QUỐC TẾ
Cập nhật 12:25 | 20/09/2017 (GMT+7)
.
Mâu thuẫn Nga - Mỹ

Sẽ khó đi xa

08:52 | 08/09/2017
Trong một động thái mới nhất, Nga tuyên bố sẽ hoàn tất các thủ tục để kiện Mỹ vì quyết định tịch thu các tài sản ngoại giao của nước này đặt tại Mỹ. Tuyên bố trên tiếp sau quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc đóng cửa 3 cơ sở ngoại giao của Nga cho thấy các động thái trả đũa lẫn nhau giữa Nga và Mỹ đang diễn biến ngày càng nguy hiểm, có thể đẩy hai cường quốc vào một cuộc chiến tranh lạnh mới.

Nga sẽ kiện Mỹ?

Theo thông báo của Bộ Ngoại giao Nga, trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ Rex Tillerson hôm 6.9, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết Moscow đang khởi động những quy trình pháp lý để kiện Washington về việc tịch thu các tài sản ngoại giao của Nga ở Mỹ thời gian gần đây, đồng thời cáo buộc việc làm của Mỹ là hành động vi phạm thô bạo những tiêu chuẩn quốc tế.

Trước đó, phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh BRICS ở Trung Quốc, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đã nhắc đến ý định “sử dụng công cụ pháp lý để chống lại những hành động phi pháp từ phía Mỹ”. Theo Tổng thống Putin, việc phía Mỹ tước quyền sử dụng tài sản của Nga, vi phạm rõ ràng quyền sở hữu tài sản của Moscow là chưa từng có tiền lệ và vụ kiện của Nga sẽ là phép thử “đối với hệ thống tư pháp được ca tụng là công bằng nhất thế giới này”.

Hôm 31.8, Mỹ thông báo, các nhà ngoại giao Nga có 72 giờ để rời khỏi lãnh sự quán Nga tại San Francisco cùng hai cơ sở ở Washington D.C và New York. Nga cho hay, Mỹ đã lần lượt khám xét những tòa nhà trên và đây là hành động vi phạm Công ước Vienna về quan hệ ngoại giao năm 1961.

Lệnh đóng cửa các cơ quan ngoại giao của Nga do chính quyền Tổng thống Trump ban hành là một ví dụ mới nhất của mối quan hệ song phương đang xấu đi giữa Washington và Moscow. Tháng 12 năm ngoái, chính quyền Obama đã trục xuất 35 nhà ngoại giao Nga và đóng cửa 2 cơ sở ngoại giao của nước này tại Mỹ - động thái trừng phạt liên quan tới cáo buộc Nga can thiệp vào cuộc bầu cử Mỹ năm 2016. Chính phủ Nga khi đó định trả đũa ngay nhưng lại quyết định chờ đợi Tổng thống Trump lên nắm quyền rồi xem xét tình hình.

Cả hai nhà lãnh đạo đều bày tỏ mong muốn thúc đẩy quan hệ tốt đẹp hơn giữa hai nước. Tuy nhiên áp lực từ Quốc hội Mỹ, đặc biệt là các thành viên đảng Dân chủ đã đạp đổ các nỗ lực trên với việc thông qua dự luật trừng phạt bổ sung chống Nga. Ngày 3.8, Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev viết trên mạng xã hội rằng biện pháp trừng phạt mới nhất của Mỹ đối với Nga sẽ gây “hậu quả không tốt” cho chính nước Mỹ. Ông gọi sự trừng phạt này là “một cuộc chiến tranh thương mại toàn diện”, đồng thời cho biết “niềm hy vọng cải thiện quan hệ với tân Chính phủ Mỹ của chúng tôi đã tan biến”. Tổng thống Putin thì phản ứng bằng cách tuyên bố cắt giảm 455 nhân viên ngoại giao Mỹ tại đất nước mình. Mục đích của nhà lãnh đạo Nga, theo lời ông nói tại thời điểm đó, là tạo ra sự công bằng giữa mức độ nhân viên ngoại giao của hai nước.

Vấn đề của nội bộ Chính quyền Mỹ

Các chuyên gia đều giữ thái độ thận trọng đối với quan hệ Mỹ - Nga. Nhà nghiên cứu Lý Dũng Tuệ, Phó Chủ nhiệm Phòng Nghiên cứu ngoại giao Nga, Trung tâm nghiên cứu Nga - Âu - Á, Viện Khoa học xã hội Trung Quốc cho rằng quan hệ Nga - Mỹ không hề lạc quan. Tư duy Chiến tranh Lạnh đối với Nga trong nền chính trị Mỹ tồn tại lâu dài, ý thức hệ mạnh mẽ và thái độ kiên định chống Nga của hai đảng ở Mỹ đều sẽ gây trở ngại nghiêm trọng cho việc cải thiện quan hệ Mỹ - Nga.

Trong khi đó, cựu Đại sứ Anh tại Syria và Bahrain, Peter Ford nhận định, việc Mỹ đóng cửa 3 cơ sở ngoại giao Nga là minh chứng cho sự mâu thuẫn trầm trọng trong chính sách đối ngoại của Mỹ và là kết quả cuộc một cuộc vật lộn đang diễn ra trong nội bộ chính quyền. “Tôi nghĩ hành động của Mỹ vừa hoang tưởng vừa lưỡng cực cùng lúc. Người Nga có lẽ sẽ thấy rất rắc rối để đọc được cách hành xử của Mỹ”.

Giải thích cho mâu thuẫn này, cựu nhân viên ngoại giao Mỹ Jim Jatras nhận xét: “Nếu có ai đó trong chính quyền mới muốn cải thiện quan hệ với Nga, đó chính là ông ấy (Donald Trump). Đáng tiếc, ông ấy là người duy nhất”. Tuy nhiên, có vẻ như Tổng thống đang bị buộc phải tỏ ra cứng rắn với Moscow như một nỗ lực nhằm chấn chỉnh lục đục nội bộ của chính quyền nước Mỹ và giúp ông ấy đập tan nghi vấn “cấu kết với Nga” vẫn âm ỉ lan truyền trong suốt thời gian nhậm chức. Có thể quyết định đóng cửa các cơ sở ngoại giao Nga ở Mỹ sẽ là một tin không tốt với công dân Nga ở Mỹ cũng như các đối tác làm ăn, quan hệ Nga - Mỹ song đây có thể đóng vai trò như một công cụ mà chính quyền Tổng thống Trump dùng để kìm hãm các cuộc tấn công liên tiếp của truyền thông Mỹ loan tin ông có quan hệ với chính quyền Moscow.

Hiện vẫn chưa rõ căng thẳng Nga - Mỹ sẽ bị đẩy xa đến đâu. Tuy nhiên, bản thân Tổng thống Donald Trump và người đồng cấp Putin đều hiểu những lợi ích và ràng buộc giữa hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới nhiều đến mức họ khó có thể để mâu thuẫn này đi quá xa.

Quốc Đạt
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang