QUỐC TẾ
Cập nhật 07:24 | 18/07/2018 (GMT+7)
.

Trước cánh cửa hẹp

08:43 | 10/01/2018
Hơn ba tháng sau cuộc tổng tuyển cử toàn quốc, Thủ tướng Đức Angela Merkel đã khởi động vòng đàm phán mới về liên minh cầm quyền, giữa đại diện đảng Dân chủ Thiên Chúa giáo (CDU) của bà Merkel, đảng “anh em” là Liên minh Xã hội Thiên Chúa giáo (CSU) và đảng Dân chủ Xã hội (SPD). Đây được xem là cơ hội cuối cùng của bà Merkel để thành lập một liên minh ổn định nhưng không mới.

Để ngỏ mọi khả năng

SPD trung tả đã liên minh lãnh đạo đất nước cùng với đảng trung hữu CDU trong 8/12 năm cầm quyền của bà Merkel. Tuy nhiên, sau kết quả cuộc thăm dò lịch sử tháng 9 năm ngoái, lãnh đạo SPD Martin Schulz đã tuyên bố đưa đảng của ông vào vị trí đối lập. Áp lực gia tăng lên SPD sau khi bà Merkel thất bại trong việc lập ra liên minh cùng với đảng tự do FDP và đảng Xanh. Thủ tướng bây giờ phải thuyết phục ban lãnh đạo SPD rằng hai bên có đủ mục tiêu chung để bắt đầu cuộc đàm phán liên minh chính thức vào tháng 3 hoặc tháng 4 tới.

Bước vào đàm phán, Thủ tướng Merkel lạc quan sẽ đạt được thỏa thuận. Bà tập trung vào các vấn đề an ninh nội bộ và bên ngoài cũng như gắn kết xã hội. Bà nói rằng các cơ sở, nền tảng phải được đặt ra cho sự thịnh vượng lâu dài, để người Đức có thể sống trong an toàn và dân chủ. Tuy nhiên, bà Merkel đang đối mặt với áp lực từ phe bảo thủ, cho rằng bà đã từ bỏ các giá trị truyền thống và đẩy cử tri về phía đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD), đảng cực hữu lần đầu tiên có đại diện trong nghị viện liên bang.

Trong khi đó, Chủ tịch SPD Schulz nói, ông sẽ không vạch ra bất cứ giới hạn đỏ nào và rằng “thời điểm mới đòi hỏi chính trị mới”. Hiện có ý kiến lo ngại việc tái tham gia một liên minh lớn sẽ gây tổn hại cho SPD hơn là nhận được thêm sự ủng hộ. Xếp hạng bình chọn của đảng này đang xuống thấp và một số nhà chỉ trích trung tả nói rằng SPD đã từ bỏ những nguyên tắc cốt lõi để bám víu quyền lực cùng bà Merkel. Ông Schulz nói ông muốn đem lại cho nước Đức một chính sách “cập nhật, hiện đại” về giáo dục, đầu tư nhà ở và cơ sở hạ tầng.


Thủ tướng Merkel va lanh đạo SPD khởi động lại đam phán lien minh

Thế bất khả kháng

Thủ tướng Merkel đã giành chiến thắng không mấy ấn tượng trong cuộc bầu cử  tháng 9 vừa qua, cuộc bầu cử được cho là thảm họa đối với hai đảng chủ đạo truyền thống là CDU và SPD. Cả hai đều phải hứng chịu kết quả tồi tệ nhất kể từ khi thành lập đất nước năm 1949, với 7 đảng có ghế trong Quốc hội. Nhiều cử tri truyền thống của CDU/CSU đã quay sang ủng hộ đảng AfD cực hữu với chủ trương chống nhập cư, phản ánh sự kỳ thị về văn hóa.

Liên minh CDU/CSU đã từ chối hợp tác với AfD, trong khi SPD từ chối làm mới đại liên minh, điều làm suy yếu khả năng thiết lập một thực thể riêng, và có khả năng sẽ tạo ra cái gọi là liên minh Jamaica giữa CDU/CSU, Đảng Dân chủ Tự do (FDP), và Đảng Xanh. Tuy nhiên, tiến trình này cũng đã thất bại do khác biệt quá lớn về quan điểm giữa các đảng.

Cuối cùng, trước sức ép từ trong và ngoài nước, SPD đã phải đồng ý đối thoại với bà Merkel, nhưng các lãnh đạo đảng vẫn bất đồng trong việc làm mới đại liên minh và các thành viên trong đảng có vẻ vẫn rất hoài nghi. SPD đã đánh mất số phiếu đáng kể và lo ngại về một nhiệm kỳ dưới vị thế đối tác liên minh “cửa dưới” có thể sẽ là bản án tử hình chính trị. Bằng các lựa chọn thay thế, một liên minh không mới như vậy có vẻ có lợi về mặt chính trị. Với bà Merkel, liên minh này tiếp tục mở ra con đường chắc chắn nhất cho sự tiếp nối chức vị Thủ tướng kéo dài suốt 12 năm qua cũng như triển vọng về một chính phủ ổn định. Tuy nhiên, chọn lựa bắt buộc này có thể gây ra những thiệt hại về lâu dài.

Đức là nền kinh tế lớn thứ tư thế giới và lớn nhất châu Âu. Hệ thống chính trị Đức bền vững trong suốt 12 năm qua, với chính phủ liên minh hai chính đảng lớn là CDU và SPD. Trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) phân hóa mạnh sau cuộc khủng hoảng năm 2008, Đức nổi lên là “hòn đá tảng” đối với cả châu Âu.

Vào thời điểm hiện tại, tuy Đức chưa bất ổn nhưng đang “loạng choạng”. Một biểu hiện rõ nét là các đảng phái chính trị ở Đức không thể thành lập chính phủ mới. Lý do chính là thực tại chính trị ở Đức đã có sự dịch chuyển: Cả CDU lẫn SPD đã mất tới 20% số ghế tại Quốc hội trong kỳ bầu cử vừa qua. Trong khi đó, đảng cánh hữu AfD lại giành được tới 93 ghế, trở thành đảng lớn thứ ba tại Quốc hội và thu hút số cử tri mới chủ yếu từ CDU và SPD. Ngoài ra, FDP của những người tự do đã vươn lên vị trí thứ tư, dù kỳ bầu cử trước đó họ không giành được bất kỳ ghế nào.

Đây chưa phải cơn “địa chấn” nhưng nền tảng đã dịch chuyển. CDU và SPD vẫn có thể tạo lập đại liên minh, nhưng đến nay cả hai đảng này chưa thể đạt được điều đó. Thực tế này do nhiều nguyên nhân, nhưng sâu xa nhất vẫn là việc cả CDU lẫn SPD đã phát triển theo hướng gần như là đảng đơn nhất. Cả hai đảng cùng điều hành, chia sẻ hệ tư tưởng ủng hộ châu Âu, đồng nhất quan điểm về vai trò của Đức và cách thức vận hành xã hội Đức. CDU và SPD - hai chính đảng lớn nhất - đã thất bại trong việc đưa ra cho công chúng Đức những tầm nhìn khác biệt về tương lai đất nước cũng như quan điểm khác biệt về những vấn đề mà người dân Đức quan tâm, như EU, nhập cư, các chương trình xã hội.

Đức vẫn chưa rơi vào con đường tiêu cực mà một số nước láng giềng đã trải qua. Tuy nhiên, thách thức mới nhất mà Berlin phải đối mặt đã chỉ ra mức độ sâu sắc của những chia rẽ chính trị trong châu Âu, và hiện phải có tư tưởng mới để giải quyết thách thức mới.

Thành An
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang