QUỐC TẾ
Cập nhật 08:49 | 18/10/2017 (GMT+7)
.
Đàm phán Anh - EU về Brexit

An ninh - quân bài mặc cả

08:15 | 17/04/2017
Từ chia sẻ thông tin tình báo sau các vụ tấn công khủng bố tới truy lùng tội phạm xuyên biên giới, an ninh sẽ là quân bài để Anh đưa ra mặc cả trong các cuộc đàm phán với Liên minh châu Âu (EU) về Brexit. Tuy nhiên, London sẽ phải hết sức thận trọng khi viện tới quân bài này, do các ràng buộc an ninh sẵn có.

Quân bài của London

Thủ tướng Anh Theresa May cảnh báo EU, việc không thể đạt được một thỏa thuận thương mại mới sau khi Anh ra đi sẽ gây tổn hại nghiêm trọng tới hợp tác chống tội phạm và khủng bố. London phủ nhận đây là một lời đe dọa, mà là thực tế hiển nhiên khi giữa các cơ quan thực thi pháp luật hai bên lâu nay có quan hệ hợp tác mật thiết. Theo Giám đốc Trung tâm Cải cách châu Âu Charles Grant, các cuộc đàm phán tới đây giữa Anh và EU sẽ rất khó khăn và quân bài mạnh nhất mà Anh đang có được chính là vai trò của nước này trong bảo đảm an ninh ở châu Âu. Đóng góp của Anh cho an ninh châu Âu không phải bàn cãi và điều này nhắc nhở các nước EU khác về những lợi ích và giá trị vững mạnh khi London và Brussels song hành với nhau trong lĩnh vực an ninh sau Brexit.

Tuy nhiên, những biểu hiện gần đây của Anh khi định lạm dụng quân bài này để gây sức ép với EU khiến nhiều chuyên gia lo ngại. Tháng 1 vừa qua, Thủ tướng May tuyên bố, khả năng tình báo của Anh là “độc nhất vô nhị” trong châu Âu, và rằng nguồn lực quân sự và chống khủng bố của Anh sẽ giúp nước này có được các điều khoản có lợi hơn trong thỏa thuận rời khỏi EU. Tuy nhiên, nhà đàm phán về Brexit của EU Michel Barnier đã bác bỏ điều này. Theo ông, an ninh không nên được đưa ra so sánh với các lợi ích kinh tế và thương mại.


Ràng buộc lợi ích

Vài giờ trước khi xảy ra vụ tấn công khủng bố ở London, Anh, ngày 22.3, người đứng đầu Tổ chức Cảnh sát Liên minh châu Âu (Europol) Rob Wainwright đã cảnh báo, một nhóm bị cực đoan hóa đang gây ra mối đe dọa không ngừng đối với Anh và châu Âu. Trong khoảng thời gian một năm sau vụ tấn công ở Bỉ và trước khi xảy ra vụ tấn công ở gần tòa nhà Nghị viện Anh, các quan chức an ninh châu Âu cho biết, việc chia sẻ thông tin tình báo về các mối đe dọa tiềm tàng đã tăng gấp 10 lần. Công tác siết chặt an ninh đang được tăng cường, thông qua việc sắp xếp lại cơ sở dữ liệu, kiểm soát các vụ giả mạo giấy tờ và đưa việc báo cáo về các cá nhân bị tình nghi trở thành hoạt động bắt buộc. Anh hiện là một trong ba nước sử dụng nhiều dữ liệu của Europol nhất. Tuy nhiên, khi Anh rời khỏi EU, có nguy cơ nước này sẽ không được tham gia hợp tác và chính Anh sẽ trở nên dễ bị tổn thương hơn trước các phần tử Hồi giáo cực đoan, những kẻ đã giết hại 300 người trên khắp châu Âu trong hai năm qua.

Kẻ tình nghi trong vụ tấn công ở London là người sinh ra ở Anh và nước này rõ ràng không nằm trong khu vực đi lại tự do Schengen của EU. Tuy nhiên, London cũng chia sẻ với các nước EU khác mối nghi ngại và cả thông tin về các phần tử Hồi giáo bị cực đoan hóa. Năm ngoái, các quan chức an ninh Anh đã cảnh báo với Nghị viện về thách thức của việc rời khỏi Europol và thỏa thuận Lệnh Bắt giữ châu Âu (EAW). Khi còn giữ chức Bộ trưởng Nội vụ, bà Theresa May nói rằng, quan hệ tình báo chặt chẽ của Anh với Mỹ không có nghĩa rằng chúng ta sẽ an toàn như khi chúng ta ở lại trong EU. Bà cho biết, thỏa thuận EAW đã cho phép Anh dẫn độ hơn 5.000 nghi phạm trong 5 năm trước. Việc rời khỏi Europol - vốn được thành lập năm 1998 để giúp các nước đối phó với tội phạm có tổ chức, tội phạm trên mạng và các nhóm tay súng xuyên biên giới - sẽ khiến Anh phải dựa vào các quan hệ riêng rẽ với Chính phủ 27 nước khác trong EU.

Ngoài Europol, Anh cũng tham gia các nghị định thư chia sẻ tin tình báo trong thỏa thuận Schengen, cũng như thỏa thuận trao đổi dữ liệu hành khách đi máy bay giữa các cơ quan an ninh EU. Các nhà ngoại giao EU đã từ chối bàn luận về hợp tác quốc phòng và an ninh của Anh trong tương lai cho đến khi London kích hoạt quy trình chính thức rời khỏi EU. Anh cũng tham gia các thỏa thuận an ninh song phương khác với các nước thành viên EU như Pháp và Đức, cũng như Liên minh tình báo “Năm mắt” với Mỹ, Canada, Australia và New Zealand. Tuy nhiên, các thỏa thuận hợp tác giữa Europol và các nước ngoài EU như Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine phải cần tới nhiều năm để đàm phán, và hiện vẫn còn nhiều giới hạn trong việc chia sẻ các dữ liệu. Theo các thỏa thuận của EU, việc chuyển các dữ liệu dấu vân tay và DNA chỉ mất vài phút. Tuy nhiên, khi Anh rời khỏi EU, Viện cố vấn Global Risk Insights cho rằng, việc chuyển các dữ liệu sẽ mất nhiều tháng.

Claude Moraes, một người Anh phụ trách Ủy ban Tự do, Công lý và các Vấn đề Nhà ở của Nghị viện châu Âu, cho rằng các nguy cơ đối với Anh rất nghiêm trọng và nước này cần có các cuộc thảo luận nghiêm túc hơn về những gì sẽ mất sau Brexit.

Thành An
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang