QUỐC TẾ
Cập nhật 13:49 | 20/01/2018 (GMT+7)
.

Thông điệp hữu nghị và hợp tác

08:48 | 08/01/2018
Chuyến thăm 2 ngày của Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của Liên minh châu Âu (EU) Federica Mogherini đến Cuba diễn ra tuần trước, được đánh giá là nhằm tái khẳng định cam kết của EU bình thường hóa quan hệ với Cuba, bất kể chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thoái lui khỏi thỏa thuận này.

Khẳng định cam kết

Chuyến thăm của bà Mogherini đến Cuba diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Trump có những thay đổi trong chính sách, trong đó có lệnh cấm công dân và doanh nghiệp Mỹ giao dịch với các công ty, tổ chức của Cuba có liên quan tới quân đội của đảo quốc này.

Trong khi đó, EU lại có những động thái tích cực nhằm thúc đẩy quan hệ với Cuba. Tại cuộc họp báo diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm, bà Mogherini thông báo, các nước thành viên EU là đối tác thương mại quan trọng nhất của Cuba. Hợp tác giữa hai bên đã và đang được thực hiện trên tất cả lĩnh vực trong các dự án phát triển tại Cuba.

Trong chuyến thăm Cuba đầu năm này, quan chức đối ngoại hàng đầu của EU tuyên bố, tổ chức muốn thúc đẩy Hiệp định với Cuba một cách đầy tham vọng và quyết liệt. Trong khi nhiều người có thể muốn đóng cửa với Cuba, châu Âu muốn xây những cây cầu và mở cửa hợp tác, đối thoại. Chuyến thăm là thông điệp về quan hệ hữu nghị, ổn định, vững chắc và đáng tin cậy giữa EU và Cuba, bà Mogherini cho biết.


Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh EU Federica Mogherini và nhà sử học Cuba Eusebio Leal dạo phố ở Havana, Cuba ngày 3.1.2018

Cũng tại cuộc họp báo trước khi kết thúc chuyến thăm, bà Mogherini đã công bố ba dự án đầu tư mới của EU vào Cuba, với tổng trị giá 49 triệu euro. Hai bên cũng quyết định sẽ tổ chức Hội đồng chung lần đầu tiên vào tháng 2 tới - cơ chế đã có khung pháp lý sau khi La Habana và Brussels ký kết Thỏa thuận Hợp tác và Đối thoại chính trị năm 2017. Bên cạnh đó, EU và Cuba sẽ xúc tiến một số dự án hợp tác văn hóa trong năm 2018.

Thời cơ của EU

Chuyến thăm của chính khách ngoại giao hàng đầu tại Brussels đến Cuba được coi như chất xúc tác nhằm củng cố thêm quan hệ song phương, sau những bước tiến tích cực kể từ khi Thỏa thuận Đối thoại chính trị và Hợp tác giữa EU và Cuba (PDCA) chính thức có hiệu lực đầu năm ngoái.

Quan hệ giữa EU và Cuba trở nên căng thẳng sau khi khối liên minh kinh tế, chính trị này áp đặt hàng loạt quy định giới hạn quan hệ thương mại và ngoại giao với quốc gia Nam Mỹ vào năm 1996. Sau nửa thập kỷ lạnh nhạt, quan hệ EU - Cuba bắt đầu được cải thiện kể từ năm 2008, sau khi Tây Ban Nha là quốc gia tiên phong bình thường hóa quan hệ với Cuba vào năm 2005. EU đã đồng thuận thiết lập đối thoại chính trị và dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với quốc đảo này. Vào thời điểm đó, Bộ trưởng Ngoại giao Cuba Felipe Roque và Cao ủy phụ trách phát triển và viện trợ nhân đạo của EU Louis Michel đã ký thỏa thuận về hợp tác phát triển, chính thức khôi phục quan hệ hợp tác.

Ngày 10.2.2014, EU tuyên bố bắt đầu quá trình bình thường hóa quan hệ với Cuba, sau hơn một thập kỷ không trao đổi đoàn ngoại giao chính thức. Cuba đã hoan nghênh chủ trương của EU, coi đây là động thái mang tính xây dựng, song khẳng định đối thoại song phương phải dựa trên nguyên tắc tôn trọng chủ quyền của Cuba. Tháng 4.2014, EU và Cuba bắt đầu quá trình đàm phán song phương về PDCA.  Trải qua 7 vòng đàm phán, tháng 12.2016, EU và Cuba đã chính thức ký kết thỏa thuận quan trọng này. Trước khi PDCA được ký kết, Cuba là nước duy nhất trong khu vực mà EU chưa có cơ sở pháp lý cho hoạt động đối thoại và hợp tác.

Các nhà phân tích nhận định, quan hệ giữa hai bên “xuôi chèo, mát mái” phục vụ lợi ích song phương. Đối với Cuba, việc xây dựng quan hệ chính trị - thương mại tốt đẹp với EU đem đến cơ hội tranh thủ sự hỗ trợ từ một đối tác lớn và giàu tiềm lực cho quá trình phát triển kinh tế. Theo thống kê, kể từ năm 2008 đến nay, EU đã viện trợ phát triển cho Cuba 50 triệu euro và hiện EU là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất, đối tác thương mại thứ hai và thị trường du lịch lớn thứ ba của Hòn đảo tự do.

Các nhà ngoại giao cho rằng, EU nhận thấy nhiều tiềm năng và lợi ích chiến lược trong việc thúc đẩy quan hệ với Cuba, trong bối cảnh đảo quốc Caribe chuẩn bị chuyển giao quyền lực, với việc Chủ tịch Raul Castro dự kiến sẽ từ chức vào tháng 4 tới và nhiều chương trình cải cách theo định hướng thị trường đã và đang được triển khai ở Cuba. Theo Richard Feinberg, nhà kinh tế học đồng thời là chuyên gia về Mỹ Latin và Cuba tại Viện Brookings, thương mại của Cuba ngày nay trải rộng khắp thế giới và không một quốc gia nào nắm giữ hơn 20% tỷ trọng thương mại của đảo quốc này. Việc thúc đẩy quan hệ, đặc biệt là quan hệ thương mại với Cuba có ý nghĩa biểu tượng với EU, đồng thời, giúp Liên minh này cân bằng ảnh hưởng đang ngày càng gia tăng của Nga và Trung Quốc.

Huỳnh Vũ
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang