QUỐC TẾ
Cập nhật 10:10 | 20/11/2017 (GMT+7)
.
Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ đầu tiên

Hứa hẹn khởi đầu mới

08:17 | 18/05/2017
Tại cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên giữa Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng, hai bên hứa hẹn giảm thiểu căng thẳng giữa hai đồng minh, đặc biệt là trong các hồ sơ nhạy cảm như việc Mỹ hậu thuẫn cho lực lượng bán quân sự người Kurd để chống lại Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Dấu hiệu xoa dịu

Cuộc gặp thượng đỉnh nhân chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Erdogan diễn ra trong không khí khá căng thẳng và ồn ào, khi lực lượng cảnh vệ của Tổng thống xô xát với những người biểu tình ủng hộ cộng đồng người Kurd tại Mỹ, làm 9 người bị thương. Tuy nhiên, với quyền lực được củng cố sau chiến thắng trong cuộc trưng cầu dân ý về sửa đổi Hiến pháp hồi tháng 4, Tổng thống Erdogan xuất hiện khá tự tin tại Nhà Trắng với một danh sách những chủ đề thảo luận khá nhạy cảm: từ sự ủng hộ của Mỹ đối với lực lượng nổi dậy người Kurd ở Syria cho đến hồ sơ của giáo sỹ Fethullah Gülen, người bị Chính quyền Ankara cáo buộc đứng đằng sau vụ đảo chính hồi tháng 7 năm ngoái, hiện sống lưu vong tại Mỹ.

Tại cuộc gặp, Tổng thống Erdogan mở đầu bằng những ngôn từ đầy xoa dịu: “Chiến thắng của ngài Trump đã đánh thức những trông đợi bấy lâu của Thổ Nhĩ Kỳ và khu vực. Chúng tôi hiểu rằng, Chính quyền mới sẽ không định tạo ra những hy vọng hão huyền”.


Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan và Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc gặp tại Nhà Trắng 
Nguồn AFP

Về vấn đề người Kurd, Tổng thống Erdogan nói rằng nước ông sẽ không chấp nhận lực lượng người Kurd hiện diện tại khu vực. Tuy nhiên, ông không còn chỉ trích quyết định để lực lượng người Kurd tham chiến, chống Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng của Washington.

Đáp lại, ông Trump tán dương nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ “là đồng minh quan trọng trong cuộc chiến chống khủng bố”. “Chúng tôi đã có một mối quan hệ tuyệt vời và chúng tôi sẽ cải thiện để nó tốt hơn” - ông Trump nhấn mạnh và nói thêm: “Chúng tôi hỗ trợ Thổ Nhĩ Kỳ trong cuộc chiến chống lại các nhóm khủng bố như IS và đảng Công nhân người Kurd (PKK). Chúng tôi cũng đánh giá cao hành động của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc kết thúc cuộc tàn sát khủng khiếp ở Syria”.

Hai nhà lãnh đạo của hai quốc gia vốn là đồng minh thân cận trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), cũng cam kết sẽ củng cố “mối quan hệ đối tác chiến lược” và “mối quan hệ đặc biệt” hiếm có giữa hai nước.

Khúc mắc khó gỡ

Tuy nhiên, cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Thổ đầu tiên diễn ra vào thời điểm cũng khá nhạy cảm trong mối quan hệ song phương khi tuần trước, Lầu Năm Góc vừa thông báo ý định tăng cường viện trợ vũ khí cho Đơn vị bảo vệ nhân dân người Kurd (YPG), được xem là có liên hệ với lực lượng PKK vốn bị Ankara liệt vào danh sách khủng bố. Quyết định hỗ trợ cho người Kurd của ông Trump đến vào giữa thời điểm YPG đạt được những bước tiến đáng kể khi tiến về thành trì Raqqa của IS tại Syria. Đơn vị này sắp tới có thể nhận được vũ khí chống tăng để phá hủy xe tải bọc thép của IS dùng trong các vụ đánh bom tự sát. Mỹ cũng dự kiến cung cấp súng máy, đạn dược… cho YPG.

YPG ra đời và hoạt động tại các vùng lãnh thổ tự trị do người Kurd kiểm soát ở miền Bắc Syria khi bắt đầu nổ ra cuộc nội chiến năm 2011. Thổ Nhĩ Kỳ coi YPG là cánh tay nối dài của PKK, trong khi Mỹ lại coi lực lượng này là đối tác chống IS hiệu quả.

Tại cuộc gặp, ông Erdogan đã yêu cầu Chính quyền Trump xem xét lại quyết định này. “Coi trọng và sử dụng lực lượng nổi dậy người Kurd YPG là điều không thể chấp nhận và vi phạm thỏa thuận toàn cầu mà chúng ta đã ký kết”, ông Erdogan cảnh báo.

Bên cạnh đó, nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ cũng không khỏi khó chịu khi Mỹ từ chối lời kêu gọi về việc dẫn độ giáo sĩ Fethullah Gulen đang sống lưu vong tại Mỹ. Tuy nhiên, theo một số nguồn tin, dường như phía Mỹ đã đưa ra một đề xuất quan trọng theo đó, Ankara sẽ bật đèn xanh cho một cuộc tấn công phối hợp giữa người Ảrập và Kurd, do Mỹ hậu thuẫn, nhằm vào căn cứ của IS tại Raqa, Syria. Đổi lại, cơ quan tư pháp của Mỹ sẽ tạo điều kiện cho việc dẫn độ giáo sĩ Fethullah Gulen. Ngoài ra, Washington cũng có thể bật đèn xanh cho một cuộc tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm vào căn cứ của PKK ở Sinjar, miền Bắc Iraq.

Quỳnh Vũ
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang