Cảnh báo từ bên kia Đại Tây Dương

Việc cử tri Hy Lạp quay mặt lại với cả hai chính đảng lớn trong cuộc bầu cử và việc cử tri Pháp tẩy chay Tổng thống mãn nhiệm Nicolas Sarkozy để bỏ phiếu cho chính khách cánh tả Francois Hollande không chỉ đe dọa khả năng phục hồi kinh tế Mỹ, mà còn là lời cảnh báo chính trị đối với Tổng thống Obama. Diễn biến chính trị ở châu Âu ảnh hưởng lớn tới Washington, khi mà nỗ lực tái tranh cử của ông Obama phụ thuộc tuyệt đối vào khả năng phục hồi của nền kinh tế Mỹ cũng như khả năng tạo ra việc làm cho người dân. Giống như người đồng nhiệm Pháp Sarkozy, Tổng thống Obama cũng đang bị chỉ trích là lạm dụng các biện pháp thắt lưng buộc bụng, thay vì các biện pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Nguồn: valuewalk

Nguy cơ trực tiếp đối với ông Obama hiện nay đó là tình hình chính trị chưa có gì chắc chắn ở châu Âu, bất kể các cuộc bầu cử vừa qua, và có thể sẽ còn kéo dài nhiều tháng nữa. Thực tế này có thể làm cho các kế hoạch xử lý cuộc khủng hoảng tài chính ở châu Âu thêm khó khăn, do vậy sẽ tác động tới kinh tế toàn cầu và đà phục hồi của kinh tế Mỹ. Hơn nữa, châu Âu xưa nay vẫn là thị trường xuất khẩu lớn của Mỹ. Thư ký báo chí Nhà Trắng Jay Carney ngày 7.5 đã phải thừa nhận rằng, đà phục hồi của nền kinh tế Mỹ vẫn đứng trước nhiều thách thức, trong đó một nguyên nhân lớn là cuộc khủng hoảng ở khu vực đồng euro.

Mục tiêu của ông Obama, vì nền kinh tế Mỹ và sự nghiệp chính trị của bản thân, là ngăn chặn không để cuộc khủng hoảng nợ công ở khu vực đồng euro diễn biến tồi tệ hơn. Trong tuần tới tại Hội nghị Thượng đỉnh G8 diễn ra tại bang Virginia, lần đầu tiên ông Obama và các nhà lãnh đạo G8 có dịp gặp gỡ và làm việc với tân Tổng thống Pháp Francois Hollande. Tại đây, ông Obama sẽ phải thuyết phục ông Hollande tiếp tục chấp nhận viên thuốc đắng mang tên “kế hoạch Pháp – Đức”. Kế hoạch này buộc các quốc gia châu Âu phải thực thi các biện pháp khắc khổ để giải quyết cuộc khủng hoảng nợ. Đây thực sự là một nhiệm vụ không dễ dàng đối với Obama và các nhà lãnh đạo châu Âu khác, bởi ông Hollande giành chiến thắng nhờ chương trình tranh cử “tẩy chay thuốc giảm đau” (kế hoạch thắt lưng buộc bụng) để sử dụng “thuốc kích thích” nhằm thúc đẩy kinh tế Pháp và châu Âu. Hơn nữa, chưa rõ chính phủ Hy Lạp có tiếp tục thực thi những cam kết trong thỏa thuận về gói cứu trợ 117 tỷ của Liên minh châu Âu và Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) vừa đạt được hồi tháng 2 vừa qua hay không.

Cuộc bầu cử Tổng thống Pháp cho thấy, Tổng thống Nicolas Sarkozy là nạn nhân mới nhất và tiêu biểu nhất của sự phẫn nộ của cử tri Pháp nói riêng và châu Âu nói chung đối với các chính sách mà các Chính phủ hiện nay đưa ra. Người châu Âu đã và đang trừng phạt các chính đảng trung hữu về các giải pháp thắt lưng buộc bụng, giống như những phương án mà Mỹ đang thúc đẩy hiện nay. Bên cạnh chính sách khắc khổ không được lòng dân, tình hình kinh tế khó khăn và tỷ lệ thất nghiệp cao cũng là nguyên nhân khiến cử tri châu Âu quay lưng lại với các chính đảng đang cầm quyền.

Nhìn sang bên kia Đại Tây dương, chủ đề kinh tế cũng được xác định là yếu tố quyết định thái độ của cử tri, dù họ ủng hộ đảng Cộng hòa hay đảng Dân chủ. Sự phản kháng của dân chúng châu Âu đối với chính quyền vì những bước đi thất bại về kinh tế ở Pháp, Hy Lạp và Italy trong những ngày vừa qua tuy chưa lan tới Mỹ, nhưng là lời cảnh báo nghiêm túc đối với chính quyền của Tổng thống Obama trong cuộc bầu cử vào tháng 11 tới.