QUỐC TẾ
Cập nhật 00:41 | 25/05/2019 (GMT+7)
.

AIPA và khát vọng nghị viện ASEAN

09:10 | 27/11/2016
Ý tưởng về Nghị viện asean lần đầu tiên được đoàn đại biểu Philippines đề xuất tại Đại hội đồng AIPO lần thứ 3 tại Jakarta vào năm 1980. Tuy nhiên, tới kỳ Đại hội đồng AIPO lần thứ 27 được tổ chức tại thành phố Cebu, Philippines vào năm 2006, các đại biểu đã cùng nhất trí rằng Nghị viện ASEAN phải là mục tiêu lâu dài. Vì thế, bước đi đầu tiên là đổi tên AIPO thành AIPA - Hội đồng Liên minh nghị viện Hiệp hội các nước Đông Nam Á.

Trải qua 40 năm kể từ khi ra đời, AIPA - Liên minh nghị viện Hiệp hội các quốc gia ASEAN đã có nhiều đóng góp tích cực cho tiến trình hội nhập, vì mục tiêu xây dựng một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, hợp tác và phát triển thịnh vượng.

Sau 10 năm kể từ khi ASEAN được thành lập vào năm 1967, các nhà lập pháp của khu vực nhận thức rằng, sức mạnh của Hiệp hội cần bắt nguồn từ gốc rễ của các xã hội thành viên. Do đó, sự hợp tác chặt chẽ hơn giữa các Nghị viện và nghị sĩ (vốn là những người đại diện cho tất cả người dân ASEAN) sẽ đóng vai trò quan trọng, lôi kéo sự tham gia và quan tâm nhiều hơn của người dân nhằm đạt được 3 mục tiêu chính ban đầu của ASEAN là: Thúc đẩy kinh tế, xã hội và phát triển văn hóa khu vực thông qua nhiều chương trình hợp tác khác nhau; Bảo vệ ổn định kinh tế chính trị của khu vực trước những thế lực thù địch; Trở thành một diễn đàn tìm ra giải pháp cho những khác biệt trong khu vực. Ngày 2.9.1977, Tổ chức Liên minh Nghị viện Hiệp hội các nước Đông Nam Á (AIPO) được thành lập để thúc đẩy hợp tác giữa các nghị viện thành viên nhằm đạt được những mục tiêu và khát vọng của ASEAN.


Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân tham dự cuộc họp của Ủy ban Chấp hành AIPA-37

Lịch sử phát triển của AIPO có mối liên kết mật thiết với ASEAN. Các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á có thể gia nhập AIPO với tư cách là thành viên hoặc quan sát viên đặc biệt sau khi họ trở thành thành viên của ASEAN. Do vậy, cùng với việc mở rộng của ASEAN, số thành viên của AIPO cũng tăng lên.

Năm 1995, Việt Nam được kết nạp vào AIPO, tiếp theo là Lào (1997), Campuchia (1999). Brunei Darussalam và Myanmar lúc đó chưa có cơ quan lập pháp nên được trao quy chế quan sát viên đặc biệt. Đến năm 2000, AIPO có 8 thành viên và đến kỳ Đại hội đồng AIPA 30th, Brunei Darussalam đã trở thành thành viên chính thức.

Khi ASEAN đạt được nhiều tiến bộ trong việc hướng tới mục tiêu hiện thực hóa Cộng đồng ASEAN, khát vọng thành lập một Nghị viện ASEAN lại được trỗi dậy. Tuy nhiên, tới kỳ Đại hội đồng AIPO lần thứ 27 được tổ chức tại thành phố Cebu, Philippines vào năm 2006, các đại biểu đã cùng nhất trí rằng Nghị viện ASEAN phải là mục tiêu lâu dài. Vì thế, bước đi đầu tiên là đổi tên AIPO thành AIPA - Hội đồng Liên minh nghị viện Hiệp hội các nước Đông Nam Á.

AIPA ngày nay bao gồm 10 thành viên là các cơ quan lập pháp của Brunei Darussalam, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.

Mục tiêu, mục đích trên hết của AIPO mà sau này là AIPA là thúc đẩy đoàn kết, hiểu biết, hợp tác và mối quan hệ khăng khít giữa các nghị viện các nước thành viên ASEAN và các nghị viện và tổ chức nghị viện khác trên thế giới; nghiên cứu, thảo luận và gợi ý các giải pháp cho những vấn đề có lợi ích chung cũng như thể hiện quan điểm về những vấn đề đó nhằm giúp các thành viên AIPA có những hành động và phản ứng kịp thời; phát huy những nguyên tắc về nhân quyền, dân chủ, hòa bình, an ninh và thịnh vượng ở ASEAN.

Tại mỗi kỳ Đại Hội đồng, AIPO/ AIPA đều có cuộc gặp gỡ với những đối tác đối thoại như Australia, Canada, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, New Zealand, Papua New Guinea, Nga, Ấn Độ và Nghị viện Châu Âu. Sự tham gia của các đối tác trên cùng với những chuyến thăm trao đổi đã giúp thiết lập một mạng lưới các mối quan hệ, các cuộc tiếp xúc gần gũi và hiểu  biết hơn giữa các nghị sĩ.

Việt Nam trở thành thành viên chính thức của AIPA vào ngày 19.9.1995. Kể từ đó, Việt Nam đã chủ động tham gia một cách đầy đủ và có trách nhiệm tất cả các kỳ họp ĐHĐ, các phiên họp Ủy ban của ĐHĐ và các hội nghị chuyên đề; tích cực triển khai thực hiện các chương trình hành động và nghị quyết của AIPA, đồng thời đưa ra nhiều sáng kiến có giá trị nhằm chia sẻ và hỗ trợ chính phủ các nước ASEAN giải quyết những vấn đề ưu tiên của khu vực.

Quốc hội Việt Nam cũng có nhiều sáng kiến tại các kỳ ĐHĐ cũng như tại các hội nghị chuyên đề trong AIPA, cụ thể như các kiến nghị về tăng cường vai trò của AIPA trong quá trình xây dựng Hiến chương ASEAN; đề nghị cơ quan đại diện ngoại giao các nước thành viên ASEAN cần thúc đẩy hợp tác giữa các cơ quan lập pháp ASEAN; khuyến nghị các nước thông qua các dự luật mới trong lĩnh vực công nghệ thông tin để tiến tới hiện thực hóa ý tưởng ASEAN điện tử (e-ASEAN); sáng kiến tổ chức Hội nghị nữ nghị sĩ của AIPA (WAIPA); sáng kiến thành lập tiểu ban nghiên cứu nhằm tìm ra những biện pháp thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong lãnh đạo chính trị và đặc biệt trong các cơ quan lập pháp các nước thành viên AIPA.

 Ngoài ra, Quốc hội nước ta còn đưa ra các sáng kiến về các nghị quyết tập trung vào việc tăng cường sự phát triển của nội khối AIPA như sử dụng quỹ dư của AIPA vào các hoạt động thiết thực; trao giải thưởng chính thức của AIPA cho những người có nhiều công lao và đóng góp hiệu quả cho sự lớn mạnh của AIPA cũng như sự nghiệp chung của ASEAN; sáng kiến về việc tổ chức các hoạt động kỷ niệm tại mỗi nước thành viên, đồng thời tổ chức một lễ kỷ niệm chung nhằm nâng cao vai trò, vị trí của AIPA trong đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của ASEAN.

Việt Nam đề xuất sáng kiến về việc thành lập Nhóm tư vấn AIPA tại nghị viện các nước thành viên để tư vấn về vấn đề hài hòa hóa pháp luật, giám sát thực hiện nghị quyết của AIPA và tăng cường quan hệ giữa AIPA và ASEAN; Sáng kiến mở rộng thành phần tham dự hội nghị có cả một số nước không phải là thành viên AIPA (một số nước khu vực Đông Á) tới dự hội nghị và được hưởng quy chế đại biểu của hội nghị, nghĩa là được phát biểu chính thức và tham gia tất cả các hoạt động trong thời gian diễn ra hội nghị; Sáng kiến về việc đăng cai Hội nghị Nghị viện Á - Âu lần thứ 3 (ASEP-3), nhằm xây dựng ASEP thành một diễn đàn đối thoại thường xuyên giữa nghị viện hai châu lục...

Linh Anh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang