QUỐC TẾ
Cập nhật 15:58 | 18/08/2019 (GMT+7)
.
Libra bị tuýt còi

Lo lắng thái quá hay rủi ro thực sự?

08:06 | 05/07/2019
Chưa đầy hai tuần sau khi được công bố, đồng tiền số Libra của Facebook đã bị các nhà lập pháp Mỹ tuýt còi, trong khi giới tài chính và lập pháp ở các nước châu Âu e ngại.

Kế hoạch sẽ tạm dừng?

Trong diễn biến mới nhất, Quốc hội Mỹ đã đề nghị Facebook ngừng phát triển đồng tiền số Libra cho đến khi các nhà lập pháp có thêm thời gian điều tra. Trong thư gửi nhà sáng lập Facebook Mark Zuckerberg, lãnh đạo Ủy ban Tài chính Hạ viện Mỹ và các tiểu ban khác viết rằng: “Hơn 1/4 dân số thế giới có tài khoản Facebook, do vậy mạng xã hội này và các đối tác cần lập tức ngừng kế hoạch phát triển đồng tiền số Libra cho đến khi Quốc hội Mỹ cùng các nhà lập pháp có cơ hội để điều tra vấn đề này và hành động”.

Chủ tịch Ủy ban Tài chính Hạ viện Maxine Waters từng đánh giá: “Thị trường đồng tiền số hiện nay thiếu khung quy định rõ ràng để bảo vệ các nhà đầu tư, người tiêu dùng và nền kinh tế. Các nhà lập pháp coi đây là hồi chuông cảnh tỉnh để nghiêm túc hơn về an ninh quốc gia, rủi ro an ninh mạng và nguy cơ đối với thương mại bắt nguồn từ đồng tiền số”. Theo bà Waters, Ủy ban Tài chính Hạ viện Mỹ sẽ tổ chức điều trần trong ngày 17.7 về chủ đề “Xem xét đồng tiền số của Facebook và tác động đến với người tiêu dùng, nhà đầu tư cũng như hệ thống tài chính Mỹ”.

Yêu cầu giám sát kỹ lưỡng của giới chức Mỹ cho thấy những rủi ro đối với mạng xã hội hơn 2,4 tỷ thành viên này khi chuyển sang một ngành công nghiệp gây tranh cãi như tiền điện tử, vốn đã đối mặt với sự hoài nghi sâu sắc của Washington. Trong một lĩnh vực có quy định lỏng lẻo và khả năng chống lại sự giám sát, những cáo buộc hướng vào Facebook vẫn xoay quanh vấn đề chính là sự an toàn cho thông tin riêng tư của người dùng.

“Facebook có dữ liệu về hàng tỷ người dùng và đã nhiều lần thể hiện sự coi thường trong việc bảo vệ và sử dụng cẩn thận nguồn dữ liệu này”, bà Waters nói trong một tuyên bố được đưa ra sau khi Facebook công bố dự án tiền điện tử. “Với thông báo mới đây về kế hoạch tạo ra một loại tiền điện tử, Facebook đang tiếp tục mở rộng sự không kiểm soát và phạm vi tiếp cận với cuộc sống của người dùng”.

Các nhà lập pháp khác cũng thể hiện sự lo ngại đặc biệt về rủi ro người dùng có thể bị đánh cắp tài sản hoặc những vấn đề liên quan đến rửa tiền. Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Sherrod Brown thì đặt vấn đề cơ quan nào sẽ giám sát đồng tiền mới Libra? Ủy ban Chứng khoán thường chỉ tham gia giám sát nếu một công ty huy động vốn bằng việc bán cổ phần. Ủy ban Giao dịch hàng hóa tương lai chỉ giám sát giao dịch tương lai và các công cụ phái sinh. Do đó, các cơ quan quản lý ngân hàng như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) có thể là đơn vị khả dĩ nhất tham gia điều tiết Libra. Tuy nhiên, không ai chắc chắn FED hay cơ quan nào khác có toàn quyền quản lý đồng tiền này hay không.

Tương tự giới lập pháp Mỹ, các quan chức châu Âu cũng tỏ ra nghi ngại về kế hoạch phát triển tiền ảo của nền tảng mạng xã hội lớn nhất thế giới. Ngay khi Facebook công bố kế hoạch phát triển tiền ảo Libra, Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire đã dội gáo nước lạnh khi cho rằng không nên coi Libra là sự thay thế cho các loại tiền tệ truyền thống. Trong một cuộc phỏng vấn với đài Europe 1, người đứng đầu cơ quan tài chính Pháp nhấn mạnh, Libra “không thể và không được phép” trở thành một loại tiền tệ hợp pháp. Người đứng đầu cơ quan tài chính Pháp kêu gọi lãnh đạo nhóm G7 sớm thiết lập một diễn dàn để đánh giá tác động rủi ro của đồng tiền kỹ thuật số Libra với nền tài chính toàn cầu. Cuộc gặp dự kiến có lãnh đạo các Ngân hàng Trung ương và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Trong khi đó, Markus Ferber, một thành viên của Nghị viện châu Âu, cảnh báo Facebook có thể trở thành “ngân hàng vô hình” với kế hoạch tạo ra tiền ảo. “Việc Facebook xâm nhập vào lĩnh vực tiền điện tử là một lý do chính đáng để các cơ quan quản lý xây dựng khung pháp lý phù hợp điều chỉnh hoạt động của tiền ảo”, Ferber nhận xét.

Dự án Libra được công bố đúng vào thời điểm vô cùng nhạy cảm đối với Facebook. Công ty của Mark Zuckerberg bị lên án vì hàng loạt bê bối liên quan đến bảo mật dữ liệu. Facebook và Google cũng đối mặt với hoạt động giám sát chưa từng có do quy mô và sức mạnh của mình. Tuy nhiên, khi được hỏi, Facebook cho biết công ty sẽ không dừng việc phát triển Libra như Quốc hội Mỹ yêu cầu.

Những rủi ro thực sự

Những nghi ngại của các nhà lập pháp và quản lý Mỹ cũng như châu Âu có phải sự lo lắng thái quá? Thực tế cho thấy, không chỉ nhà lập pháp mà chính các chuyên gia trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng cũng đã cảnh báo về những rủi ro mà tiền ảo có thể mang lại nếu chưa có khuôn khổ pháp lý cho nó.

Trong Hội nghị Thượng đỉnh G20 tại Nhật Bản cuối tuần trước, lãnh đạo các nước thành viên đã nhận được lá thư từ Chủ tịch Ủy ban Ổn định tài chính của Mỹ (FSB) Randal Quarles, trong đó kêu gọi các chính phủ tăng cường giám sát chặt chẽ việc sử dụng rộng rãi các loại tiền điện tử như Libra để bảo đảm tuân thủ các quy định tiêu chuẩn cao. Cùng thời gian, Ngân hàng Thanh toán quốc tế cũng cảnh báo tiền điện tử do các công ty công nghệ lớn phát hành có thể nhanh chóng thiết lập vị trí thống trị trong nền tài chính toàn cầu, đe dọa sự cạnh tranh và ổn định.

Không giống như các loại tiền điện tử khác, vốn không có giá trị nội tại và do đó không ổn định, Libra được neo vào một giỏ tiền tệ định danh (tiền do các chính phủ phát hành và bảo đảm). Khi các cá nhân mua Libra, liên doanh Facebook sẽ thu được một lượng tiền định danh tương ứng và đảo ngược quá trình đó khi đồng Libra được mua và hoàn lại. Điều đó có nghĩa là giá trị của Libra sẽ tương đối ổn định vì chúng có được sự hậu thuẫn của các tài sản cố định có mệnh giá bằng một số lượng nhỏ các loại tiền tệ chính.

Ngay cả khi Facebook chỉ duy trì Libra là một hệ thống thanh toán, giữ đồng tiền này trong sự lưu thông cùng các loại tiền tệ định danh dự trữ khác, thì các quyết định mà Facebook đã đưa ra về tiền tệ và tài sản để mua, sẽ có khả năng làm dịch chuyển thị trường trái phiếu và tiền tệ. Do đó quan điểm cho rằng Hiệp hội Libra, một tổ chức độc quyền, không được kiểm soát do Facebook dẫn đầu, có thể trở thành “ngân hàng bóng tối” toàn cầu hay thậm chí là ngân hàng trung ương toàn cầu không chỉ làm bối rối mà còn gây lo ngại lớn.

Hiện không ai có thể khẳng định Libra sẽ thành công hay thất bại. Nhưng một điều chắc chắn là Facebook sẽ phải đối mặt với nhiều bài toán nan giải, bao gồm vừa thỏa mãn các nhà quản lý, thu hút đủ số lượng người dùng, vừa làm hài lòng các nhà đầu tư và có giải pháp cho các vấn đề không thể lường trước được.

Đạt Quốc
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang