Thông điệp của Putin

Đây cũng là một trong những quyết định đầu tiên của ông Putin trên cương vị Tổng thống kể từ khi ông lên nhậm chức ngày 7.5. Thay vì tới Mỹ trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên trên cương vị người đứng đầu nước Nga, ông Putin đã cử Thủ tướng – người tiền nhiệm của mình – Dmitry Medvedev.

Trước đó, nhiều chuyên gia cho rằng, chuyến đi Mỹ để tham dự hội nghị thượng định của nhóm G8 vào ngày 18 -19.5 tới lẽ ra sẽ là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Putin kể từ khi ông trở lại Điện Kremlin, và mở ra cơ hội để cải thiện quan hệ với Mỹ sau những căng thẳng gia tăng về hệ thống phòng thủ tên lửa, vấn đề Syria và cuộc bầu cử tổng thống ở Nga. Vì thế, đích thứ nhất ở đây, đó là lời nhắn gửi rằng chừng nào ông còn nắm quyền, Nga sẽ không tuân theo những mong muốn của Washington khi lợi ích của họ bị đe dọa.

Nguồn: the hindu

Thông điệp mà nhà lãnh đạo Nga muốn gửi tới Mỹ là những thỏa thuận với Mỹ sẽ chỉ đạt được khi có sự cân bằng các lợi ích chiến lược của cả Nga và Mỹ. Nga sẽ không có bất kỳ nhượng bộ đơn phương nào. Cuối tuần trước, Tổng Tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Nga còn tuyên bố rõ ràng hơn rằng Moscow có thể thực hiện các đòn tấn công phủ đầu vào hệ thống phòng thủ tên lửa của NATO tại châu Âu trong tương lai, nếu hệ thống này đe dọa đến Nga. 

Lời cảnh báo này cho thấy ông Putin sẽ coi kế hoạch lá chắn tên lửa của Mỹ là rào cản lớn đối với quan hệ hai nước. Washington khẳng định, lá chắn tên lửa này nhằm đối phó với những đe dọa tiềm tàng từ Iran và không gây hại tới Nga. Tuy nhiên, Moscow cho rằng hệ thống này có thể giúp phương Tây có khả năng chặn các tên lửa đạn đạo liên lục địa của Nga, phá vỡ thế cân bằng chiến lược giữa các cựu thù thời Chiến tranh lạnh. Ông Putin tuyên bố rõ ràng rằng, Nga sẽ ngăn chặn điều mà ông coi là sự can thiệp phi lý và gây bất ổn do Mỹ dàn xếp vào các vấn đề liên quan tới chủ quyền quốc gia, chẳng hạn như ở Syria và ngay cả ở Nga.

Lý do chính thức được đưa ra cho quyết định không tham dự hội nghị thượng đỉnh G8 của ông Putin là ông cần phải tập trung vào việc chỉ định nội các mới. Trong bối cảnh những người theo đường lối bảo thủ và tự do tại Điện Kremlin đang tranh cãi về việc bổ nhiệm các vị trí trong nội các cũng như định hướng các chính sách, bằng cách chọn ở lại trong nước, ông Putin mong muốn chứng tỏ với dân chúng rằng ông không hề bị ảnh hưởng bởi các cuộc biểu tình lớn chưa từng có trong 12 năm ông giữ vai trò là nhà lãnh đạo chính trị tối cao của Nga. Lilia Shevtsova, chuyên nghiên cứu và viết về Putin, nói: “Chính sách ngoại giao sẽ đóng vai trò là phương tiện thúc đẩy chương trình nghị sự trong nước của ông Putin. Ở trong nước, mục tiêu chính của ông là tồn tại và duy trì nguyên trạng”.

Sau bầu không khí chống Mỹ, vốn chiếm thế thượng phong trong chiến dịch tranh cử vừa qua của ông Putin, có lẽ những người ủng hộ ông sẽ cảm thấy rất kỳ lạ nếu ông chọn Washington là điểm đến cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông sau khi nhậm chức. Thay vào đó, chuyến đi đầu tiên của ông Putin có thể là tới Trung Quốc vào đầu tháng 6 tới, nhằm thể hiện rằng ông đang hướng về phía đông, tới các quốc gia Trung Á từng thuộc Liên Xô cũ và xa hơn nữa.

Theo giới phân tích, mặc dù quyết định không tham dự hội nghị thượng đỉnh G8 của ông Putin khiến Mỹ “mất mặt”, song việc ông Putin vào phút chót cử Thủ tướng Medvedev thay mặt ông tham dự hội nghị này có thể mang lại lợi thế cho ông Obama. Fyodor Lukyanov, biên tập viên của tạp chí “Nước Nga trong các vấn đề toàn cầu”, nói: “Ông Obama không cần phải gặp gỡ ông Putin trong bối cảnh hiện nay, khi đảng Cộng hòa chỉ trích ông là con rối của Nga. Nếu ông Obama gặp gỡ ông Putin, cáo buộc của đảng Cộng hòa sẽ thuyết phục mọi người. Vì thế, việc tránh tham dự hội nghị G8 là một động thái kỳ lạ và bất thường, song rõ ràng ông Putin vốn được coi là bậc thầy của những động thái có đủ lý do để hành động như vậy.