Châu Âu - nhân tố quyết định cuộc bầu cử Mỹ

Quay trở lại thời điểm diễn ra cuộc chạy đua vào Nhà Trắng năm 2008, chính tỷ lệ thất nghiệp tăng đột biến đã tạo ra cú “lội ngược dòng” của ông Obama và giúp ông giành chiến thắng trước đối thủ John Mac Cain tại bang Indiana, mặc dù trước đó, ứng cử viên thuộc đảng Cộng hòa đang cầm quyền lúc đó được cho là đã nắm chắc chiến thắng tại bang này. Với những bất ngờ khó có thể đoán trước đây, chính quyền đương nhiệm hoàn toàn có cơ sở để lo ngại yếu tố đóng vai trò quyết định đối với kết quả cuộc bầu cử tổng thống tháng 11 tới và các cuộc bầu cử Quốc hội có thể sẽ không phải là những bang dao động như Ohio mà là các nước thành viên của Liên minh châu Âu.

Các doanh nghiệp phụ thuộc xuất khẩu lo ngại rằng việc cắt giảm ngân sách quốc gia cùng các biện pháp thắt lưng buộc bụng khác tại châu Âu sẽ làm giảm nhu cầu tiêu thụ sản phẩm, đồng thời sự mong manh của nền kinh tế châu Âu sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới thu nhập của doanh nghiệp. Nhằm đề phòng những hậu quả ấy, chính quyền của Tổng thống Obama đã có những động thái nhằm kéo châu Âu thoát khỏi cơn đại khủng hoảng tài chính. Trong vòng 2 năm qua, các quan chức thuộc Bộ Tài chính Mỹ, trong đó có Bộ trưởng Timothy Geithner đã liên tục thực hiện các chuyến công tác tới các nước châu Âu nhằm tiếp tục tìm ra biện pháp giải quyết khủng hoảng. Bên cạnh đó, đích thân Tổng thống Obama cũng trực tiếp điện đàm với các nhà lãnh đạo khu vực vào những giai đoạn then chốt. Tại Hội nghị Thượng đỉnh G8 vừa diễn ra, chính quyền Obama đã có những động thái nhằm kêu gọi các thành viên G8 ủng hộ chiến dịch tái tranh cử của ông.

Theo các quan chức Mỹ, cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu đã phủ bóng đen lên nền kinh tế Mỹ khi quý I năm 2012 tốc độ tăng trưởng của cường quốc này chỉ đạt 2,2%. Tuy nhiên, cơn ác mộng thực sự của các doanh nghiệp, nhà băng và các nhà hoạch định chính sách Mỹ có thể sẽ là sự tan rã của hệ thống tài chính khu vực đồng tiền chung euro và những hệ quả kéo theo giống như kết cục của tập đoàn tài chính lớn thứ 4 tại Mỹ là Lehman Brothers năm 2008. Những diễn biến xấu về kinh tế sau đó đã hủy hoại lòng tin của người tiêu dùng cũng như che lấp thành tích mà đảng Cộng hòa khi đó đã đạt được. Tệ hại hơn, chúng đã trở thành một lợi thế giúp sức cho chiến thắng của đảng Dân chủ nói chung và ứng cử viên Obama nói riêng trong chiến dịch tranh cử. Chắc chắn chính quyền đương nhiệm sẽ không muốn trở thành nạn nhân tương tự như người tiền nhiệm.

Tại Mỹ, ông Obama đang trong tình cảnh bị trói chặt hai tay. Bất kể khoản tiền nào của Mỹ đóng góp cho Quỹ Tiền tệ Quốc tế nhằm giúp giải quyết cuộc khủng hoảng tại khu vực đồng euro đều có thể không được chấp nhận và bị coi là vung tay quá trán. Đảng Cộng hòa biết cách đánh trúng tâm lý của cử tri, vốn vẫn còn tức giận vì khoản cứu trợ phố Wall năm 2008 để ngăn cản Mỹ bơm tiền cho châu Âu.

Các cố vấn của ông Mitt Romney, đối thủ chính của ông Obama, cho rằng sự quản lý nền kinh tế yếu kém của ông Obama đã khiến Mỹ dễ bị tổn thương trước cuộc khủng hoảng tại khu vực đồng euro và hạn chế khả năng phản ứng của chính quyền. Đáp lại, phe ủng hộ Obama lập luận rằng, tình trạng suy thoái tại nhiều nước châu Âu là bằng chứng cho thấy những nỗ lực kích thích kinh tế của Obama đã cứu nước Mỹ khỏi tình trạng trì trệ tồi tệ hơn. Tuy nhiên, có vẻ như cử tri không thông cảm cho điều này. Họ có con cái, cuộc sống và nghề nghiệp. Họ không hứng thú với những tranh luận trên mà chỉ muốn biết nền kinh tế đã được cải thiện hay chưa.

Khi nền kinh tế tốt, những người đương chức được hoan nghênh. Khi nền kinh tế đi xuống, họ sẽ bị trừng phạt. Vì vậy, trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ không thể miễn dịch trước ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng ở châu Âu, số phận nền kinh tế châu Âu sẽ quyết định số phận chính trị của ông Obama.