DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 07:28 | 22/08/2019 (GMT+7)
.
Chính sách và cuộc sống

Cuộc sàng lọc khó khăn

07:00 | 15/08/2019
Sau khi tiến hành giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách giai đoạn 2013 - 2018” vào chiều 13.8, UBTVQH đã thống nhất sẽ ban hành một nghị quyết về nội dung này nhằm tăng cường quản lý các quỹ và đề xuất hướng hoàn thiện hệ thống pháp luật có liên quan.

Theo tinh thần của UBTVQH, nghị quyết sẽ giao cho Chính phủ - trên cơ sở báo cáo giám sát và ý kiến của các UBTVQH - tiến hành rà soát các quỹ hiện có, đánh giá tác động và hiệu của từng quỹ, đồng thời xây dựng phương án, lộ trình sắp xếp các quỹ và trình cấp có thẩm quyền để xử lý. Quan điểm của UBTVQH là cương quyết loại bỏ các quỹ không cần thiết, không hoạt động hoặc có hoạt động nhưng kém hiệu quả.

Đây là một quyết định mang tính thận trọng của UBTVQH. Nói vậy là bởi, trong báo cáo giám sát, Đoàn giám sát đề nghị bãi bỏ ngay 7 quỹ (Quỹ Bảo trì đường bộ, Quỹ Hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp, Quỹ Hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS, Quỹ Hỗ trợ các hoạt động ngoại giao phục vụ kinh tế, Quỹ Hỗ trợ vận động cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, Quỹ Hỗ trợ việc làm nước ngoài, Quỹ Phòng chống thiên tai) và đề nghị xác định rõ lộ trình bãi bỏ 3 quỹ (Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá, Quỹ Bình ổn xăng dầu, Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích). Đối với các quỹ trùng lặp về mục tiêu, nhiệm vụ, phương thức hoạt động, đối tượng phục vụ hoặc nhiệm vụ chi của ngân sách, Đoàn giám sát đề nghị thực hiện phương án sáp nhập. Việc giữ hay bỏ quỹ nào Đoàn giám sát đều có những phân tích rất kỹ. Tuy nhiên, nhiều ý kiến trong UBTVQH cho rằng việc này trước hết phải từ rà soát, đề nghị của Chính phủ và Chính phủ cần xây dựng kế hoạch, lộ trình để tránh tạo ra những tác động không mong muốn.

Nhiệm vụ này sẽ rất khó khăn đối với Chính phủ, bởi quỹ nào sinh ra cũng có lý do của nó và các bộ, ngành chắc chắn không muốn “buông” vì có quỹ thì dễ chi tiêu lại có quyền ban phát. Dù vậy, Chính phủ vẫn phải mạnh tay cắt giảm, sắp xếp theo yêu cầu của UBTVQH để xóa bỏ những bất cập Đoàn giám sát đã chỉ ra. Nổi cộm nhất phải kể đến việc tiếng là quỹ độc lập (tương đối hoặc hoàn toàn) với ngân sách, thực hiện các nhiệm vụ chi mà ngân sách không kịp thời hoặc không có khả năng bảo đảm song nhiều quỹ phải sống nhờ ngân sách. Thế nhưng các quỹ này lại không chịu sự điều chỉnh trực tiếp của Luật Ngân sách nhà nước mà theo các quy định riêng với khoảng 100 văn bản pháp luật. Điều này có nghĩa việc kiểm soát các khoản chi từ các quỹ này sẽ lỏng lẻo hơn so với chi từ ngân sách. Không chỉ rơi vào vùng giao thoa giữa các chế tài pháp luật có liên quan, các quỹ tài chính ngoài ngân sách còn không thực sự chịu sự giám sát, quản lý của một cơ quan hữu trách nào. Đây chính là những nguyên nhân dẫn đến việc lạm dụng quỹ, gây thất thoát ngân sách -  mà minh chứng là qua 16 cuộc kiểm toán các quỹ tài chính ngoài ngân sách trong 5 năm (2013 - 2018), Kiểm toán Nhà nước đã phát hiện sai phạm hơn 1.700 tỷ đồng. Hơn nữa, việc sắp xếp, cơ cấu lại các quỹ theo hướng bãi bỏ các nhiệm vụ thu, chi trùng với nhiệm vụ của ngân sách hoặc bãi bỏ các nhiệm vụ không cần thiết còn nhằm tập trung nguồn lực cho các nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết khác của từng quỹ.

Để cuộc sàng lọc quỹ tài chính ngoài ngân sách dễ dàng hơn, Chính phủ cần xem xét chức năng, mục đích hoạt động của các quỹ và phân định rạch ròi nhiệm vụ nào là trách nhiệm - kèm theo đó là tiền - của Nhà nước, đâu là của tư nhân, doanh nghiệp… Ví dụ, nếu muốn xúc tiến, hỗ trợ ngành du lịch thì thay vì rót tiền (vốn điều lệ) cho Quỹ Hỗ trợ phát triển du lịch, Nhà nước có thể xuất ngân sách và hoạt động chi ngân sách này phải được lập kế hoạch, phê duyệt, và giám sát bởi các cơ quan chức năng như với mọi hoạt động chi sử dụng ngân sách khác. Nếu muốn có thêm tiền cho hoạt động này thì hãy để doanh nghiệp du lịch gánh vác trách nhiệm. Các thành viên của Hiệp hội Du lịch có thể quyết định thành lập quỹ hỗ trợ này không, đóng góp bao nhiêu, quản lý như thế nào, dùng cho mục đích gì... Nói cách khác, sự tồn tại của Quỹ Hỗ trợ phát triển du lịch là không cần thiết.

Hà Lan
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang