoái sĩ, đối lập với tiến sĩ.

- Ông cứ phức tạp hóa vấn đề. Thế ai là thoái sĩ, ông kể xem nào.

- Này nhé, một loại là do thân thuộc, thân yêu, thân mến, thân quen mà các vị trong hội đồng xét duyệt công nhận là tiến sĩ. Loại này gọi tắt là ưu sĩ, ưu tiên mà. 

- Còn gì nữa.

- Loại thứ hai là lực sĩ. Không phải là vận động viên vai u bắp thịt đâu. Lực này là quyền lực. Các vị này dùng quyền lực sai bảo nhân viên dưới quyền thu thập tư liệu, viết luận án tiến sĩ rồi lấy tên mình. Loại thứ ba là chính sĩ. Không phải là chính đáng mà là dùng tài chính để có bằng tiến sĩ, theo nguyên tắc của cơ chế thị trường: cái gì cũng có thể là hàng hóa.

- Hết rồi chứ?

- Chưa hết! Còn loại tiến sĩ này tệ hại hơn, thoái hóa hơn gọi là đạo sĩ.

- Cẩn thận cái mồm, cậu lại bước sang lĩnh vực tôn giáo thiêng liêng rồi đấy.

- Đâu có, đạo này là đạo văn, đạo chữ, đạo tài liệu, đạo luận án, nói nôm na là lấy cắp trí thức sáng tạo của người khác, lưu manh 100%.

- Cậu phân tích cũng có lý đấy. Thực tiễn bao giờ cũng phong phú, phức tạp hơn khái niệm. Có một chữ tiến sĩ mà có thể kể ra một lô một lốc các loại dỏm thoái sĩ.

- Ông cha ta có câu: “Nhất sĩ nhì nông”… gặp phải loại tiến sĩ như thế thì đất nước làm sao phát triển được...

- Nghe cậu mổ xẻ các loại tiến sĩ mình cũng đâm hoảng.

- Hoảng cái gì?

- Nghe đài báo nói nơi nào cũng đua nhau rải thảm đỏ rước tiến sĩ về xây dựng quê hương. Không may vớ phải một vị thoái sĩ thì hỏng hết.