QUỐC TẾ
Cập nhật 17:17 | 21/10/2018 (GMT+7)
.
Mỹ áp lệnh trừng phạt mới lên Nga:

Bước lùi mới trong quan hệ Nga - Mỹ

08:46 | 10/08/2018
Ngày 8.8, Mỹ thông báo sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt mới lên Nga sau khi cho rằng Moscow đã sử dụng chất độc thần kinh trong âm mưu ám sát cựu điệp viên hai mang Nga Sergei Skripal và con gái tại Anh tháng 3 vừa qua. Động thái này có thể làm gia tăng căng thẳng giữa hai nước.

Cáo buộc liên quan

Theo phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Heather Nauert cho biết, Nga đã vi phạm luật pháp quốc tế khi sử dụng vũ khí hóa học hoặc sinh học trong vụ tấn công nhằm vào chính công dân của nước này. Bà Nauert cũng cho biết các lệnh trừng phạt của Mỹ sẽ có hiệu lực từ ngày 22.8.

Các lệnh trừng phạt mới được Mỹ đưa ra theo Đạo luật Xóa bỏ chiến tranh và kiểm soát vũ khí hóa học và sinh học năm 1991, trong đó trao quyền cho Chính phủ Mỹ trừng phạt những nước sử dụng vũ khí hóa học vi phạm luật pháp quốc tế. Các lệnh trừng phạt mới sẽ hạn chế xuất khẩu một số mặt hàng được cho là nhạy cảm trong lĩnh vực an ninh quốc gia của Mỹ sang Nga, trị giá hàng trăm triệu USD. Theo một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ, các lệnh trừng phạt của Mỹ sẽ có tác động mạnh mẽ tới thương mại với Nga.

Giới quan sát cho rằng, động thái mới của Mỹ nhằm thể hiện lập trường cứng rắn của Washington đối với Moscow liên quan đến vụ tấn công bằng chất độc thần kinh nhằm vào cựu điệp viên Skripal, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump đối mặt với nhiều chỉ trích của các nhà lập pháp Mỹ vì tỏ ra quá mềm mỏng với Nga, cũng như cáo buộc Nga can thiệp vào chiến dịch bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2016 nhằm giúp ông Trump đắc cử.

Trong vụ tấn công ngày 4.3, ông Skripal, 66 tuổi, và con gái Yulia, 33 tuổi, được tìm thấy trong tình trạng bất tỉnh trên băng ghế dài ở thành phố Salisbury, miền Nam Anh. Đây được xem là vụ tấn công đầu tiên bằng vũ khí hóa học được phát hiện trên đất châu Âu kể từ Chiến tranh Thế giới thứ hai. Trước đây, ông Skripal đã cung cấp thông tin về hàng chục gián điệp Nga cho Anh, rồi bị bắt ở Moscow và bỏ tù vào năm 2006. Ông được trả tự do vào năm 2010 theo một thỏa thuận trao đổi điệp viên và sống tị nạn ở Anh.

Theo kết quả điều tra của Anh, chất độc thần kinh Novichok do Liên Xô sản xuất đã được sử dụng trong vụ mưu sát cha con nhà Skripal, đồng thời cho rằng đây là hành động do Moscow đứng sau. Nga đã bác bỏ mọi cáo buộc về việc Moscow đóng vai trò trong vụ việc này, và cho rằng Anh không đưa ra được bằng chứng thuyết phục nào để chứng minh cáo buộc trên. Washington đã đứng về phía London chỉ trích Nga về vụ đầu độc cựu điệp viên Skipal. Trong tranh cãi ngoại giao liên quan đến vụ việc này, Nga đã trục xuất 60 nhà ngoại giao của Mỹ và hàng chục nhà ngoại giao của một số quốc gia khác, nhằm đáp trả việc Mỹ, Anh và một loạt nước đồng minh phương Tây trục xuất tổng cộng hơn 100 nhà ngoại giao Nga.

Theo Đạo luật Xóa bỏ chiến tranh và kiểm soát vũ khí hóa học và sinh học năm 1991, Mỹ có thể tiếp tục áp đặt các lệnh trừng phạt thứ hai lên Nga trong vòng 90 ngày, trừ khi Nga đáp ứng một số điều kiện như: Cung cấp bảo đảm rằng nước này sẽ không sử dụng vũ khí hóa học và sinh học; cho phép các giám sát viên Liên Hợp Quốc tiến hành thanh sát trên thực địa, nhằm xác nhận nước này đã ngừng sử dụng loại vũ khí bị cấm. Theo giới chức Mỹ, các biện pháp trừng phạt đợt hai sẽ có phạm vi rộng và cứng rắn hơn. Khi đó, hầu hết thương mại giữa hai nước sẽ bị cắt đứt và các chuyến bay của hãng hàng không Nga Aeroflot tới Mỹ sẽ bị đình chỉ.

Nga thẳng thừng phủ nhận các cáo buộc liên quan đến vụ tấn công hai cha con cựu điệp viên Skripal, Moscow sẽ không chấp nhận những yêu cầu của Mỹ. Tuy nhiên, một số phân tích cho rằng, không loại trừ khả năng Tổng thống Trump có thể tuyên bố miễn trừ áp đặt đợt trừng phạt thứ hai lên Nga, vì lợi ích Mỹ. Song nếu kịch bản này xảy ra, đây sẽ là động thái mạo hiểm chính trị đối với người đứng đầu Nhà Trắng.

Trở ngại cải thiện quan hệ

Các nhà phân tích cho rằng, các lệnh trừng phạt mới có thể là bước lùi mới trong quan hệ ngoại Mỹ - Nga, trong bối cảnh quan hệ song phương tụt xuống mức thấp nhất kể từ Chiến tranh Lạnh. Quyết định trừng phạt của Mỹ được đưa ra sau khi Thượng nghị sĩ Cộng hòa Rand Paul cho biết đã chuyển một bức thư của Tổng thống Donald Trump tới Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Mối quan hệ Nga - Mỹ thời gian gần đây có những tín hiệu trái chiều. Từ trước và sau khi nhậm chức, Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố muốn cải thiện quan hệ với Nga, đồng thời cho rằng việc làm này chỉ có lợi cho nước Mỹ. Bản thân ông Trump cũng bị cáo buộc có quan hệ quá mức thân thiết với Moscow, nhất là liên quan đến quá trình điều tra của FBI về nghi vấn Nga can thiệp vào cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2016.

Mới tuần này, ông Trump đã gửi một bức thư đến ông Putin, trong đó nhấn mạnh tầm quan trọng của tăng cường hợp tác trong vấn đề chống khủng bố, đẩy mạnh đối thoại về lập pháp, và nối lại trao đổi văn hóa. Nhà Trắng nói rằng lá thư gửi ông Putin là ý tưởng của Thượng nghị sĩ Paul chứ không phải ý tưởng của ông Trump. Một phát ngôn viên Nhà Trắng nói ông Paul đã đề nghị ông Trump biên thư để giới thiệu ông Paul với ông Putin.

Theo hãng tin CNBC, lá thư trên đã được Thượng nghị sĩ Cộng hòa Rand Paul chuyển đến chính quyền ông Putin trong chuyến thăm Nga cách đây ít hôm. Lá thư được gửi chưa đầy một tháng sau khi ông Trump bị chỉ trích mạnh mẽ vì biểu hiện thân mật với ông Putin trong cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ - Nga diễn ra ngày 16.7 tại Thủ đô Helsinki, Phần Lan.

Sau cuộc gặp ở Helsinki, ông Trump thậm chí đã mời ông Putin thăm Nhà Trắng và ông Putin cũng đánh tiếng mời ông Trump thăm điện Kremlin. Tuy nhiên, trong bối cảnh ông Trump bị dư luận Mỹ chỉ trích mạnh vì quá mềm mỏng với ông Putin, đến nay chưa có kế hoạch nào được chốt cho cuộc gặp tiếp theo giữa hai nhà lãnh đạo. Các nhà phân tích cho rằng, với các lệnh trừng phạt mới của Mỹ lên Nga liên quan đến vụ tấn công cha con nhà Skripal, triển vọng cải thiện quan hệ giữa Washington - Moscow khó có thể đạt được trong tương lai gần. Ngoài lệnh trừng phạt về vụ mưu sát cựu điệp viên, Moscow còn đang chịu nhiều lệnh trừng phạt khác của Washington, trong đó có các lệnh trừng phạt liên quan đến việc sáp nhập bán đảo Crimea của Ukraine vào lãnh thổ Liên bang Nga năm 2014.

Nhật An
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang