QUỐC TẾ
Cập nhật 08:15 | 14/12/2018 (GMT+7)
.

Chưa thể lạc quan

08:11 | 12/03/2018
Từ đầu năm tới nay, Bán đảo Triều Tiên liên tiếp ghi nhận những chuyển động tích cực và mới nhất là việc Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng nhà lãnh đạo lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un hứa hẹn về một cuộc gặp lịch sử vào tháng 5 tới. Trong bối cảnh mối quan hệ luôn ở tình trạng “miệng hố chiến tranh”, những chuyển động này mang lại nhiều kỳ vọng, nhưng cũng chưa thể vội lạc quan.

Nước đôi

Thực tế, ngay sau thông báo về một cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều vào tháng 5, cả hai đều đưa ra những tuyên bố mang tính nước đôi.

Tờ Rodong Sinmun - cơ quan ngôn luận của Đảng Lao động Triều Tiên - đăng một bài viết với những quan điểm trái ngược, trong đó nhấn mạnh khả năng răn đe hạt nhân của Triều Tiên là cần thiết để tự bảo vệ “chống lại các mối đe dọa hạt nhân từ Mỹ”, và nói rằng đây không phải là một vấn đề để mang ra tranh cãi. Tờ này cũng tuyên bố các lệnh trừng phạt và hành động gia tăng sức ép quân sự không thể “bẻ gãy” được ý chí của người dân và quân đội nước này.

Tiếp đó là những tuyên bố tiếp tục mang màu sắc ra điều kiện của chính quyền Mỹ. Nhà Trắng khẳng định Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ không gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un nếu ông Donald Trump không thấy một số hành động “cụ thể” của Bình Nhưỡng. Tuy không nêu rõ những việc gì Triều Tiên cần thực hiện, những lời lẽ này là dấu hiệu cho thấy việc chấm dứt thế bế tắc giữa 2 nước này liên quan đến chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng không phải là chuyện sắp xảy ra. Phó Tổng thống Mike Pence nhấn mạnh, Mỹ sẽ duy trì áp lực của các biện pháp trừng phạt cho đến khi Bình Nhưỡng áp dụng những biện pháp có ý nghĩa để chấm dứt chương trình hạt nhân của họ.

Với Mỹ còn một vấn đề khúc mắc khác là chưa rõ chính quyền Tổng thống Donald Trump có đủ nhân lực để xử lý các cuộc gặp cấp cao với Triều Tiên hay không. Washington không có quan hệ ngoại giao với Bình Nhưỡng và hiện vị trí Đại sứ Mỹ tại Hàn Quốc cũng đang bị bỏ trống. Sau khi học giả Vicktor Cha rút khỏi vị trí đề cử, hiện vẫn chưa có ứng cử viên nào sáng giá cho cương vị này trong khi việc Đại diện đặc biệt về chính sách Triều Tiên Josepth Yun bất ngờ nghỉ hưu gần đây cũng đang tạo lỗ hổng lớn cho bộ máy đảm trách các vấn đề ngoại giao khu vực lớn của Mỹ. John Delury, nhà nghiên cứu làm việc tại Đại học Yonsei bình luận: “Ông Donald Trump có thể tweet (đưa ra các bình luận trên trang Twitter), song ông ấy cần một đội ngũ thực sự làm được việc. Triều Tiên chuẩn bị kỹ, Hàn Quốc cũng vậy, chỉ còn Mỹ là cần một nhóm A đủ năng lực”.

Phản ứng của Trung Quốc cũng rất đáng lưu ý khi Bắc Kinh khuyến khích các nỗ lực hòa giải, song tờ Thời báo Hoàn Cầu  ngày 7.3 lại đăng một bài xã luận nhấn mạnh rằng Trung Quốc, Nga và Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc phải được tham gia đàm phán để giải quyết vấn đề hạt nhân tại Triều Tiên. Thông cáo từ Nhà Trắng cho biết, trong cuộc điện đàm với Tổng thống Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã hoan nghênh triển vọng về cuộc đối thoại giữa Mỹ và Triều Tiên, nhưng cũng đồng thời “cam kết duy trì sức ép và các lệnh trừng phạt cho đến khi Triều Tiên có những bước đi cụ thể tiến tới phi hạt nhân hóa (trên Bán đảo Triều Tiên) một cách toàn diện, có thể kiểm chứng và không thể đảo ngược”.

Nhật Bản cũng lên tiếng mạnh mẽ ủng hộ việc duy trì các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Triều Tiên. Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga nói: “Nếu chúng ta muốn có một cuộc thảo luận có ý nghĩa, Triều Tiên phải cam kết thực thi một kế hoạch phi hạt nhân hoá có thể được kiểm chứng và không thể bị đảo ngược, họ cần phải có hành động cụ thể”.

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Itsunori Onodera đã đưa ra cảnh báo về mối quan tâm của Bình Nhưỡng đến các cuộc đàm phán. Ông Onodera nói: “Mặc dù đã một vài lần nhắc tới việc từ bỏ hạt nhân nhưng có thể nhận thấy rằng, Triều Tiên không thực sự ngừng chương trình phát triển hạt nhân trong quá khứ. Chúng ta cần đánh giá kỹ lưỡng rằng liệu cuộc đối thoại này giữa Triều Tiên và Hàn Quốc có thực sự dẫn tới việc từ bỏ phát triển hạt nhân và tên lửa hay không”.

Dấu hiệu về căng thẳng lắng dịu liên quan đến mối đe dọa hạt nhân và tên lửa của Triều Tiên đã bị Tokyo nhìn nhận với ánh mắt hoài nghi, trong bối cảnh Nhật Bản đang đối mặt với nguy cơ căng thẳng thương mại với Mỹ về mức thuế trong ngành thép...

Dư luận thận trọng

Giới phân tích có những nhận định trái chiều, vừa lạc quan vừa hoài nghi, trước đề nghị của Triều Tiên. Có ý kiến quan ngại về việc Bình Nhưỡng chỉ mời Mỹ tham gia đàm phán để đạt được những sự nhượng bộ. Một số ý kiến lo lắng rằng, Tổng Thống Hàn Quốc Moon Jae-in có thể yêu cầu miễn áp dụng các chế tài và đề nghị những biện pháp ưu đãi kinh tế cho Triều Tiên khi ông gặp nhà lãnh đạo miền Bắc vào tháng 4 tới, như mở lại khu công nghiệp chung Kaesong giữa hai nước, nơi 5.000 công nhân Triều Tiên làm việc cho tới khi khu phức hợp này bị đóng cửa sau vụ thử hạt nhân năm 2016 của Bình Nhưỡng. Bong Young-shik, một nhà phân tích chính trị hiện đang làm việc tại Học viện Nghiên cứu Triều Tiên ở Seoul nói: “Bất cứ điều gì có thể làm suy yếu hoặc giảm tác động của các biện pháp trừng phạt kinh tế hiện hành đối với Triều Tiên sẽ là một sai lầm lớn”.

Evans J. R. Revere, cựu quan chức Nhà Trắng từng tham gia các cuộc đàm phán trước đây với Triều Tiên lại tỏ ra không mấy ấn tượng. Ông nói rằng, công thức cho việc phi hạt nhân hóa để đổi lấy các bảo đảm an ninh “là nền tảng của một số cuộc đối thoại” giữa hai nước trong quá khứ. Ông khẳng định: “Mỹ đã thực sự cung cấp các bảo đảm an ninh cho Triều Tiên, bao gồm văn bản được Tổng thống Clinton ký kết. Các bảo đảm như vậy chưa bao giờ được phía Triều Tiên coi là thỏa đáng hay được chấp nhận, cũng như việc cung cấp các nguồn năng lượng, thực phẩm và các viện trợ khác của Mỹ chưa bao giờ là đủ”.

Trên thực tế, cả Mỹ và Hàn Quốc đều đặt mục tiêu lâu dài là phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, nhưng vấn đề là lâu nay Triều Tiên vẫn tuyên bố coi vũ khí hạt nhân là “con bài để đối phó” với mối đe dọa tấn công từ phía Mỹ. Những hy vọng đã hé mở nhưng nếu đánh giá cả chiều dài lịch sử thì cũng không phải quá lạc quan.

Hải Hồ
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang