DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 15:45 | 17/11/2019 (GMT+7)
.
Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng

“Bây giờ là hành động!”

08:20 | 09/11/2019
Là “tư lệnh” ngành cuối cùng đăng đàn trả lời chất vấn của các ĐBQH tại kỳ họp này, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng đã giữ đúng “lời hứa” được đưa ra ngay trong phần báo cáo nhanh trước khi bắt đầu phiên chất vấn: “Trả lời một cách có trách nhiệm nhất với tinh thần hết sức nghiêm túc, cầu thị”. Hơn một năm kể từ khi được QH phê chuẩn, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đã cùng với ngành thông tin, truyền thông làm được nhiều việc, tạo được sự chuyển biến tốt trong một số lĩnh vực mà mới vài kỳ họp trước vẫn còn là vấn đề bức xúc. Dù vậy, số lượng ĐBQH tranh luận lên tới 12 và vẫn còn tới 30 đại biểu đăng ký chất vấn nhưng không còn thời gian đã cho thấy, Bộ trưởng vẫn còn rất nhiều việc phải làm.

Vẫn còn nhiều nhức nhối

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đã chân thành bày tỏ với QH như vậy khi tự nhận xét về thực trạng các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của ngành thông tin, truyền thông. Và quả thực, ngay từ những phút đầu tiên, Hội trường Diên Hồng đã “nóng” với một trong những vấn đề nhức nhối nhất thuộc quản lý của ngành thông tin và truyền thông hiện nay: Thông tin xấu, độc và vi phạm pháp luật trên không gian mạng.


Ảnh: Quang Khánh

Các ĐBQH Lê Công Nhường (Bình Định), Bạch Thị Hương Thủy (Hòa Bình), Lê Thị Nguyệt (Vĩnh Phúc), Phạm Thị Thanh Thủy (Thanh Hóa)... đặt câu hỏi liên quan đến hoạt động của các trang mạng xấu, độc vẫn ngang nhiên tồn tại, có lượng người theo dõi đông đảo; tình trạng khai thác quá mức cần thiết các thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, gây bất lợi, thiệt hại về kinh tế, thậm chí nguy hiểm cho tính mạng các cá nhân; thông tin về các vụ án, đánh đập, trộm cướp, giết người dã man, các scandal, quảng cáo vô tội vạ khiến tất cả những mặt trái, mặt tiêu cực này được tuyên truyền thành nếp sống thường xuyên; một số đối tượng có tiền án, tiền sự đã sử dụng mạng xã hội đăng tải nhiều video clip cổ xúy cho lối sống lệch chuẩn, bạo lực, tác động xấu đến xã hội, đặc biệt là giới trẻ... Thực tế này, như các đại biểu nhấn mạnh, đã làm cho những vấn đề xấu xa, tội ác không thể ngăn chặn được, giáo dục nhân cách từ nhà trường, gia đình đến xã hội rất hạn chế về tác dụng, nhất là đối với thanh niên.

Nhìn thẳng vào những “mặt tối” được các đại biểu phản ánh, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đã có những giải trình khá cặn kẽ và qua đó cũng cho thấy những khó khăn của cuộc đấu tranh trên không gian mạng.

Chúng ta có “bộ lọc” để lọc thông tin xấu, độc hay không? Bộ trưởng khẳng định, hiện nay, có hai “bộ lọc” phải làm.

“Bộ lọc” đầu tiên là “bộ lọc” của công ty cung cấp nền tảng. Bây giờ có đến 50 triệu người dùng mạng xã hội thì những thông tin xấu, độc đã được luật pháp quy định hoàn toàn có thể dùng máy móc để tự động nhận dạng ra. Mạng xã hội phải tiền kiểm, phải hạ xuống và đây là yêu cầu bắt buộc. Dù vậy, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cũng cho biết, “hiện nay có khá nhiều doanh nghiệp từ chối, xuất phát từ chỗ họ đến từ một nền văn hóa khác, đến từ một thể chế khác. Họ bảo ở nước tôi tin xấu, độc đó gốc là do người đưa nên phải xử lý người đưa, còn tôi như một cái nhà kho hay một cái siêu thị nên cứ đưa lên thôi”. Những logic đó về Việt Nam thì lại không đúng cho nên các doanh nghiệp nền tảng xã hội xuyên biên giới vào Việt Nam phải tuân thủ luật pháp Việt Nam. Rất nhiều mạng xã hội nói tôi là công ty toàn cầu, tôi chỉ có một luật chơi thôi. “Điều đó là không đúng, nhập gia phải tùy tục, hiện nay chúng tôi đấu tranh rất mạnh mẽ. Các mạng xã hội hiện nay, đặc biệt là các mạng xã hội mới xuất hiện là Bộ Thông tin và Truyền thông chỉ đạo ngay từ ngày đầu tiên, ví dụ như Gapo, Lotus là phải có công cụ tự động nhận dạng những thông tin xấu, độc và tự lọc, chặn luôn. Hiện nay các nhà mạng mới của chúng ta đã có công cụ đó”, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh.

“Bộ lọc” thứ hai là chính quyền. Theo Bộ trưởng, công cụ đo lường hiện nay là Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia. Hiện nay chúng ta có công cụ có thể chia sẻ được cho các tỉnh, chia sẻ được cho cán bộ. “Bây giờ ai là người định nghĩa đó là rác? Không thể một mình Bộ Thông tin và Truyền thông làm được. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải dùng công cụ đó để rà soát, phát hiện đây là “rác”. Bộ Công thương cũng phải nói đây hàng hóa “quảng cáo rác”. Chính quyền địa phương cũng phải thấy đây là “rác” đối với chính quyền”. Khi dùng công cụ đó phát hiện thông tin đó là “rác” thì yêu cầu trực tiếp với nhà mạng để nhà mạng gỡ hoặc yêu cầu thông qua Bộ Thông tin và Truyền thông để làm việc với các nhà mạng để gỡ. “Tôi nghĩ đây là câu chuyện chung tay. Ủng hộ có rồi. Luật pháp chúng ta cơ bản đã có rồi. Bây giờ là hành động thôi”. “Bây giờ vấn đề là ở chỗ phát hiện chứ còn công cụ phát hiện thì có. Quy định pháp luật để chúng ta có thể hạ xuống cơ bản đã có trong tay”, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Cần giáo dục kỹ năng sống trên không gian mạng

Giải pháp trước mắt đã có. Còn giải pháp căn cơ thì sao? Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng chính là giáo dục. Không gian mạng là một không gian mới, chúng ta chưa quen và có rất nhiều kỹ năng phải có để ứng xử, để phân biệt được cái đúng, cái sai. Vì thế, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết đã trao đổi với Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, phải đưa giáo dục kỹ năng sống trên không gian mạng vào giáo dục phổ thông. Thậm chí, sau khi bị nhiều ĐBQH tranh luận, Bộ trưởng cho rằng, cần giáo dục kỹ năng sống trên không gian mạng trong toàn xã hội, vì đây là một logic mới, cách hành xử mới mà chúng ta phải quen và phải học dần. Khi người dân có khả năng phân biệt trên không gian mạng, tin xấu, tin tốt, có khả năng phản biện, đấu tranh với các thông tin tiêu cực, có kỹ năng phân biệt cái tốt, cái xấu thì tự nhiên cái xấu không tồn tại được. “Trên không gian mạng có một logic là nếu như bây giờ chúng ta đọc một tin xấu, tin độc là vô hình trung chúng ta đã trả tiền cho các thông tin xấu độc đó, tức là vô hình trung đã nuôi thông tin xấu độc đó. Nếu chúng ta nhận dạng được, chúng ta không xem thì những nguồn ấy không được tài trợ, dần dần nguồn đó cũng sẽ suy giảm đi”. Cùng với giáo dục, theo Bộ trưởng, sắp tới, chúng ta cũng sẽ ban hành quy định pháp luật về xử lý thông tin xấu độc, tin giả trên mạng xã hội. Thủ tướng Chính phủ đã giao cho Bộ Công an. Bộ Thông tin và Truyền thông đang phối hợp rất chặt chẽ với Bộ Công an để sớm có quy định của pháp luật về xử lý vấn đề tin giả. 

Gần 4 giờ đồng hồ trả lời chất vấn, và có lẽ do tâm thế của lần đầu tiên xuất hiện ở vị trí “nóng” này, trong khi “đại biểu hỏi vấn đề rất lớn mà chỉ trả lời trong 3 phút, rất khó” nên đôi lúc, có thể cảm nhận rõ sự lúng túng của người đứng đầu ngành thông tin và truyền thông. Dù vậy, chân thành và cầu thị, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cũng không che giấu sự lúng túng đó khi ông bày tỏ với QH về việc vì đứng ở trên bục nên cũng khó ghi kịp hết các ý chất vấn của đại biểu, có nội dung “tôi nói chưa hết ý”, “tôi xin nhận trách nhiệm về sự chậm trễ này”...

Đánh giá khách quan thì tại phiên chất vấn, vẫn còn những câu trả lời của Bộ trưởng chưa thực sự thuyết phục được đại biểu. Nhưng những vấn đề được đặt ra tại phiên chất vấn dưới các góc nhìn khác nhau, cách tiếp cận khác nhau, những yêu cầu, đòi hỏi và đánh giá mức độ cấp bách khác nhau đã cho thấy rõ hơn, toàn cảnh hơn những tồn tại, hạn chế, những khó khăn, thách thức và cả trách nhiệm của cá nhân “tư lệnh” ngành cũng như của cả ngành thông tin, truyền thông và các bộ, ngành có liên quan.

Trước diễn đàn QH hôm qua, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng vài lần nhấn mạnh rằng, “một nguyên lý rất quan trọng là muốn quản được thì phải nhìn thấy được, không nhìn thấy được, không đo được thì không quản được”. Và như vậy, cũng có thể nói rằng, qua phiên chất vấn, chúng ta đã “nhìn thấy được, đo được” không chỉ hạn chế, tồn tại mà cả trách nhiệm trong từng hạn chế, tồn tại ấy. Vấn đề còn lại là phải “quản được” hay như cách nói của Bộ trưởng “bây giờ là hành động thôi”.

Nguyễn Bình
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang