DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 15:58 | 18/08/2019 (GMT+7)
.
Giám sát về bảo vệ môi trường với ngành công nghiệp năng lượng, vật liệu xây dựng và chế biến thực phẩm

Nỗ lực từ cả hai phía

07:57 | 21/07/2019
Qua khảo sát tại cơ sở, Đoàn giám sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nhận thấy, những điều kiện khắt khe hơn được quy định tại Luật Bảo vệ môi trường năm 2014 đã buộc nhiều nhà máy cũ phải đổi mới công nghệ, còn những nhà máy mới quan tâm đầu tư sớm công trình bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, trong quá trình vận hành, cũng còn nhiều vấn đề cần được quan tâm khắc phục.

Tăng cường áp dụng giải pháp kỹ thuật giảm thiểu ô nhiễm

Khảo sát thực địa tại hai tỉnh Thanh Hóa và Nghệ An, Đoàn giám sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường về việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường đối với ngành công nghiệp năng lượng, vật liệu xây dựng và chế biến thực phẩm đã chọn các cơ sở sản xuất xi măng đại diện cho ba khu vực kinh tế khác nhau. Đó là khu vực doanh nghiệp nhà nước, tư nhân và có vốn đầu tư nước ngoài. Điều này cho thấy những khía cạnh khác nhau trong thực hiện bảo vệ môi trường.

 Vicem kiến nghị có chính sách cho các cơ sở sản xuất xi măng xử lý và sử dụng chất thải của các ngành khác làm nguyên liệu cho mình. Kiến nghị này nhằm triển khai mô hình nền kinh tế tuần hoàn, rất cần được ủng hộ cho triển khai. Nhưng Vicem nên đưa ra kiến nghị cụ thể loại chất thải nào được phép xử lý và sử dụng, vì với chất thải nguy hại chắc chắn phải sử dụng dè dặt, chỉ đến khi điều kiện kỹ thuật đạt yêu cầu mới có thể triển khai. Ngay cả xử lý chất thải sinh hoạt thông thường nếu không kiểm soát tốt sẽ gây xáo trộn sản xuất, nên không thể tạo ra phong trào các nhà máy xi măng xử lý chất thải phát sinh.

Phó Trưởng đoàn ĐBQH TP Hải Phòng BÙI THANH TÙNG

Đại diện cho doanh nghiệp nhà nước, Công ty xi măng Bỉm Sơn có lẽ là đơn vị có nhiều hạn chế hơn cả trong thực hiện bảo vệ môi trường. Tuy đã nỗ lực đổi mới công nghệ, phối hợp với chính quyền địa phương để giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường, nhưng do sử dụng công nghệ cũ nên Công ty khó giảm lượng bụi. Điều này khiến cuộc sống của người dân ở khu vực lân cận nhà máy ảnh hưởng, nhiều hộ phải di dời đến nơi ở khác. Đây cũng là nguyên nhân khiến dân số thị xã “chỉ giảm, không có tăng” như phản ánh của đại diện UBND thị xã Bỉm Sơn với Đoàn giám sát. Trong khi đó, Công ty xi măng Sông Lam do mới đầu tư, sử dụng công nghệ hiện đại, cộng với sự quan tâm áp dụng các biện pháp kỹ thuật giảm thiểu phát thải nên ít nhiều có những chỉ số quan trắc môi trường tốt hơn so với doanh nghiệp nêu trên. Đặc biệt, Công ty xi măng Nghi Sơn (có vốn đầu tư từ Nhật Bản) đã có không gian nhà máy, như cảm quan của thành viên Đoàn giám sát, là “xanh sạch, khang trang”.

Trong quá trình làm việc với Đoàn giám sát, Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty xi măng Việt Nam (Vicem) Đào Việt Dũng khẳng định, trong toàn Tổng Công ty luôn chú trọng thực yêu cầu bảo vệ môi trường. Tổng công ty đã yêu cầu các cơ sở sản xuất áp dụng hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14000, và ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị thành viên thực hiện. Theo ông Đào Việt Dũng, hiện các công ty thành viên của Vicem đều tích cực áp dụng các biện pháp kỹ thuật để giảm lượng khí thải, nước thải và bụi ra môi trường, đặc biệt là áp dụng thiết bị lọc bụi hiện đại.

Với những đơn vị có một số dây chuyền sản xuất cũ như xi măng Bỉm Sơn, việc đầu tư công nghệ mới để giảm các loại chất thải phát sinh không chỉ đòi hỏi kinh phí mua mới, mà khi tạm dừng hoạt động cũng gây thiệt hại không ít. Ghi nhận nỗ lực của doanh nghiệp, song Phó Trưởng đoàn ĐBQH TP Hải Phòng Bùi Thanh Tùng cho rằng, Vicem cần quan tâm triển khai các giải pháp kỹ thuật để giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong quá trình sản xuất.

Các giải pháp kỹ thuật này cũng không cần mất nhiều thời gian tìm kiếm. Lấy ví dụ từ một lĩnh vực sản xuất khá tương đồng, ông Bùi Thanh Tùng chỉ rõ, các nhà máy nhiệt điện đang triển khai nhiều giải pháp giảm thiểu tiếng ồn, bụi hoặc một số tác động khác đến môi trường tương đối hiệu quả. Ngoài ra, theo ông Bùi Thanh Tùng, Vicem cần chỉ đạo các công ty thành viên áp dụng giải pháp thu nhiệt lò nung, để giảm lượng bụi phát sinh, tận dụng được lượng nhiệt này cho khâu khác trong quy trình sản xuất. 


Đoàn giám sát nghe giới thiệu quy trình kiểm soát chất thải phát sinh tại Nhà máy xi măng Nghi Sơn

Trách nhiệm nào thuộc cơ quan quản lý nhà nước?

Từ quá trình làm việc với UBND tỉnh Nghệ An, Tổng công ty xi măng Việt Nam, các cơ sở sản xuất cụ thể, nhiều thành viên của Đoàn giám sát bày tỏ lo lắng trước tình trạng nhiều doanh nghiệp chưa có giấy xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường phục vụ giai đoạn vận hành.

Bởi lẽ, theo quy định pháp luật hiện hành, khi chưa được cấp giấy chứng nhận này, cơ sở sản xuất xi măng nói riêng, cũng như các cơ sở công nghiệp bắt buộc phải thực hiện sẽ không được vận hành dây chuyền. Tuy nhiên, đại diện UBND tỉnh Nghệ An cho biết, trên địa bàn có nhiều doanh nghiệp chưa có giấy xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường phục vụ giai đoạn vận hành. Trong ba đơn vị được Đoàn giám sát đến khảo sát thực địa có Công ty xi măng Sông Lam chưa được cấp chứng nhận này, song vẫn đưa dây chuyền vào hoạt động, đã xuất bán sản phẩm.

Việc cơ sở sản xuất chưa có chứng nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường mà đã đưa dây chuyền vào vận hành là vi phạm quy định pháp luật hiện hành. Nhưng điều khiến Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa Mai Sỹ Diến băn khoăn là khi Công ty gửi hồ sơ từ tháng 3.2019, song tại văn bản trả lời của Bộ Tài nguyên và Môi trường hẹn đến tháng 8.2019 mới xét cấp chứng nhận này. Bởi theo ông Mai Sỹ Diến, Luật Bảo vệ môi trường năm 2014 quy định, cơ quan quản lý nhà nước sẽ phải cấp chứng nhận hoàn thành hệ thống công trình bảo vệ môi trường sau 90 ngày nhận được hồ sơ và đơn xin cấp chứng nhận của doanh nghiệp (?).

Hay như, để vận hành theo mô hình nền kinh tế tuần hoàn, hạn chế chất thải phát sinh ra môi trường, Công ty xi măng Nghi Sơn đã mất 3 năm để xin cấp phép đồng xử lý chất thải. Để chất thải phát sinh quay trở lại thành nguyên liệu đầu vào sản xuất đòi hỏi một lượng vốn lớn, nên không phải đơn vị nào cũng có thể thực hiện, thậm chí tại Vicem cũng phải ngừng đầu tư một số dự án khi thấy hiệu quả kinh tế không cao. Do vậy, Ủy viên Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Anh Tuấn nêu câu hỏi: Vì sao cơ quan quản lý nhà nước lại mất nhiều thời gian để thẩm định, xem xét cấp phép cho doanh nghiệp thực hiện giải pháp bảo vệ môi trường này?

Những tiêu chuẩn khắt khe được quy định tại Luật Bảo vệ môi trường năm 2014 đã tạo ra sự thay đổi đáng kể tại cơ sở sản xuất xi măng - vốn thuộc 17 loại hình sản xuất phải kiểm soát đặc biệt. Tuy nhiên, hiện vẫn có một số công trình vẫn bị người dân phản ánh gây ảnh hưởng đến môi trường và đâu đó còn chưa tuân thủ nghiêm quy định pháp luật.

Nhưng, để khắc phục những hạn chế này, có lẽ không chỉ cần nỗ lực từ phía các cơ sở sản xuất, mà cũng cần thay đổi về quy trình, thủ tục từ phía cơ quan quản lý nhà nước. Vì rằng, trong trường hợp cơ sở sản xuất đã phải bỏ một lượng kinh phí lớn để tuân thủ quy định pháp luật hiện hành, thì cũng cần được tạo điều kiện thuận lợi một cách thực chất khi thực hiện các thủ tục đầu tư có liên quan.

Lê Bình
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang