QUỐC TẾ
Cập nhật 09:26 | 23/06/2018 (GMT+7)
.
Nỗ lực kiểm soát súng đạn tại Mỹ

Cú hích từ doanh nghiệp

07:48 | 02/03/2018
Khi giới chức Mỹ vẫn còn chần chừ, các tập đoàn lớn đã đi trước một bước trong nỗ lực ngăn chặn các vụ xả súng đẫm máu. Dick’s Sporting Goods và Walmart đã đưa ra những quy định mới đối với việc mua bán vũ khí nóng trong hệ thống cửa hàng của mình, một dấu hiệu tích cực được đánh giá có thể tạo cú hích với Đồi Capitol.

Doanh nghiệp vào cuộc

Dick’s Sporting Goods, một trong những hãng bán lẻ đồ thể thao và súng lớn nhất nước Mỹ, vừa tuyên bố chấm dứt việc bán súng trường dạng tấn công tại các cửa hàng của mình. Ngoài ra, hãng này cũng sẽ không còn bán các tạp chí chuyên về súng và ngừng bán súng cho khách hàng dưới 21 tuổi.

Đây không phải lần đầu tiên Dick’s Sporting Goods thay đổi để phản ứng trước một vụ thảm sát tại trường học. Năm 2012, sau vụ xả súng vào trường Tiểu học Sandy Hook khiến 26 người thiệt mạng, hãng đã loại bỏ súng trường dạng tấn công khỏi các cửa hàng chính của mình. Lần này, giới chức Dick’s tuyên bố thay đổi nói trên sẽ là vĩnh viễn, đồng thời bày tỏ hy vọng giới chức Mỹ sẽ thông qua những điều luật nhằm nâng độ tuổi tối thiểu được mua súng lên 21 tuổi, cấm bán vũ khí loại tấn công và thiết bị giúp chuyển đổi súng bán tự động thành súng tự động có khả năng bắn nhanh. Dick’s Sporting Goods cũng đề xuất cơ quan chức năng tiến hành cuộc kiểm tra trên diện rộng lai lịch người sở hữu súng, trong đó xem xét cả thông tin về sức khỏe tâm thần và những cuộc tiếp xúc trước đây của các đối tượng này với giới chức luật pháp.


Một cửa hàng bán súng đạn của tập đoàn Dick’s Sporting Goods

Tiếp nối Dick’s Sporting Goods, tập đoàn bán lẻ Walmart cũng điều chỉnh quy định bán súng đạn. Theo đó, hãng bán lẻ lớn nhất nước Mỹ quyết định nâng độ tuổi tối thiểu của khách hàng được phép mua súng và thiết bị quân sự lên 21 tuổi. Ngoài ra, Walmart cũng gỡ bỏ hình ảnh quảng cáo các loại súng trường tấn công, trong đó có đồ chơi và súng hơi hạng nhẹ không gây sát thương, trên trang bán hàng trực tuyến của mình. Tuy nhiên, hãng nhấn mạnh đối tượng khách hàng phù hợp như người chơi thể thao hay người đi săn vẫn được phép mua những loại vũ khí trên và mọi giao dịch được quản lý chặt chẽ. Quy định về mua bán súng đạn mới của Walmart còn bao gồm việc ngừng bán thiết bị “độ súng” và các ổ đạn lớn, trong khi từ năm 2015 hãng đã ngừng bán súng trường tấn công AR-15 - loại vũ khí mà hung thủ Nikolas Cruz sử dụng trong vụ xả súng tại Parkland, bang Florida.

Trước đó, sau vụ xả súng tại Florida trung tuần tháng 2 vừa qua với 17 người thiệt mạng, nhiều doanh nghiệp lớn ở Mỹ, như Bank of America, hãng bán lẻ ô tô Hertz, hãng bảo hiểm MetLife, hay hãng hàng không Delta Airlines... đã tuyên bố cắt quan hệ với Hiệp hội Súng trường Quốc gia Mỹ (NRA).

Sức ép với chính giới

Theo giới phân tích, những động thái khá kiên quyết trên của các “đại gia” bán lẻ tại Mỹ đã tạo sức ép đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump và giới nghị sĩ đảng Cộng hòa trong việc siết chặt kiểm soát súng đạn.

Vấn đề kiểm soát súng đạn tại Mỹ đã trở nên cấp bách hơn bao giờ hết khi chỉ trong chưa đầy hai tháng đầu năm 2018, nước Mỹ đã phải đối mặt với tổng cộng 18 vụ xả súng trong trường học, gây ra làn sóng bất bình và lo lắng trong dân chúng. Tuy nhiên, thay đổi luật về súng đạn tại Mỹ không phải là điều dễ dàng do có quá nhiều trở ngại lớn. Trước hết, NRA là một trong các nhóm lợi ích có ảnh hưởng nhất trên chính trường Mỹ - không chỉ bởi số tiền họ sử dụng để vận động các chính khách mà còn bởi sự tham gia của 5 triệu thành viên. NRA phản đối hầu hết đề xuất tăng cường quy định kiểm soát súng. Tổng ngân sách hàng năm của NRA là khoảng 250 triệu USD, được phân bổ cho các chương trình giáo dục, súng đạn, chương trình hội viên, học bổng, vận động các nhà lập pháp và các nỗ lực liên quan. Tuy nhiên, hơn cả các con số đơn thuần đó, NRA đã nổi danh tại Mỹ như là một thế lực chính trị có thể “dựng hay hạ” các chính khách quyền lực nhất.

Rào cản thứ hai đến từ Quốc hội lưỡng viện Mỹ. Hầu hết nỗ lực gần đây để thông qua các luật liên bang mới nhằm kiểm soát súng đạn đã bị dập tắt, đặc biệt tại Hạ viện, vốn nằm dưới sự kiểm soát của đảng Cộng hòa kể từ năm 2011. Nếu dự luật kiểm soát súng đạn được thông qua tại Hạ viện, thì nó vẫn đối mặt với thách thức tại Thượng viện, nơi sự chia rẽ giữa thành thị và nông thôn cũng có ảnh hưởng ở cấp độ tiểu bang. Các bang chịu sự chi phối của cử tri thành thị, như New York, Massachusetts hay California bị áp đảo bởi các bang nông thôn phía Nam với làn sóng ủng hộ sở hữu súng đạn. Các thủ tục trong Thượng viện cũng có thể dập tắt các nỗ lực nhằm ban hành một quy định kiểm soát súng đạn nghiêm ngặt hơn. Do thủ tục “filibuster” (quyền được tranh luận không giới hạn trong nghị trường), nên hầu hết quy định cần tới 60/100 phiếu ủng hộ tại Thượng viện để được thông qua, thay vì đa số 51 phiếu.

Chiến lược của NRA và các chính khách ủng hộ sở hữu súng đạn là chờ đợi “bên ngoài tâm bão” - trì hoãn các nỗ lực lập pháp cho đến khi sự chú ý của dư luận chuyển hướng hoặc phai nhạt. Sau đó, một cách lặng lẽ, các nỗ lực lập pháp đó bị trì hoãn và cuối cùng “trật bánh”. Với những rào cản này, khó có thể khẳng định những nỗ lực mới của dư luận và giới doanh nghiệp Mỹ sẽ phát huy hiệu quả để tác động tới những cái “đầu lạnh” tại Đồi Capitol. Nhưng không thể phủ nhận hoàn toàn ý nghĩa và hiệu quả của những cú hích này.

Huỳnh Vũ
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang