DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 00:20 | 23/08/2019 (GMT+7)
.
Góc nhìn

Đầu tư thay vì hỗ trợ

07:29 | 19/07/2019
Tại hội nghị mới đây về “Đề án về phát triển phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện đặc biệt khó khăn giai đoạn 2021 - 2025”, Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung đã nhấn mạnh, Đề án phải làm rõ đây là “đầu tư” chứ không phải chính sách “hỗ trợ” và nên có tầm nhìn mang tính chiến lược đối với vùng dân tộc thiểu số - miền núi.

Không thể phủ nhận những chính sách hỗ trợ như đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực; bảo trợ xã hội; bảo vệ chăm sóc trẻ em, đã giúp nâng cao đời sống người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số - miền núi. Nhờ vậy, trong giai đoạn 2015 - 2018, bình quân tỷ lệ hộ nghèo ở các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu vùng dân tộc và miền núi giảm khoảng 3 - 4%. Song những chính sách hỗ trợ phát triển như vậy lại có nhiều đầu mối xây dựng quản lý, theo dõi chính sách dẫn tới nguồn lực phân tán, dàn trải; chưa phân định rõ trách nhiệm của các cấp, ngành nên hiệu quả sử dụng vốn thấp, đòi hỏi phải đổi mới chính sách đầu tư cho vùng được coi là “lõi nghèo” của cả nước.

Nhìn lại một số đề án cụ thể đã được phê duyệt đưa vào thực hiện, có thể nhận thấy, các dự án này chủ yếu nhằm đạt được mục tiêu cụ thể trong ngắn hạn là cung cấp vốn đầu tư và cứu trợ theo hình thức “cho không”, không nhiều chính sách khuyến khích đồng bào vươn lên thoát nghèo bền vững trong khi các giải pháp thường thiếu tầm nhìn dài hạn và không có lực lượng thực thi phát triển chuyên nghiệp cho từng đề án cụ thể. Điều này vô hình trung tạo sự phụ thuộc, dễ nảy sinh tâm lý chờ đợi được hỗ trợ và chưa tạo được động lực phát triển của vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Chưa kể tình trạng chồng chéo về nội dung, trùng lặp về địa bàn và đối tượng thụ hưởng của các chính sách ưu đãi và hỗ trợ, khiến ở trong cùng một địa bàn và đối tượng thụ hưởng nhưng mức hỗ trợ một số chính sách khác nhau gây khó khăn trong thực hiện và đánh giá hiệu quả, đơn cử như chính sách vay vốn phát triển sản xuất, hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ giáo dục...

Bởi vậy Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã đưa ra thông điệp phải xác định người nghèo vùng dân tộc thiểu số thực sự là đối tác phát triển thay vì đối tượng được bảo trợ xã hội. Khi đồng bào thực sự ở vai trò là một đối tác phát triển thì buộc các chính sách hỗ trợ trực tiếp sẽ phải chuyển đổi để thay thế bằng chính sách hỗ trợ gián tiếp; khuyến khích, tạo đòn bẩy để đồng bào chủ động, tích cực hơn nữa trong thoát nghèo. Nếu nhận thức như vậy sẽ góp phần thay đổi căn cơ chính sách về giảm nghèo bền vững, tạo cơ hội cho các hộ nghèo có khả năng tự thoát nghèo, khuyến khích, tạo đòn bẩy để đồng bào chủ động, tích cực hơn nữa trong thoát nghèo.

Điều quan trọng là phải đánh giá xem những chính sách đầu tư phát triển có góp phần tạo nên vị thế, sự tự tin vươn lên cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi hay không? Nếu đặt vấn đề phát triển là vì người dân, cho người dân thì sự tham gia của họ vào quá trình xây dựng chính sách và thực thi các chương trình đầu tư phát triển có ý nghĩa then chốt. Tức là họ phải được trao quyền tham gia góp ý vào quá trình phát triển vì chính dân tộc họ và biến văn hóa của họ thành “động lực” thúc đẩy phát triển.

Nói như Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc “một đàn chim muốn bay nhanh không chỉ do con chim đầu đàn quyết định mà còn phụ thuộc vào con chim cuối đàn. Đàn chim sẽ bay nhanh hơn rất nhiều nếu mọi con chim cuối đàn đều có chung khát vọng, vượt lên chính mình, bay nhanh hơn nữa để có cơ hội gia nhập vào nhóm đầu đàn”. Rõ ràng, cùng với việc kiến tạo môi trường thuận lợi để thúc đẩy giảm nghèo nhanh và bền vững, cần tạo cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số - miền núi cơ hội cùng tiến lên, để không bị bỏ lại phía sau. 

Đỗ Quyên
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang