QUỐC TẾ
Cập nhật 08:49 | 18/10/2017 (GMT+7)
.
Quan hệ Nga - Mỹ

Nóng vì Syria

07:50 | 11/04/2017
Hôm nay, 11.4, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson bắt đầu chuyến thăm Moscow, Nga trong hai ngày. Chắc chắn, vụ tấn công căn cứ không quân Shayrat tại Syria mới đây của Mỹ sẽ đặc biệt nóng trên bàn nghị sự, nhất là trong bối cảnh quan hệ Nga - Mỹ đang trong giai đoạn phức tạp chưa từng thấy.

Đây là chuyến thăm Nga đầu tiên của ông Tillerson kể từ khi trở thành Ngoại trưởng Mỹ. Theo kế hoạch, ông sẽ có cuộc hội đàm với người đồng cấp Nga Sergey Lavrov và khả năng gặp Tổng thống Nga Putin. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết, Nga - Mỹ dự định thảo luận về chống chủ nghĩa khủng bố quốc tế, căng thẳng tại Triều Tiên, Ukraine và nhiều vấn đề nổi cộm khác trong quan hệ song phương. Tuy nhiên, bóng đen lớn nhất bao phủ lên bàn nghị sự sẽ là tình hình Syria. Thực tế, vụ Mỹ bắn 59 quả tên lửa hành trình Tomahawk vào căn cứ Shayrat ở Syria sau cáo buộc nước này sử dụng vũ khí hóa học khiến 80 người thương vong trong đó có cả trẻ em đã khiến cho mối quan hệ càng trở nên căng thẳng. Chính vì vậy, chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ nhận được sự chú ý đặc biệt của truyền thông quốc tế.

Có thể nói, vụ tấn công đánh dấu một hành động quân sự trực tiếp đầu tiên của Mỹ ở Syria trong 6 năm xung đột. Theo ông Tillerson, động thái đó gửi thông điệp cảnh báo rất rõ ràng đến nhiều nước khác, trong đó có Triều Tiên về “khả năng đáp trả” của Washington. Lầu Năm góc cho biết đã thông báo với quân đội Nga trước khi tấn công để tối thiểu hóa thương vong. Nga mặc dù thừa nhận điều này nhưng cực lực lên án hành động của Mỹ là “xâm phạm vào một quốc gia có chủ quyền và vi phạm các thông lệ quốc tế”, theo lời Tổng thống Nga Putin. Trong khi đó, phát biểu trước LHQ, ông Vladimir Safronov, phái viên của Nga cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng đối với ổn định khu vực, quốc tế cũng như khả năng gia tăng chủ nghĩa khủng bố. Shayrat là một trong những căn cứ không quân lớn nhất của Syria, cách thành phố Homs 45km về phía đông. Nó có vai trò đặc biệt quan trọng đối với trong các chiến dịch của Damascus chống IS tại các khu vực sa mạc phía đông thành phố Palmyra cũng như bảo vệ các mỏ khí thiên nhiên trong khu vực. Bản thân Mỹ xác định việc tiêu diệt Nhà nước Hồi giáo là ưu tiên hàng đầu trong chính sách của nước này tại Syria.

Ngay sau khi vụ tấn công xảy ra, Nga đã đe dọa cắt đường dây liên lạc giữa quân đội Mỹ và Nga vốn được sử dụng để thông báo cho nhau biết các hoạt động không quân ở Syria. Moscow cũng gửi tàu chiến Admiral Grigorovich để bổ sung cho đội tàu gồm 6 tàu chiến của nước này ở ngoài khơi Syria. Tàu Admiral Grigorovich mang theo tên lửa hành trình Kalibr có sức mạnh ngang ngửa với tên lửa Tomahawk của Mỹ. Hôm 9.4, Nga, Iran và các lực lượng ủng hộ chính quyền của Tổng thống Syria Bashar al-Assad còn ra tuyên bố chung cảnh báo sẽ đáp trả bởi Mỹ đã “vượt giới hạn đỏ” khi thực hiện vụ tấn công. Những động thái đầy tức giận của Nga đó đã phủ bóng đen lên hy vọng về sự xích lại giữa Washington và Moscow kể từ sau ông Donald Trump lên làm Tổng thống Mỹ.

Thậm chí, Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev tuyên bố, hành động can thiệp vào Syria mới nhất của Mỹ đã “hủy hoại hoàn toàn” quan hệ Moscow-Washington, khiến cả hai đứng trước “bờ vực của đụng độ quân sự”. Nhà nghiên cứu chính sách ngoại giao hàng đầu tại Moscow, ông Fyodor Lukyanov đồng nhận định về một viễn cảnh xấu khi hai bên cùng phô trương sức mạnh. Chắc chắn, sự đối đầu giữa Mỹ và Nga tại Syria sẽ rất nguy hiểm.

Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích kỳ vọng rằng, chuyến thăm của ông Tillerson sẽ cho phép Nhà Trắng và điện Kremlin bắt đầu làm việc để cùng xây dựng một thỏa thuận riêng ở Syria. Có vẻ như cho tới nay, chính quyền của ông Trump vẫn chưa xác định được mục tiêu và chính sách rõ ràng ở đây. Ngoại trưởng Mỹ trong lần xuất hiện đầu tiên trên truyền hình kể từ khi nhậm chức đã phát biểu về hai mục tiêu chiến lược khác nhau: Chấm dứt các cuộc tấn công hóa học và thương lượng một thỏa thuận ngừng bắn. Ông nhấn mạnh không có ý định hậu thuẫn các hành động can thiệp quân sự lật đổ Tổng thống Syria. “Tôi nghĩ rằng điều Mỹ và các đồng minh của chúng tôi muốn làm là giúp người dân Syria tự quyết định” về tương lai của ông Assad. Chính vì vậy, vụ tấn công đã làm phức tạp hóa sứ mệnh ngoại giao của ông Tillerson lần này.

Tuy nhiên theo ông Alexei Arbatov, Giám đốc Trung tâm An ninh Quốc tế tại Viện Nghiên cứu Quan hệ quốc tế và Kinh tế thế giới ở Moscow, cho dù vụ tấn công có làm rắc rối thêm cho quan hệ Nga - Mỹ nhưng phản ứng của Bộ Ngoại giao Nga hoàn toàn có kiềm chế và không bác bỏ khả năng đạt được thỏa thuận cũng như hợp tác với Mỹ.

Linh Anh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang