Loại bỏ các nguy cơ gây đuối nước trẻ em

Đuối nước - nguyên nhân hàng đầu gây tử vong

Theo thống kê của Bộ LĐ, TB và XH, mỗi năm cả nước có trên 3.500 trẻ em và vị thành niên chết do đuối nước. Trong hai năm 2009- 2010, số trẻ tử vong do đuối nước chiếm tỷ lệ cao nhất với trên 50% trong tổng số trẻ tử vong vì tai nạn thương tích. Đặc biệt, những năm gần đây đã xảy ra nhiều vụ đắm tàu, thuyền nghiêm trọng, cướp đi sinh mạng của nhiều em nhỏ. Điển hình như vụ đắm đò ở Cà Tang tại huyện Quế Sơn, Quảng Nam làm chết 18 em, vụ đắm đò ở Chôm Lôm tại huyện Con Cuông, Nghệ An làm chết 19 em, chìm tàu du lịch Dìn Ký trên sông Sài Gòn khiến 5 em nhỏ thiệt mạng…

Số liệu mới nhất cho thấy, tại 15 tỉnh, thành phố có số trẻ em đuối nước cao nhất toàn quốc là Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Nội, Tiền Giang, Nam Định, Đăk Lăk, Bắc Giang, Quảng Ngãi, Đồng Tháp, An Giang, Sơn La, Lâm Đồng, Hải Phòng, Long An, Thái Bình. Nguyên nhân tỷ lệ trẻ tử vong do đuối nước cao theo Cục trưởng Cục bảo vệ chăm sóc trẻ em, Bộ LĐ, TB và XH Nguyễn Hải Hữu gồm cả lý do chủ quan và khách quan, nhưng trước hết là môi trường sống của các em không an toàn vì hiện nước ta có nhiều sông, suối, ao, hồ, bờ biển dài. Diện tích mặt nước cao làm tăng nguy cơ đuối nước ở trẻ em. Hằng năm, lũ ở ĐBSCL diễn ra nhiều tháng, còn tại miền Trung và miền Bắc xuất hiện thiên tai, lũ quét, mưa bão nhiều. Ở nông thôn, những bể chứa nước, giếng nước, hố vôi, mương… cũng tiềm ẩn những nguy cơ đuối nước với trẻ em.

Còn Phó cục trưởng Cục Cảnh sát đường thủy, Bộ Công an Nguyễn Anh Thắng cho biết, hiện vẫn còn tình trạng người điều khiển phương tiện ở một số bến sông, bến đò chưa có bằng, chứng chỉ chuyên môn, chất lượng phương tiện giao thông đường thủy không được bảo đảm, thiếu thiết bị an toàn, nhất là phao cứu sinh... Những yếu tố trên là một trong những nguyên nhân của những vụ tai nạn gây hậu quả rất nghiêm trọng, làm mất đi cuộc sống của nhiều trẻ em.

Một lý do khác là bản thân trẻ chưa có kỹ năng an toàn khi tiếp xúc với môi trường nước. Nhiều trẻ em không biết bơi, không có kỹ năng ứng phó khi có nguy cơ bị đuối nước. Theo khảo sát của Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF) thực hiện tại Việt Nam cho thấy, hầu hết trẻ em bị đuối nước không biết bơi. Tại một trường THCS ở Hà Tĩnh mới chỉ có dưới 10% học sinh trong trường có thể bơi được chiều dài 25m. Về phía địa phương, đại diện Phòng Trẻ em, Sở LĐ, TB và XH tỉnh Đăk Lăk Từ Thị Khanh nêu thực trạng, có ba nguyên nhân trong việc giảm thiểu tỷ lệ tử vong do đuối nước là thiếu cơ sở vật chất dạy bơi, thiếu giáo viên, huấn luyện viên dạy bơi và thiếu kinh phí triển khai chương trình.

Những thách thức

Sau 2 năm thực hiện Kế hoạch liên ngành phòng, chống đuối nước trẻ em giai đoạn 2009-2010 được đại diện của 9 bộ, ngành ký cam kết thực hiện, đã đạt được một số kết quả nhất định. Các bộ, ngành đã ban hành các văn bản chỉ đạo các địa phương thực hiện mô hình Ngôi nhà an toàn phòng, chống tai nạn thương tích ở trẻ em; các văn bản chính sách liên quan đến phòng, chống đuối nước trẻ em đã được rà soát... Tuy nhiên, theo nhận định của Phó cục trưởng Cục bảo vệ chăm sóc trẻ em Nguyễn Trọng An, tỷ lệ tử vong do đuối nước tại 10/15 tỉnh trọng điểm đã giảm nhưng nhận thức của cộng đồng về các nguy cơ gây đuối nước trẻ em còn chưa cao. Công tác tuyên truyền cho cộng đồng về các kiến thức phòng, chống đuối nước trẻ em, tuyên truyền các quy định của luật pháp, chính sách liên quan đến an toàn giao thông, đường thủy cho người tham gia giao thông đường thủy vẫn còn hạn chế. Các văn bản, chính sách liên quan đến các quy định về phòng, chống đuối nước trẻ em còn chưa đầy đủ và việc thực thi còn nhiều hạn chế.

Đuối nước là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật cho trẻ em và số trẻ em tử vong tăng cao vào dịp hè và trong mùa mưa lũ hằng năm. Vậy việc đầu tiên và quan trọng nhất là dạy trẻ em biết bơi. Thế nhưng, hiện công tác này còn tồn tại nhiều bất cập- Thứ trưởng Bộ GD - ĐT Trần Quang Quý khẳng định như vậy. Vì chương trình dạy bơi cho trẻ trong nhà trường chưa được triển khai rộng tại các địa phương. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ thể dục, thể thao trong trường học chưa được tập huấn kỹ năng dạy bơi cho trẻ; nhiều trường không đủ điều kiện, cơ sở vật chất dạy bơi cho trẻ tiểu học… Do vậy, cần đẩy mạnh việc học bơi trong nhà trường cho trẻ em để có thể chủ động đối phó với nguy cơ đuối nước xảy ra.

Phòng, chống tai nạn thương tích nói chung và phòng trách tai nạn đuối nước cho trẻ em nói riêng không chỉ là trách nhiệm chung của cộng đồng mà còn là trách nhiệm của mỗi cá nhân. Bên cạnh đó, cần xây dựng các văn bản hướng dẫn, thông tư liên tịch về phòng, chống đuối nước trẻ em; các địa phương cần đẩy mạnh truyền thông giáo dục nâng cao kiến thức, nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân về phòng chống đuối nước trẻ em cũng như tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các quy định về an toàn phòng chống đuối nước tại cộng đồng; đầu tư ngân sách địa phương xây dựng các bể bơi, hồ bơi đơn giản cho trẻ.
Hy vọng, với sự nỗ lực của cộng đồng, sự quan tâm của các ngành, các cấp, thời gian tới sẽ giảm bớt những nỗi đau vì tai nạn thương tích của trẻ em.