DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 22:38 | 07/12/2019 (GMT+7)
.
Bỏ quy định dự thảo văn bản quy định chi tiết phải được trình đồng thời với dự án luật

Có khắc phục được tình trạng chậm trễ, đối phó?

07:55 | 13/09/2019
Tại dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Chính phủ đề xuất bỏ quy định dự thảo văn bản quy định chi tiết phải được chuẩn bị và trình đồng thời với dự án luật, pháp lệnh. Một số thành viên Ủy ban Pháp luật lo ngại với việc này, vì hiện nay việc ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết vốn đã chậm, nếu không trình kèm với dự án luật, pháp lệnh e rằng sẽ càng chậm hơn.

Chủ yếu là... đối phó

Việc chuẩn bị và trình đồng thời dự thảo văn bản quy định chi tiết với dự án luật, pháp lệnh đã được Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định nhằm chấn chỉnh tình trạng luật chậm đi vào cuộc sống do phải chờ nghị định, thông tư hướng dẫn chi tiết ban hành. Nhưng theo Tờ trình của Chính phủ, qua quá trình thi hành luật, một số bộ, ngành, địa phương có ý kiến quy định này mang tính hình thức và trên thực tế, việc thực hiện chỉ mang tính đối phó, chiếu lệ. Quy định này cũng được cho là khó khả thi trong trường hợp dự án luật, pháp lệnh do một bộ, cơ quan ngang bộ chủ trì soạn thảo nhưng trong dự thảo luật, pháp lệnh lại giao cho bộ khác quy định chi tiết.

Để khắc phục hạn chế nêu trên, Chính phủ đề xuất bỏ quy định “dự thảo văn bản quy định chi tiết phải được chuẩn bị và trình đồng thời với dự án luật, pháp lệnh” tại Khoản 2, Điều 11, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật hiện hành. Theo Tờ trình của Chính phủ, việc bỏ quy định này không ảnh hưởng đến chất lượng, tiến độ ban hành văn bản quy định chi tiết vì Khoản 6, Điều 55 của Luật hiện hành đã quy định cơ quan chủ trì soạn thảo có trách nhiệm dự kiến những nội dung cần được giao quy định chi tiết trong dự thảo luật, pháp lệnh, nghị quyết và kiến nghị phân công cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản quy định chi tiết. Đồng thời, dự án Luật cũng đã bổ sung trách nhiệm của cơ quan chủ trì soạn thảo phải dự kiến thời điểm có hiệu lực của điều, khoản, điểm được quy định chi tiết trong dự thảo luật, pháp lệnh, nghị quyết.

Tán thành với đề xuất của Chính phủ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp của UBTVQH Nguyễn Văn Hiển cho rằng, văn bản quy định chi tiết luật, pháp lệnh thuộc thẩm quyền ban hành của Chính phủ, các bộ ngành, nên ĐBQH khó có thể chắc chắn nghị định, thông tư chính thức không có thay đổi nào so với dự thảo đưa vào hồ sơ dự án luật. ĐBQH không kiểm soát được chất lượng văn bản quy định chi tiết luật, pháp lệnh, nên quy định hay không quy định yêu cầu này trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật không nói lên điều gì, trong khi đó lại tạo áp lực cho cơ quan chủ trì soạn thảo dự án luật, pháp lệnh. Tuy nhiên, để bảo đảm Chính phủ, các bộ ngành ban hành kịp thời, đầy đủ văn bản hướng dẫn, ông Hiển cho rằng, cần tăng cường giám sát công tác này từ Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của QH. Các báo cáo kết quả giám sát việc ban hành văn bản hướng dẫn luật do Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của QH cần được công bố công khai, để tăng áp lực cho Chính phủ, các bộ ngành. “Thay vì giữ một quy định không cần thiết nên tăng cường sử dụng kênh giám sát việc ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết”, ông Hiển nhấn mạnh.

Phải có thời hạn ban hành văn bản quy định chi tiết

Tuy số lượng văn bản quy định chi tiết hướng dẫn luật, pháp lệnh cần được ban hành khá lớn, song theo Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp Phạm Văn Hòa, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật đưa ra quy định tại Khoản 2, Điều 11 để góp phần khắc phục tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết, khiến luật chậm đi vào cuộc sống. Trong một số trường hợp xem xét thông qua luật, ĐBQH đã chỉ có thể yên tâm bấm nút biểu quyết khi Chính phủ trình kịp thời dự thảo văn bản quy định chi tiết hướng dẫn, góp phần làm rõ một số vấn đề, tháo gỡ băn khoăn cho đại biểu. Nêu thực tế này, ĐB Phạm Văn Hòa đề nghị, không chỉ gửi dự thảo văn bản quy định chi tiết hướng dẫn khi trình dự án luật lần đầu ra QH, mà cần thực hiện đến khi trình ra để ĐBQH biểu quyết thông qua.

Mặt khác, theo Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên Trần Văn Quý, quy định tại Khoản 2, Điều 11, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật hiện chưa được thực hiện nghiêm. Các cơ quan chủ trì soạn thảo nhìn chung đều không trình ra đầy đủ dự thảo văn bản quy định chi tiết được dự thảo luật quy định. Vì vậy, theo ĐB Trần Văn Quý, nếu không bắt buộc phải trình dự thảo văn bản quy định chi tiết đồng thời với dự án luật, ít nhất cũng phải quy định cụ thể thời gian ban hành các văn bản này. “Nếu không có thời hạn ban hành sẽ tiếp tục lặp lại tình trạng sau nhiều năm mới ban hành văn bản quy định chi tiết, thậm chí có trường hợp không thấy ban hành”, ông Quý nhấn mạnh.

Rõ ràng, việc tiếp tục thực hiện trình dự thảo văn bản hướng dẫn chi tiết kèm theo dự án luật như hiện nay hoặc theo đề xuất của Chính phủ đều có ưu điểm và hạn chế riêng. Để tháo gỡ vướng mắc cho cơ quan trình dự án luật, cũng như ngăn chặn tình trạng luật phải chờ nghị định, thông tư, Thường trực Ủy ban Pháp luật đề xuất một phương án mới. Theo đó, thay dự thảo văn bản quy định chi tiết bằng danh mục văn bản quy định chi tiết, trong văn bản quy định chi tiết chỉ cần có đề cương nội dung quy định chi tiết. Đồng thời, cơ quan trình phải trình kèm theo kế hoạch xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết, trong đó dự kiến cụ thể thời gian có hiệu lực của từng văn bản. Trên cơ sở kế hoạch của cơ quan trình, QH, UBTVQH sẽ xem xét, quyết định thời gian có hiệu lực của luật, pháp lệnh, tránh việc luật được ban hành phải chờ văn bản quy định chi tiết.

 Theo Tờ trình của Chính phủ, một số bộ, ngành, địa phương phản ánh tình trạng một số nghị định của Chính phủ, nghị quyết của HĐND cấp tỉnh chỉ quy định cụ thể về biện pháp tổ chức thi hành VBQPPL của cấp trên, không quy định chính sách mới, nhưng vẫn phải lập đề nghị xây dựng văn bản theo quy trình chính sách. Việc thực hiện quy trình xây dựng chính sách với những văn bản này được cho là một nguyên nhân gây kéo dài thời gian ban hành văn bản, hạn chế khả năng phản ứng nhanh của Chính phủ và chính quyền địa phương trong quản lý, điều hành kinh tế - xã hội, nhất là đối với những vấn đề cấp bách phát sinh trong thực tiễn. Để xác định lại cho hợp lý, sát thực tế hơn các văn bản cần thiết phải lập đề nghị xây dựng theo quy trình chính sách, dự thảo Luật sửa đổi theo hướng bỏ yêu cầu lập đề nghị xây dựng theo quy trình chính sách đối với nghị định tại Khoản 2, Điều 19 và nghị quyết của HĐND cấp tỉnh tại Khoản 2 và Khoản 3, Điều 27 của Luật hiện hành.

Thanh Hải
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang