DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 15:58 | 18/08/2019 (GMT+7)
.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức

Đưa vào luật những vấn đề đã “chín”, đã rõ

07:55 | 21/07/2019
Thế nào là “người có tài năng”? Thẩm quyền quyết định cụ thể chính sách đối với người có tài năng là gì? Muốn vào công chức thì phải có kiểm định chất lượng đầu vào, nhưng cách thức tổ chức kiểm định như thế nào? Nội dung và giá trị pháp lý của việc kiểm định này ra sao?

Đây là 2 vấn đề chưa thực sự rõ trong số 6 vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức trình UBTVQH cho ý kiến tại Phiên họp thứ 35. Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, “vấn đề gì chưa rõ, chưa có đủ cơ sở để quy định trong Luật thì phải cân nhắc”.

Chưa rõ thì không nên quy định trong luật

Tiếp thu ý kiến của ĐBQH tại Kỳ họp thứ Bảy, Thường trực Ủy ban Pháp luật đã phối hợp với cơ quan chủ trì soạn thảo xây dựng khái niệm về người có tài năng trong hoạt động công vụ, đồng thời chỉnh lý quy định về chính sách đối với người có tài năng trong hoạt động công vụ để bảo đảm tính thống nhất, phù hợp với thực tiễn. Song, ngay từ vấn đề khái niệm, UBTVQH đã nhận thấy, đây là nội dung cần được tiếp tục nghiên cứu thêm.

Theo dự thảo Luật thì “người có tài năng trong hoạt động công vụ là người có phẩm chất đạo đức tốt và năng lực chuyên môn đặc biệt, có đóng góp vượt trội cho địa phương, ngành, lĩnh vực cụ thể mà ít người đạt được”. Thực tế, “với những đối tượng đã qua thực tiễn công tác thì định nghĩa như dự thảo Luật có thể không có vấn đề gì, vì tương đối rõ, nhưng đối với người tài năng là các sinh viên ra trường khi tuyển dụng thì định nghĩa rất khó”. Dẫn ra tình huống này, Tổng Thư ký QH, Chủ nhiệm VPQH Nguyễn Hạnh Phúc nêu vấn đề: Tôi lãnh đạo một cơ quan, xác định đối tượng tài năng là các sinh viên vừa ra trường để tuyển dụng ưu tiên thì không biết xác định thế nào về tài năng? Có phải điểm thi cao là tài năng không? Thủ khoa có phải là tài năng không? Phải xác định rõ để giúp cho việc định hình cụ thể, đặc biệt là về “năng lực chuyên môn đặc biệt”, Tổng Thư ký QH, Chủ nhiệm VPQH nói.

Phân tích, so sánh tài năng dưới 2 góc độ, tài năng lúc tuyển chọn và tài năng lúc sử dụng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Phan Xuân Dũng nêu ví dụ cụ thể về tài năng là những sinh viên tốt nghiệp xuất sắc tại các trường. Song thực tế “trường cũng phân ra nhiều loại”… Chúng ta tuyển chọn những sinh viên xuất sắc, giỏi vào các cơ quan, đơn vị, nhưng có khi “5 năm sau cũng không viết nổi một văn bản”. Nhấn mạnh điều này, Chủ nhiệm Phan Xuân Dũng mong rằng, “phải có hướng dẫn, quy định cụ thể”, vì tư tưởng của Đảng và Nhà nước rất mạnh mẽ, rất tốt, nhưng cuối cùng cũng không chọn được người tài, người giỏi và không liên thông được giữa công chức với viên chức. Cho rằng, với cách thức như hiện nay thì rất khó, Chủ nhiệm Phan Xuân Dũng nêu rõ, “quan trọng nhất ở đây chính là liên thông, xác định tài năng phải phù hợp với cách đánh giá, thẩm định của quốc tế, thì lúc đó mới thực sự làm cho bộ máy mạnh được”.


Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải phát biểu tại phiên họp 
Ảnh: Q. Khánh

Ghi nhận việc cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra đã hết sức cố gắng chắt lọc để đưa ra định nghĩa về người tài năng trong hoạt động công vụ, song theo Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải, với những tiêu chuẩn và đãi ngộ đưa ra trong dự thảo Luật, thì “chưa chắc người ta đã mong muốn”. Cụ thể trong phần chính sách đối với người tài năng trong hoạt động công vụ, nếu cứ quy định chung chung theo kiểu “Nhà nước có chính sách trọng dụng, đãi ngộ xứng đáng đối với người có tài năng”, và giao “Chính phủ quy định khung chính sách trọng dụng và chế độ đãi ngộ…”, thì kể cả trong trường hợp đã phát hiện ra người tài cũng không thể thu hút được.

Gợi mở giải pháp, Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải cho rằng, cần đề cao trách nhiệm, quyền hạn của người đứng đầu trong việc thu hút người tài. Nói cách khác, phải dành cho người đứng đầu một khoảng “mềm dẻo hơn”, có thể trao cho họ thủ tục rút gọn để tuyển chọn được người tài. Và đương nhiên, quyền hạn này đi kèm với trách nhiệm. Giả sử người đứng đầu lợi dụng cơ chế mềm dẻo này để cài người thân, người trong gia đình, cánh hẩu vào cơ quan, đơn vị thì họ phải chịu trách nhiệm. Xử lý theo hướng này thì quy định đưa ra mới khả thi, còn nếu cứ ràng buộc rất nhiều quy định như hiện nay, thì ít người đạt được, Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải lưu ý.

Thế nào là người tài năng rõ ràng là một phạm trù phức tạp và đang còn nhiều ý kiến khác nhau. Trong khi đó, dự thảo Luật lại đưa ra định nghĩa quá chung chung và thiếu tiêu chí cụ thể ngay trong luật. “Chưa rõ thì chúng ta không nên quy định trong luật”, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân thẳng thắn.

Kiểm định chất lượng đầu vào - chưa đủ cơ sở

Tương tự như quy định về chính sách đối với người có tài năng, thì kiểm định chất lượng đầu vào cũng là nội dung thực sự mới, chưa có thực tiễn ở nước ta. Đây là nội dung được bổ sung vào dự thảo Luật để thể chế hóa yêu cầu trong Nghị quyết số 26-NQ/TW (ngày 19.5.2018 về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ) nhằm xây dựng một nền công vụ chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả. Theo đó, đã là công chức dù làm việc ở đâu cũng phải đáp ứng được yêu cầu tối thiểu, “chuẩn đầu vào” nhất định.

Tuy nhiên, thực tế chưa triển khai nội dung này. Thực tiễn kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy, chưa có nhiều và rất khác nhau. “Vấn đề gì chưa rõ, chưa có đủ cơ sở để quy định vào trong luật thì phải cân nhắc”. Khẳng định nguyên tắc này, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị nghiên cứu thêm vấn đề kiểm định chất lượng đầu vào công chức, vì “chưa đủ cơ sở” để quy định trong Luật.

Chúng ta đặt vấn đề kiểm định chất lượng đầu vào để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, nhưng theo dự thảo Luật, thì cũng chỉ thi ngoại ngữ, tin học và quản lý hành chính. Trong khi đó, các vị trí việc làm trong bộ máy công vụ lại… muôn vàn lĩnh vực. Muốn có đội ngũ chất lượng tương thích với từng ngành, lĩnh vực mà kiểm định chất lượng lại chỉ có 3 chuyên môn như vậy, thì liệu có nên đặt ra hay không? Thực tế, chúng ta hiện đã quy định công chức phải tốt nghiệp đại học, có trình độ ngoại ngữ, tin học…, người ta đáp ứng đủ cả, bây giờ lại đặt ra vấn đề kiểm định chất lượng đầu vào và giao Chính phủ quy định việc tổ chức thi, nơi thi và cách thi (?). Chỉ ra điểm chưa thực sự hợp lý này, Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu cho rằng, những vấn đề khó lại không quy định cụ thể, thì “chưa chắc đã bảo đảm được mục đích, yêu cầu đề ra”.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức là một trong những dự án luật rất quan trọng, khó và phức tạp. Việc sửa đổi phải vừa bảo đảm thể chế hóa kịp thời nghị quyết của Đảng, đồng thời cũng phải giải quyết những vấn đề thực tế đất nước đang đặt ra trong vấn đề cán bộ, công chức, viên chức. Đây là yêu cầu không dễ để cân bằng. Nhưng dù sửa đổi theo hướng nào, thì một trong những nguyên tắc trong xây dựng pháp luật, đó là những vấn đề nào đã chín, đã rõ và trong thực tiễn thấy cần phải cụ thể hóa thì đưa vào Luật. Vì như cách nói của Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân, thì “chưa rõ thì không nên quy định trong luật”.

Anh Phương
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang