QUỐC TẾ
Cập nhật 19:53 | 24/07/2014 (GMT+7)
.

Đằng sau vở kịch vũ khí hóa học ở Syria

08:29 | 26/08/2013
Chỉ vài ngày sau khi các thanh sát viên vũ khí hóa học của Liên Hợp Quốc tới Syria, phe đối lập tại nước này lên tiếng cáo buộc Chính quyền của Tổng thống Assad sử dụng vũ khí hóa học giết hại hàng trăm người tại vùng ngoại ô Damascus. Tuy nhiên, trong bối cảnh quân đội đang chiếm ưu thế trên thực địa hơn so với phe nổi dậy, giới chuyên gia đặc biệt nghi ngờ cáo buộc trên và không thể không đặt câu hỏi: dường như vở kịch Iraq đang được tái hiện ở Syria?

Ngày 21.8, phe đối lập ở Syria bất ngờ lên tiếng cáo buộc quân đội của Tổng thống Bashar al-Assad đã sử dụng tên lửa mang đầu đạn hóa học tấn công quân nổi dậy ở Ghouta, ngoại ô  thủ đô Damascus, làm thiệt mạng khoảng 1.400 dân thường, hầu hết là trẻ em và phụ nữ. Cáo buộc này đã làm cả thế giới xôn xao trong bối cảnh đoàn thanh sát viên của LHQ đang điều tra về vũ khí hóa học ở Syria. Ngay lập tức, Mỹ, Anh, Pháp, Đức… đã không bỏ qua cơ hội lên án Syria và yêu cầu Hội đồng Bảo an LHQ họp khẩn cấp về vấn đề này.


Nguồn: blimp defalator
Chính phủ Syria đã thừa nhận thực hiện cuộc tấn công vào Ghouta nhưng mạnh mẽ phản đối cáo buộc của phe đối lập về việc sử dụng vũ khí  hóa học. Hãng thông tấn nhà nước Syria gọi đây là hành động nhằm cản trở nhóm điều tra của LHQ làm nhiệm vụ. Quân đội Syria cũng lên án những cáo buộc trên là hoàn toàn vô căn cứ và mô tả đây là một nỗ lực tuyệt vọng nhằm che giấu sự thất bại của phe đối lập trên chiến trường. Một số báo phương Tây cũng ghi nhận trong sự kiện này có nhiều mâu thuẫn. Thứ nhất, không lẽ quân đội Syria lại sử dụng khí độc hóa học khi 72 giờ trước đó, Chính phủ Syria đã cho phép đoàn thanh tra LHQ vào Syria. Thứ hai, địa điểm phe đối lập tố cáo quân đội sử dụng vũ khí hóa học lại chỉ cách nơi ở của đoàn thanh tra LHQ vài km. Và cuối cùng, vì sao quân đội Syria lại sử dụng vũ khí hóa học trong lúc phe nổi dậy đang thất bại trên chiến trường (?).

Vụ tấn công ở Ghouta làm gia tăng những quan ngại của cộng đồng quốc tế về cái mà Mỹ gọi là “giới hạn đỏ”. Một lần nữa, thế giới lo ngại người Mỹ sẽ trực tiếp tham chiến để định đoạt số phận của cuộc nội chiến kéo dài 2 năm qua ở Syria, với kịch bản như đã làm với Iraq cách đây 10 năm. Điều đáng nói là Tổng thống Mỹ George W. Bush vẫn phát động cuộc chiến tại Iraq cho dù LHQ không tìm thấy bằng chứng về vũ khí hủy diệt hàng loạt, đồng thời mối liên hệ với tổ chức khủng bố Al-Qaeda.

Tình hình Syria hiện nay có nhiều điểm chung với Iraq trước đây. Một sự trùng hợp là việc bổ nhiệm chuyên gia người Thụy Điển Ake Sellstrom - cựu thanh sát viên vũ khí của LHQ tại Iraq - làm trưởng nhóm thanh sát tại Syria càng khiến cho nhiều người hình dung ra một viễn cảnh Iraq thứ 2 ở Syria. Tuy nhiên, xét một cách sâu xa, kịch bản Iraq khó có đất diễn ở Syria do hoàn cảnh đặc biệt của quốc gia Trung Đông này.

Khi cuộc chiến Iraq nổ ra, đất nước này đã gần như kiệt quệ sau Chiến tranh vùng Vịnh 1991 và do ảnh hưởng của các lệnh trừng phạt của LHQ. Trước sức ép của Mỹ và phương Tây, Iraq đã phá hủy những đầu đạn tên lửa và cắt giảm sức mạnh quân sự để tránh một cuộc chiến tranh nữa. Khi Iraq gần như mất sức đề kháng, một đòn tấn công chớp nhoáng đủ để hạ gục quốc gia này. Nhưng với Syria, sức mạnh quân sự của nước này vượt trội hẳn so với Iraq lúc đó, chưa kể Damascus cũng đang sở hữu một kho vũ khí hóa học được cho là có quy mô nhất nhì Trung Đông. Ngoài ra, Syria nhận được sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ Nga. Lập trường kiên định gần đây của Nga đã tạo nên thế cân bằng hơn trong các vấn đề quốc tế, chấm dứt thế “đơn cực” của Mỹ và phương Tây. Nga và Trung Quốc lại có được sự đồng thuận trong Hội đồng Bảo an LHQ trong vấn đề Syria. Ngoài ra, khác với những cáo buộc Iraq câu kết với Al-Qaeda, hiện tại, chính lực lượng nổi dậy ở Syria với sự hậu thuẫn của Mỹ và đồng minh lại có nhiều “yếu tố khủng bố”. Một vấn đề nữa là chi phí để tham chiến tại Syria và tái thiết đất nước này theo cách của người Mỹ sẽ không hề nhỏ.

Một số chuyên gia phân tích nhận định rằng mặc dù Mỹ và phương Tây có ý định tái diễn kịch bản Iraq tại Syria, song kế hoạch này sẽ bị cản trở do môi trường chính trị và thế cân bằng quyền lực hiện nay không giống thời điểm Mỹ, Anh phát động cuộc chiến ở Iraq. Chính Tướng Martin Dempsey, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cũng khẳng định rằng Mỹ không quan tâm đến việc can thiệp quân sự trực tiếp vào Syria tại thời điểm này. Ông thừa nhận cuộc chiến ở Syria rất phức tạp và Mỹ nên xem xét lựa chọn bên nào (ở Syria) sẵn sàng thúc đẩy lợi ích của Mỹ khi thế cân bằng chuyển sang có lợi cho bên đó. Hơn nữa, dù việc sử dụng lực lượng quân đội Mỹ có thể làm thay đổi cán cân quân sự nhưng không thể giải quyết các vấn đề dân tộc, tôn giáo, sắc tộc cơ bản và lịch sử đã thúc đẩy cuộc xung đột này.

Theo một quan chức Nhà Trắng, Mỹ đã lên kế hoạch chuẩn bị cho một loạt lựa chọn khả thi, và sẽ cân nhắc hết sức thận trọng để đưa ra quyết định không chỉ phù hợp với lợi ích quốc gia mà còn tương thích với các đánh giá về khả năng thúc đẩy mục tiêu của Mỹ tại Syria. Nhiều nguồn tin an ninh Mỹ và châu âu cho biết các cơ quan tình báo Mỹ đã có đánh giá sơ bộ rằng quân đội Syria đã sử dụng vũ khí hóa học trong cuộc tấn công ở ngoại ô Damascus. Tuy nhiên, giới chức nhấn mạnh Mỹ sẽ không đưa ra bất kỳ quyết định nào trước khi các đánh giá tình báo cụ thể được hoàn tất. Hiện Mỹ đang tiến hành phân bổ và triển khai lại lực lượng hải quân tại vùng Địa Trung Hải để chuẩn bị sẵn sàng cho một cuộc không kích, song các quan chức khẳng định Tổng thống Obama chưa hề đưa ra bất kỳ quyết định nào liên quan đến lựa chọn này.

Trong khi đó, cuộc khảo sát do Reuters/Ipsos tiến hành từ ngày 19 - 23.8 cho thấy đa số người Mỹ đều phản đối nước này can thiệp vào cuộc nội chiến Syria và cho rằng Washington nên đứng ngoài cuộc ngay cả trong trường hợp kết luận cuối cùng của các cuộc điều tra cho thấy chính quyền Syria đã sử dụng các chất độc hóa học chết người. Khoảng 60% ý kiến cho rằng Mỹ không nên “nhúng tay” vào các diễn biến tại Syria, trong khi chỉ có 9% cho rằng Tổng thống Obama nên hành động. Có tới gần 50% người Mỹ phản đối can thiệp quân sự kể cả khi lực lượng quân đội Syria thực sự sử dụng vũ khí hóa học.

Hà Anh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang