QUỐC TẾ
Cập nhật 21:52 | 09/12/2018 (GMT+7)
.

“Chiến tranh lạnh” trên sàn đấu thương mại

07:34 | 13/01/2018
Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang và sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng như khối lượng nợ lớn, tâm lý lo ngại của thị trường cũng như nguy cơ suy thoái… thì hai nền kinh tế lớn là Mỹ và Trung Quốc sẽ đóng vai trò trụ cột. Nhưng điều này không có nghĩa hai “đại gia” sẽ bắt tay nhau, mà trái lại, giới chuyên gia dự báo về cuộc “Chiến tranh lạnh kinh tế” của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm vào cường quốc thứ hai thế giới.

Triển vọng 2018

Theo nhận định của các chuyên gia, nền kinh tế Mỹ đã có những bước tiến ấn tượng trong năm 2017 và 2018 sẽ đánh dấu thời điểm “cất cánh”. Chính sách kinh tế tương lai của Mỹ phụ thuộc chính vào tác động của chương trình giảm thuế do ông Trump đề nghị đang được Thượng viện và Hạ viện thảo luận. Hai dự thảo thuế tuy khác biệt chi tiết nhưng đều nhắm đến kích thích tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và tạo việc làm, đồng thời được phần lớn các nhà kinh tế có uy tín của Mỹ ủng hộ.

Nếu luật thuế mới được áp dụng ngay trong năm 2018, kinh tế Mỹ có thể bùng nổ vì chi tiêu đầu tư kinh doanh và cá nhân sẽ tăng mạnh. Dù thuế suất giảm nhưng tăng trưởng GDP cao sẽ đẩy thu nhập kinh doanh và cá nhân tăng cao, cuối cùng sẽ cho tổng thu nhiều hơn và không làm tăng thâm hụt ngân sách do giảm thuế, nhất là sau 3 - 4 năm. Mục tiêu của cuộc “cách mạng giảm thuế” là sẽ giảm hẳn thuế thu nhập doanh nghiệp từ 35% xuống 20%, và sau đó là đơn giản hóa hệ thống thuế thu nhập cá nhân bằng cách gộp các mức thuế suất, hay giảm bớt mức thuế, tùy theo dự luật thuế nào được chấp thuận. Các nghiên cứu định lượng chỉ ra rằng giảm thuế xuống mức 20% sẽ tăng nhu cầu đầu tư khoảng 15% và GDP trong 10 năm khoảng 4%, tức là tăng thêm 0,4% GDP/năm. Ngoài ra, với việc giảm thuế, các hãng dự báo sẽ gia tăng đầu tư ở Mỹ vì hấp dẫn hơn. Đồng thời, các hãng đa quốc gia sẽ bớt nhu cầu đẩy sản xuất và việc làm ra khỏi Mỹ.

Tỷ lệ thất nghiệp hiện nay tại Mỹ đã giảm xuống thấp nhất trong 17 năm qua, chỉ còn 4,1% cuối tháng 10.2017. Tỷ lệ này ước tính sẽ giảm còn 3,5% vào cuối năm 2018.

Với Trung Quốc, 2018 là năm đầu tiên thực thi tinh thần Đại hội XIX Đảng Cộng sản Trung Quốc diễn ra tháng 10 năm ngoái và đề ra kế hoạch phát triển của Trung Quốc trong 30 năm tới. Đại hội đặt ra những yêu cầu cho Trung Quốc phát triển một nền kinh tế hiện đại, tập trung vào chất lượng và năng suất nhằm tăng khả năng đổi mới và cạnh tranh. Theo đó, nền kinh tế phát triển chất lượng là một nền kinh tế khỏe mạnh, ổn định và vì sự phát triển xã hội, thích nghi được với những mâu thuẫn cơ bản mới của Trung Quốc và xây dựng xã hội chủ nghĩa hiện đại một cách toàn diện.

Những năm gần đây, tăng trưởng kinh tế Trung Quốc đã chậm lại, từ giai đoạn tăng trưởng nhanh trước đây chuyển sang tăng trưởng cao trung bình. Trong giai đoạn 1979 - 2012, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc đạt 9,8%, trong khi tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu ở cùng thời điểm chỉ đạt 2,8%. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh đi kèm với sử dụng quá mức nguồn tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường và sản xuất dư thừa. Kể từ năm 2012, Trung Quốc đã kìm chế tốc độ tăng trưởng nhằm cải thiện cấu trúc nền kinh tế theo hướng chất lượng và hiệu quả.

Năm 2018, Trung Quốc sẽ tìm biện pháp cứng rắn nhằm ngăn chặn nguy cơ lớn, hướng đến giảm đói nghèo, kiểm soát ô nhiễm. Giới phân tích cho rằng để ngăn chặn và giảm nhẹ những nguy cơ lớn, Trung Quốc cần kiềm chế tỷ lệ tăng trưởng tổng thể và gia tăng khả năng thanh khoản tài chính để phục vụ nền kinh tế thực sự. Dự báo năm 2018, kinh tế vĩ mô của Trung Quốc sẽ duy trì xu hướng phát triển tương đối ổn định, tăng trưởng GDP thực tế dự kiến ở mức 6,7%. Đáng chú ý là chỉ số giá tiêu dùng (CPI) dự kiến ước tăng 2,3%.

Cuộc chiến cũ, vũ khí mới

Trước sự vươn lên và thay đổi định hướng phát triển kinh tế của Trung Quốc, từ góc độ một doanh nhân, Tổng thống Trump sẽ chú trọng tới lĩnh vực thương mại - ngoại thương trong quan hệ với Bắc Kinh. Tổng thống Mỹ có quyền lực rất lớn trong việc hạn chế thương mại - như việc ông Trump rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Đây là động thái quan trọng nhất về kinh tế và địa chính trị của ông Trump cho đến nay, thậm chí còn có tác động mạnh mẽ hơn cả luật cắt giảm thuế. Điều này cũng đồng thời báo hiệu một cuộc chiến tranh kinh tế giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới.

Mới nhất, Nhà Trắng đã ngăn chặn Tập đoàn thanh toán điện tử Ant Financial của ông trùm internet Trung Quốc Jack Ma mua lại Moneygram - một công ty chuyển tiền đóng tại Dallas, thuộc bang Texas với giá 1,2 tỷ USD. Thỏa thuận mua bán này không nhận được sự ủng hộ của Ủy ban Giám sát đầu tư nước ngoài của Mỹ (CFIUS) do lo ngại về những tác động tiềm tàng đối với an ninh quốc gia. 

Cuộc Chiến tranh lạnh thương mại này cho thấy đây là biện pháp bảo hộ của chính quyền hơn là động thái về an ninh quốc gia. Nếu chính quyền Mỹ tiếp tục ủng hộ các công ty Mỹ trong cạnh tranh với đối thủ nước ngoài thì có thể sẽ trở thành thông lệ quốc tế mới, phá bỏ hàng thập kỷ tạo dựng hệ thống thương mại toàn cầu tự do. Điều mà ông Trump đang làm có thể mang lại tác động ngược khi Bắc Kinh hướng đến vai trò toàn cầu quyết đoán hơn. Trung Quốc giờ là một siêu cường, nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới, đứng thứ 2 về ngân sách quốc phòng với 144 tỷ USD năm 2017 (dù ít hơn nhiều so với Mỹ - 618,7 tỷ USD). Trung Quốc giữ vai trò lớn tại LHQ và đóng góp quân số hàng đầu cho hoạt động gìn giữ hòa bình trên thế giới. Sau cùng, đồng nhân dân tệ đã gia nhập giỏ tiền tệ của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF).

Thành An
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang