QUỐC TẾ
Cập nhật 13:56 | 12/12/2018 (GMT+7)
.
Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc tuyên bố từ chức

Quyết định đột ngột

08:49 | 11/10/2018
Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc (LHQ) Nikki Haley vừa khiến nhiều người bị sốc khi loan báo sẽ từ chức vào cuối năm nay. Quyết định đột ngột này diễn ra trong bối cảnh xứ sở cờ hoa chuẩn bị bước vào bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Sét đánh ngang tai

Nikki Haley trở thành Đại sứ Mỹ tại LHQ với hành trang không nhiều về kinh nghiệm ngoại giao. Tuy nhiên, trong vòng chưa đầy 2 năm, bà đã tạo dựng được nhiều mối quan hệ tốt đẹp, kể cả với các đại sứ nước ngoài vốn không đồng tình với nhiều chính sách của chính quyền Mỹ đương nhiệm. Chính vì vậy, quyết định ra đi của nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ tại tổ chức đa phương lớn nhất thế giới được ví như “tiếng sét đánh ngang tai”, khiến nhiều người bị sốc. Đại sứ Nga tại LHQ Vassily Nebenzia đã phải thốt lên: “Thật quá ngạc nhiên. Với cá nhân tôi, đây không phải một tin dễ chịu gì”.

Khi tới LHQ ngày 27.1 năm ngoái, bà Haley từng là cựu Thống đốc bang Nam Carolina trong 6 năm. Dù chưa làm quen nhiều với các vấn đề quốc tế nhưng bà đã nhanh chóng định hình chiến lược làm việc tại LHQ. Nữ chính trị gia này từng tuyên bố, mục tiêu của chính quyền Mỹ tại đây là để thể hiện sức mạnh, đưa ra quan điểm của mình, cũng như bảo vệ các đồng minh. Còn đối với những nước phản đối, Mỹ sẽ lên danh sách và đáp trả phù hợp.

Trong suốt thời gian công tác, bà Haley đã luôn giữ vững mục tiêu trên. Bà nổi tiếng với những phát ngôn cứng rắn về vấn đề áp đặt lệnh trừng phạt với Nga, chỉ trích chính sách thương mại của Trung Quốc, chương trình phi hạt nhân hóa Triều Tiên… Không ít lần phát ngôn gây tranh cãi vì “dội thêm dầu vào lửa”, nhưng bà đã trở thành gương mặt quen thuộc cho chính sách ngoại giao Mỹ. Tạp chí Time từng tôn vinh Haley trên trang bìa như một trong những phụ nữ “đang thay đổi thế giới”.

 Dù gây dựng được những mối quan hệ cá nhân tốt đẹp nhưng điều đó cũng không giúp bà làm thay đổi được những khác biệt khủng khiếp giữa chính sách của Mỹ với nhiều phần còn lại của thế giới. Việc chính quyền Tổng thống Donald Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran, Hiệp định Paris về chống biến đổi khí khâu, Ủy ban Nhân quyền LHQ, đến quyết định ngừng cấp tài chính cho cơ quan LHQ hỗ trợ người tỵ nạn Palestine hay dời Đại sứ quán Mỹ tại Israel tới Jerusalem, đã làm phiền lòng không ít thành viên Hội đồng Bảo an.

Giới quan sát thú nhận, họ thực sự không biết chính xác tại sao, một trong những quan chức hiếm hoi được lòng cả Tổng thống, đảng Cộng hòa và cộng đồng quốc tế lại quyết định rời bỏ ghế Đại sứ Mỹ tại LHQ. Đây chính là nguồn cơn của nhiều tin đồn. Nhiều người ngờ rằng, ắt hẳn bà phải có những bất đồng ghê gớm lắm với ông chủ Nhà Trắng. Còn nhớ, bà Haley từng thường xuyên chỉ trích ông Trump trong những ngày đầu ông bắt đầu tham gia chính trị. Là con gái của người nhập cư, bà Haley ủng hộ thị trường tự do và tự do thương mại toàn cầu, khác hẳn với ông Trump. Số khác lại lập luận, tuy là ngôi sao đang lên nhưng việc Tổng thống “sủng ái” một số nhân vật mới như Cố vấn an ninh quốc gia Bolton và Ngoại trưởng Mike Pompeo đã khiến bà Haley cảm thấy quyền lực và tiếng nói của mình bị suy giảm.

Thậm chí, có ý kiến còn khăng khăng rằng, bà từ chức là để chinh phục chiếc ghế Tổng thống Mỹ vào năm 2020. Mặc dù bà Haley đã bác bỏ đồn đoán trên bằng khẳng định ủng hộ ông Trump tái cử cũng như tiết lộ ý định sẽ chuyển sang làm việc ở khu vực tư nhân, nhưng vẫn không ít cử tri tin bà rất có thể tranh cử vào năm 2024, thậm chí 2020 nếu ông Trump không tham gia cuộc đua. Trong khi đó, những người thân cận với Đại sứ Mỹ lại nhấn mạnh, chẳng có ẩn ý gì đằng sau quyết định xin thôi việc của bà ngoài sự mệt mỏi sau 2 năm đảm đương công việc căng thẳng. Bản thân ông Trump mới đây đã tiết lộ, Haley từng nói ý định của mình với ông cách đây 6 tháng.

Danh sách tiềm năng

Kể từ khi nhậm chức, Tổng thống Trump đã phải lần lượt nói lời tạm biệt với một loạt quan chức từng phục vụ trong chính quyền của mình. Có thể kể đến Bộ trưởng Môi trường Scott Pruitt, Ngoại trưởng Rex Tillerson, Cố vấn kinh tế Gary Cohn, chiến lược gia kiêm Cố vấn cao cấp của Tổng thống Steve Bannon, Cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn. Trong số đó, kẻ bị cách chức, người xin từ nhiệm.

Với trường hợp bà Haley, dẫu tiếc nuối và “hy vọng bà sẽ trở lại dưới một vai trò nào đó”, nhưng ông chủ Nhà Trắng cho biết đang xem xét các ứng cử viên thay thế. Dự kiến, người kế nhiệm sẽ được chỉ định trong vòng 2 - 3 tuần tới. Xuất hiện trong danh sách này có cựu Cố vấn an ninh quốc gia Dina Powell. Bà trước đây là quan chức cấp cao trong Bộ Ngoại giao Mỹ thời Tổng thống George W. Bush. Đại sứ đương nhiệm của Mỹ tại Đức Richard Grenell cũng từng được cân nhắc, nhưng ông Trump muốn giữ Richard ở vị trí hiện tại hơn vì ông đang làm rất tốt công việc đó. Ngoài ra, một số cái tên tiềm năng khác có thể được liệt kê là cựu Thượng nghị bang Connecticut Joe Lieberman, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Heather Nauert, Đại sứ Mỹ tại Nga Jon Huntsman.

Trước những đồn đại Ivanka Trump đang được thảo luận vào vị trí của bà Haley, cả Tổng thống Trump và con gái đều lên tiếng bác bỏ vì không muốn bị mang tiếng là gia đình trị. Tuy nhiên, tờ Los Angeles Times vẫn tiên đoán, con rể Jared Kushner rất có thể trở thành một đại sứ tiềm năng. Ngay cả bà Haley từng ca ngợi Kushner là “thiên tài ẩn mình” khi ông làm cố vấn cho Tổng thống về chính sách thương mại và Trung Đông.

Thái Anh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang