QUỐC TẾ
Cập nhật 08:57 | 23/03/2019 (GMT+7)
.

Liên minh chiến lược mới

07:56 | 15/03/2019
Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro sẽ có chuyến thăm Tel Aviv từ 31.3 - 2.4. Việc thắt chặt quan hệ song phương diễn ra chỉ trước cuộc bầu cử Quốc hội Israel một tuần.

Nóng vấn đề di dời Đại sứ quán

Trong chuyến thăm Brazil nhân dịp lễ nhậm chức của ông Bolsonaro hồi đầu năm, Thủ tướng Israel Netanyahu cho biết, Tổng thống Brazil đã trao đổi rằng việc chuyển Đại sứ quán Brazil từ Tel Aviv đến Jerusalem là vấn đề “khi nào chứ không phải nếu”. Brazil là một trong số quốc gia đã và đang xem xét chuyển Đại sứ quán về Jerusalem như Guatemala, Paraguay, Cộng hòa Séc, Romania, Honduras hay Australia. Tuy nhiên, theo các nguồn tin thân cận với chính quyền, chuyến thăm tới sẽ không có thông báo chính thức nào được đưa ra, vì đây vốn là vấn đề đang gặp nhiều phản đối từ các sĩ quan quân đội cũng như giới doanh nghiệp thực phẩm Brazil.

Trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng 2, Phó Tổng thống Brazil Hamilton Mourao, một tướng quân đội đã nghỉ hưu, đã phát biểu với hãng tin Reuters rằng, kế hoạch chuyển Đại sứ quán là một ý tưởng tồi vì nó sẽ làm tổn hại đến xuất khẩu của Brazil sang các quốc gia Ảrập. Trong đó, thiệt hại nhất là ngành thực phẩm halal (loại thực phẩm tuân thủ các quy tắc ăn kiêng của người Hồi giáo) với doanh thu ước tính khoảng 5 tỷ USD. Thực tế cho thấy, các nhà xuất khẩu Brazil đang hết sức lo ngại về khả năng mất quyền tiếp cận vào thị trường Ảrập quan trọng cho các loại thịt halal. Trong khi đó, Brazil lại là một trong những nhà xuất khẩu hàng đầu thế giới về mặt hàng trên. Theo Hiệp hội Các nhà xuất khẩu thịt bò Brazil, Iran và Ai Cập là các quốc gia mua thịt bò lớn thứ 3 và thứ 4 của nước này. Nỗi sợ càng lớn hơn khi cuối năm ngoái, Liên đoàn Ảrập đã đề nghị Brazil rút lại quyết định trên, đồng thời cảnh báo đây sẽ là một trở ngại cho mối quan hệ giữa Brazil và các nước Ảrập, cũng như vi phạm luật pháp quốc tế. 

Chính vì vậy, đội ngũ cố vấn kinh tế của Tổng thống và các trang trại quy mô lớn nhất quốc gia đã vận động hành lang để chống lại kế hoạch của ông Bolsonaro. Bởi theo họ, nó sẽ phá vỡ lập trường ủng hộ truyền thống của Brazil về giải pháp hai nhà nước cho cuộc xung đột giữa người Palestine và Israel.

Tuy nhiên, trong chiến dịch bầu cử năm ngoái, vốn là người “hâm mộ” và muốn tiếp bước Tổng thống Mỹ Donald Trump về vấn đề di dời Đại sứ quán, ông Bolsonaro từng tuyên bố, Palestine không phải một quốc gia và sẽ đóng cửa Đại sứ quán Palestine ở Brasilia. Tuyên bố nhận được sự ủng hộ của những người đứng đầu các nhà thờ Cơ đốc giáo đang phát triển mạnh ở Brazil. Bản thân Thủ tướng Netanyahu còn gọi đây là “hành động lịch sử”. Nhà lãnh đạo này còn cam kết sẽ hỗ trợ an ninh và các dự án hàng đầu của Brazil. Hồi tháng 1, để thắt chặt tình đoàn kết, Israel đã gửi một nhóm binh sĩ tới Brazil để hỗ trợ các nhân viên cứu hộ nước này tìm kiếm những người sống sót sau thảm họa vỡ đập ở bang Minas Gerais…

Ưu tiên hàng đầu

Ngay từ khi đắc cử Tổng thống, ông Bolsonaro khẳng định mở rộng quan hệ với Israel là một trong những ưu tiên hàng đầu của Chính phủ mới, đặc biệt trong các lĩnh vực như kinh tế, công nghệ, nông nghiệp, an ninh và quốc phòng. Đối với kinh tế, nền tảng hợp tác thực ra đã có từ lâu. Còn nhớ tháng 12.2007, Hiệp định Khu vực thương mại tự do giữa Israel và Khối thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đã được ký kết. Từ đó, Brazil trở thành đối tác lớn nhất của Israel ở Mỹ Latin. Hiện kim ngạch trao đổi thương mại song phương ước tính khoảng 1,2 tỷ USD. Bên cạnh đó, Brazil rất muốn hợp tác và nhập khẩu công nghệ nước của Israel để phục vụ nhu cầu ở vùng Đông Bắc đất nước, vốn thường xuyên bị hạn hán. Ngoài ra, quốc gia Nam Mỹ còn là nhà nhập khẩu quan trọng vũ khí và công nghệ quân sự của Tev Aviv với rất nhiều hợp đồng lớn từ máy bay chiến đấu đến tên lửa.  

Chẳng thế mà, khi ông Netanyahu thực hiện chuyến thăm đầu tiên của một Thủ tướng Israel tới Brazil đầu năm nay nhân dịp Tổng thống Bolsonaro nhậm chức. Đây được đánh giá là sự kiện lịch sử trong quan hệ song phương. Nó khẳng định đường lối địa chính trị mới của chính quyền Bolsonaro trong tương lai.

Brazil là quốc gia có cộng đồng Do Thái lớn thứ 9 trên thế giới và lớn thứ 2 ở Mỹ Latin, với khoảng 107.329 người theo số liệu năm 2010. Quốc gia lớn thứ 5 thế giới này từng đóng vai trò rất quan trọng trong việc thành lập Nhà nước Israel. Năm 1947, Liên Hợp Quốc đã tiến hành bỏ phiếu về Kế hoạch Phân vùng cho Palestine và thành lập nhà nước Do Thái độc lập. Đó cũng chính là thời điểm Brazil là Chủ tịch Đại hội đồng của cơ quan đa phương lớn nhất thế giới. Brazil cũng chính là 1 trong 5 quốc gia công nhận nhà nước Do Thái vào ngày 7.2.1949, chưa đầy một năm sau khi Israel tuyên bố độc lập. Sau đó, Đại sứ quán Israel đầu tiên được mở vào năm 1955 tại Rio de Janeiro.

Có lẽ vì thế, mối thân tình lâu đời đó tiếp tục được khẳng định bằng phát biểu mới đây của Tổng thống Brazil Bolsonaro: “Hơn cả những đối tác, chúng ta sẽ là anh em, trong kinh tế, công nghệ và tất cả lĩnh vực mang lại lợi ích cho đôi bên”.

Ngọc Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang