Bắt chước sẽ chẳng được kính trọng

Giá trị của phim Cô gái trên sông không nằm ở những cảnh nóng

Theo tôi được biết, chỉ những bộ phim vi phạm luật pháp Việt Nam, phạm vào những điều cấm trong Luật Điện ảnh như phim kích động bạo lực, chống đối nhà nước, không phù hợp với thuần phong mỹ tục của nước ta và không có giá trị nhân văn thì mới bị xử lý không cho ra rạp. Trên thực tế, nhiều phim dù các thành viên Hội đồng Duyệt phim Quốc gia đánh giá là nhạt, bị coi là rác nhưng do không vi phạm các tiêu chí trên nên vẫn được ra rạp, trừ những phim quá quắt lắm thì mới bị cấm hẳn.

Tôi cho rằng, Hội đồng Duyệt phim Quốc gia Việt Nam không phải là con ngáo ộp ghê gớm nhất trên thế giới đâu. Nhiều nước châu Á duyệt phim còn khe khắt hơn rất nhiều. Tôi được biết hai bộ phim Sống trong sợ hãi và Bi, đừng sợ!, mặc dầu Hội đồng Duyệt phim Quốc gia Việt Nam đã cho qua rồi, nhưng khi đem sang Nhật Bản, người ta cắt hết những cảnh nóng rồi mới chiếu. 

Một thời gian tôi cũng là thành viên Hội đồng Duyệt phim Quốc gia, cùng các đạo diễn trẻ như Nguyễn Thanh Vân, Bùi Thạc Chuyên... nên cũng có một ít thực tế trong chuyện này. Tôi khẳng định, không có phim nào kém hay đi, hay khó hiểu, khó theo dõi chỉ vì bị cắt bớt những cảnh sex và phim nào thêm cảnh sex thì tự nhiên thành tuyệt tác. Phim hay ở chỗ khác chứ không phải ở chỗ có nhiều hay ít cảnh sex. Tôi cũng lạ không hiểu sao đọc báo, chỉ thấy người ta toàn bàn đến những cảnh “hot” trong phim, trong khi để nâng cao chất lượng phim ảnh còn biết bao nhiêu chuyện cần bàn.

Hãy nhìn sang điện ảnh Iran mà xem. Đây là một ví dụ nhỡn tiền để các nhà làm phim của ta suy ngẫm. Bộ phim A Separation (Sự chia ly) của đạo diễn Asghar Farhadi chẳng hề mang tính giải trí, không có “chân dài”, “chân ngắn”, những gương mặt diễn viên rất đỗi bình thường như ta gặp ngoài đời, và tuyệt nhiên không có cảnh sex. Ấy vậy mà nó mang vinh quang về cho đất nước Iran với giải Quả cầu Vàng lần thứ 69 và giải Oscar 2012 Phim nước ngoài xuất sắc...

Bộ phim Cô gái trên sông của tôi cũng có cảnh nóng, bởi bộ phim cần những cảnh đó, vì nhân vật chính là cô gái làm nghề bán thân nuôi miệng. Nếu nhân vật này là một cô giáo hay một nữ sinh ở trường Đồng Khánh thì không thể cho những cảnh đó vào được. Nhưng tôi khẳng định những cảnh nóng đó không làm nên giá trị của bộ phim, mà giá trị của Cô gái trên sông nằm ở chỗ cách đây hơn 20 năm nó đã cảnh báo rằng những người cách mạng khi còn trong bóng tối, dựa vào nhân dân, được nhân dân giúp đỡ, đến khi thắng lợi rồi thì đừng quay lưng lại với nhân dân.

Việc lạm dụng những cảnh nóng trong nhiều bộ phim của nước ta hiện nay là để câu khách. Vì người ta làm phim lấy đồng tiền làm mục đích, làm phim theo lối bắt chước, thấy phim người ta có sex thì mình cũng đưa sex vào, thấy người ta làm phim về người đồng tính mình cũng làm phim về người đồng tính, người ta làm phim ma mình cũng làm phim ma. Một nền điện ảnh bắt chước sẽ chẳng bao giờ được ai kính trọng. Vì đồng tiền mà đánh mất bản sắc của mình thì thật đáng buồn. Gần đây tôi có đọc bài viết của một nhà thơ Nga và thấy rất tâm đắc với ý kiến: Ở đâu đồng tiền lên ngôi, ở đó văn hóa nghệ thuật băng hoại.