QUỐC TẾ
Cập nhật 11:06 | 28/05/2017 (GMT+7)
.
Trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN lần thứ 30

Tiến trình COC

07:37 | 15/04/2017
Các cuộc họp cấp bộ trưởng ASEAN đầu tiên trong năm nay tại Philippines diễn ra suôn sẻ để chuẩn bị cho Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN lần thứ 30, dự kiến vào hạ tuần tháng này. Đáng chú ý, các nước ASEAN và Trung Quốc đã có được tiến bộ nhất định trong đàm phán về khung cho Bộ Quy tắc ứng xử của các bên liên quan trên Biển Đông (COC). Đây được hy vọng là dấu hiệu tích cực tạo bước đột phá cho COC trong thời gian tới.

Đổi thay và kết nối

Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN lần thứ 30 sẽ diễn ra từ ngày 26 - 29.4 tại Philippines - nước giữ chức Chủ tịch luân phiên ASEAN trong năm 2017. Năm nay, Philippines sẽ chủ trì khoảng 100 hội nghị lớn nhỏ của ASEAN, trong đó có hai hội nghị cấp cao vào tháng 4 và tháng 11 tới.  Với chủ đề “Chung tay tạo đổi thay, kết nối với toàn cầu”, các hội nghị cấp cao này diễn ra vào thời điểm quan trọng của ASEAN, đánh dấu 50 năm thành lập Hiệp hội. Nước chủ nhà Philippines đã đề xuất 6 định hướng ưu tiên cho ASEAN trong năm 2017 và được các nước thành viên nhất trí thông qua tại Hội nghị hẹp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN hôm 21.2 vừa qua, bao gồm: Xây dựng ASEAN hướng tới người dân và lấy người dân làm trung tâm; Thúc đẩy hòa bình, ổn định ở khu vực; Tăng cường an ninh và hợp tác hàng hải; Thúc đẩy tăng trưởng bao trùm và dựa trên sáng tạo; Nâng cao năng lực tự cường của ASEAN; Đưa ASEAN trở thành hình mẫu hợp tác khu vực và thúc đẩy vai trò toàn cầu của ASEAN. Những định hướng trên thể hiện mong muốn của cả khối, với tư cách một thực thể đoàn kết, độc lập tự chủ trong các quyết định về kinh tế và chính trị trong khu vực, đưa hoạt động của ASEAN ngày càng thực chất, hiệu quả, hướng tới người dân hơn. 

Trong lễ nhận chức Chủ tịch ASEAN đầu năm nay, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte khẳng định, với tư cách chủ tịch, Philippines “sẽ kiên trì giữ vững những lý tưởng và giá trị mà chúng ta hướng tới và kiên định hợp tác để hiện thực hóa những nguyện vọng chung”. Ông tin tưởng ASEAN sẽ đạt được các mục tiêu của khối thông qua những chủ trương chính sách, sự hợp tác, phối hợp và đồng thuận.


Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte với tư cách chủ tịch ASEAN 2017 sẽ điều phối việc đàm phán bộ khung cho COC giữa ASEAN và Trung Quốc 
Ảnh: The Inquirer

Đàm phán COC đã có tiến triển

Cho đến nay, ASEAN đã phát triển nhiều cơ chế thúc đẩy liên kết kinh tế trong khu vực, ứng phó với các thách thức đang nổi lên như thiên tai, biến đổi khí hậu, ma túy, buôn bán người, cướp biển... nhất trí nâng cao hiệu quả của bộ máy ASEAN. Đặc biệt, kể từ khi ban hành Hiến chương, ASEAN cam kết tích cực cập nhật để văn kiện này đáp ứng nhu cầu tăng cường liên kết và hợp tác của cộng đồng, cải tiến thể thức làm việc trong nội khối và với các đối tác. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh ảnh hưởng và sự can dự của các nước lớn vào khu vực gia tăng, những lợi ích kinh tế và hậu thuẫn chính trị từ bên ngoài đã ảnh hưởng tới thái độ của một vài nước thành viên trong các vấn đề an ninh, trong đó có Biển Đông. Cùng với đó, Trung Quốc vẫn liên tục có những động thái mang tính thách thức tại khu vực này. Trước tình hình trên, ASEAN vẫn kiên trì lập trường giải quyết vấn đề Biển Đông trên cơ sở tuân thủ luật pháp quốc tế, bảo đảm an ninh, an toàn và tự do hàng hải trong khu vực. Vì vậy, việc thúc đẩy đàm phán để đạt được COC càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Quyết tâm thúc đẩy COC có vẻ đã tiến triển khi ASEAN và Trung Quốc mới đây tuyên bố đạt được tiến bộ trong đàm phán về COC. Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Enrique Manalo phát biểu hôm 5.4 cho biết: “Chúng tôi đã đạt được tiến bộ tốt trong đàm phán bộ khung cho COC với Trung Quốc”. Ông nói rằng ASEAN và Trung Quốc đã đi được hơn nửa đường trong việc xác định nội dung COC. “Nếu trên thang từ 1 - 10 thì chúng tôi đã ở nửa trên kể từ con số không hồi tháng Một. Hai bên đã thống nhất được một số yếu tố và chắc chắn chúng tôi đã có được một bộ khung để từ đó đàm phán nghiêm túc về COC”. Kyodo trước đó cũng dẫn lời các nguồn tin ngoại giao ASEAN nói rằng quan chức cấp cao hai bên đã soạn thảo xong dự thảo đầu tiên về khung pháp lý cho COC, tuy nhiên nội dung dự thảo không được tiết lộ.

Trong cuộc họp báo ở Hà Nội hôm 30.3 vừa qua, đề cập tới COC, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã khẳng định, lợi ích chung của tất cả các nước ASEAN và cộng đồng ASEAN là duy trì hòa bình, an ninh, ổn định trong khu vực và tại Biển Đông. Trên cơ sở đó, các nước ASEAN, trong đó có Việt Nam, luôn nhất trí là cần sớm có một Bộ quy tắc ứng xử hiệu quả nhằm bảo đảm hòa bình, an ninh, an toàn và tự do hàng hải ở Biển Đông, trên cơ sở tuân thủ luật pháp quốc tế như UNCLOS 1982 và phán quyết của Tòa trọng tài về vụ kiện Biển Đông... Lập trường kiên định này của Việt Nam đã được khẳng định nhiều lần, ở tất cả các cấp và tại tất cả các diễn đàn quốc tế. Tại hội nghị hẹp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN hôm 21.2 tại Philippines, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh cũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò thiết yếu của hòa bình, ổn định và an ninh đối với thịnh vượng và phát triển ở khu vực. Tình hình phức tạp, khó lường hiện nay đặt ra cho ASEAN yêu cầu phải củng cố, phát huy tiếng nói chung trong việc xử lý các vấn đề chiến lược, chủ động biến thách thức thành cơ hội, đề cao thượng tôn pháp luật và chuẩn mực ứng xử trong quan hệ giữa các quốc gia. Phó Thủ tướng đề nghị cần thúc đẩy các biện pháp xây dựng lòng tin, ngăn ngừa xung đột, cảnh báo sớm xung đột, và quan trọng nhất là tôn trọng và tuân thủ luật pháp quốc tế.

Loan Phùng
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang