QUỐC TẾ
Cập nhật 16:39 | 15/12/2017 (GMT+7)
.
Catalonia tạm hoãn độc lập

“Cái bẫy” hay bước nhượng bộ?

08:44 | 12/10/2017
Trước sức ép từ nhiều phía, người đứng đầu vùng Catalonia Carles Puigdemont cam kết sẽ đưa vùng đất này trở thành một nước cộng hòa độc lập, tuy nhiên quyết định này không có hiệu lực ngay lập tức mà sẽ bị “treo” cho đến khi nào có được giải pháp với Chính quyền Madrid. Trong khi phía Chính phủ Tây Ban Nha nhìn nhận đây có thể là “cái bẫy”, thì phe ủng hộ độc lập lại cho rằng đây là bước nhượng bộ phi lý.

Giải pháp dung hòa của Catalonia

Trong cuộc họp đầu tiên của Quốc hội vùng Catalonia hôm 10.10, ông Carles Puigdemont tuyên bố, Catalonia đang “sống trong những giây phút lịch sử”, ám chỉ việc có tới 90,19% số phiếu ủng hộ độc lập trong cuộc trưng cầu dân ý hôm 1.10. Và căn cứ kết quả bỏ phiếu, ông Puigdemont khẳng định Catalonia sẽ trở thành một Nhà nước độc lập theo thể chế Cộng hòa. Tuyên bố sau đó đã được Quốc hội Catalonia thông qua. Tuy nhiên, vài phút sau, ông lại yêu cầu Quốc hội “tạm đình chỉ” thời gian áp dụng quyết định trên để tiến hành đàm phán với Chính quyền trung ương về một giải pháp tổng thể. “Chúng tôi sẽ trở thành một nước Cộng hòa Catalonia độc lập, chủ quyền, dân chủ và xã hội” - Nghị quyết độc lập có đoạn. “Nhưng chính quyền vùng đã tạm đình chỉ quyết định này để rộng đường đối thoại”, người phát ngôn của Chính quyền Catalonia nói rõ thêm.


Lãnh đạo Catalonia Carles Puigdemont trong bài tuyên bố trước Quốc hội về độc lập treo
Với quyết định trên, các lãnh đạo phong trào ly khai ở Catalonia đã lựa chọn một giải pháp dung hòa, tức là không tuyên bố Catalonia độc lập ngay lập tức nhưng cũng không từ bỏ ý định ly khai. Quyết định mang tính chất “câu giờ” này một mặt để mở đường cho các cuộc đối thoại với chính quyền trung ương Tây Ban Nha trong thời gian tới, mà đây mới thực sự là mục tiêu chính trị quan trọng nhất của những diễn biến ly khai thời gian qua; mặt khác là để xoa dịu sức ép và sự phản đối ngày càng tăng từ nhiều phía cũng như nguy cơ rơi vào tình thế bất lợi trong trường hợp hoàn toàn tách khỏi Tây Ban Nha.

Tuy nhiên, tuyên bố về “nền độc lập treo” được coi như gáo nước lạnh dội vào nhiệt huyết đang sục sôi của những người dân ủng hộ độc lập bên ngoài tòa nhà lập pháp cũng như những nghị sĩ đang chờ đợi một tuyên bố thành lập một Nhà nước mới hoàn toàn. Ngay trong tối 10.10, các đám đông tập trung trước cửa Quốc hội Catalonia phản đối ông Puigdemont, xem tuyên bố mù mờ của ông là sự phản bội.

Phản ứng cứng rắn từ Madrid

Mặc dù vậy, Chính quyền trung ương Tây Ban Nha không coi đây là động thái “chìa tay đầy thiện chí”. “Đó là tuyên bố của một kẻ không biết mình đang đứng ở đâu, không biết mình sẽ đi tới đâu và cũng không biết mình muốn đi đâu”, Phó Thủ tướng Soraya Saenz de Santamaria mỉa mai trước khi triệu tập cuộc họp Hội đồng Bộ trưởng khẩn cấp ngày 11.10.

Còn ngay trong tối 10.10, Chính phủ Tây Ban Nha đã ra thông báo cho rằng, tuyên bố của Quốc hội Catalonia và ông Puigdemont là “không thể chấp nhận được” bởi vẫn kích động sự ly khai, điều mà Chính quyền trung ương nhất định không thể nhượng bộ.

Trong khi đó, nhật báo El Pais của Tây Ban Nha đã có bài viết cho rằng, đây có thể là “cái bẫy”, bởi Chính quyền Catalonia sẽ không tìm kiếm điều gì ngoài độc lập. “Đó chỉ là màn kịch”, tờ El Mundo cánh hữu đưa dòng tít bình luận. Trong khi đó, nhật báo tiếng Catalonia La Vanguardia thì khẳng định, đây là thiện chí nhằm xoa dịu căng thẳng và tìm kiếm giải pháp. Thị trưởng Barcelonia Ada Colau hoan nghênh quyết định này sẽ mở đường cho “đối thoại và hòa giải”, đồng thời khẳng định “bóng đang ở sân của Thủ tướng Rajoy”.

Về phần mình, Thủ tướng Mariano Rajoy từng cảnh báo, trong trường hợp Catalonia tuyên bố độc lập, dù là ngay lập tức hay có lộ trình, ông sẽ đình chỉ quyền tự trị của khu vực này. Nếu được áp dụng, đây sẽ là biện pháp chưa từng có kể từ năm 1934.

Chính phủ của ông Rajoy có lý do để hành động cứng rắn. Bởi bên cạnh việc được Hiến pháp bảo vệ, Chính quyền trung ương cũng đã sớm thâu tóm toàn bộ tài chính của Catalonia từ tháng 9. Với việc ban bố tình trạng khẩn cấp, ông Rajoy hoàn toàn có thể xử lý mọi việc đối với Catalonia bằng sắc lệnh hành chính. Trong khi đó, Tòa án Tây Ban Nha đã khởi động một cuộc điều tra nhằm vào lãnh đạo Catalonia Carles Puigdemont cùng những người ủng hộ ông và không loại trừ nguy cơ ông có thể bị bắt giữ với tội danh phản loạn.

Tuy nhiên, các nhà phân tích và châu Âu đều cho rằng, trước bước nhượng bộ của Catalonia, việc xử trí cứng rắn sẽ chỉ càng đẩy Tây Ban Nha lún sâu vào khủng hoảng. Liên minh châu Âu mặc dù vẫn nghiêng về hướng ủng hộ Chính phủ của ông Rajoy nhưng cũng ra thông cáo kêu gọi vùng Catalonia và chính quyền Tây Ban Nha đối thoại nhanh nhất có thể; đồng thời cảnh báo các bên tránh tạo ra những diễn biến không thể kiểm soát nổi.

Quốc Đạt
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang