DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:21 | 18/09/2019 (GMT+7)
.
Chính sách và cuộc sống

Hướng ra cho dự án BT

07:37 | 08/07/2019
Tại cuộc họp trực tuyến về tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm giữa Chính phủ với các địa phương tuần trước, lãnh đạo nhiều tỉnh, thành phố cho biết đang gặp vướng mắc trong việc sử dụng quỹ đất thanh toán cho các nhà đầu tư thực hiện dự án BT (đổi đất lấy hạ tầng) và đề nghị Chính phủ sớm tìm cách tháo gỡ.

Theo phản ánh, nghị quyết mới đây của Chính phủ cho phép các địa phương được dùng quỹ đất để thanh toán cho nhà đầu tư BT với điều kiện các dự án đã ký hợp đồng trước ngày 1.1.2018. Tuy nhiên, nghị quyết lại không đề cập đến việc xử lý giao đất hay không giao đất đổi hạ tầng cho các dự án được ký sau thời điểm này. Vì vậy, nhiều địa phương không có cơ sở pháp lý để thanh toán cho nhà đầu tư BT. Có vị lãnh đạo cho biết, nếu chậm thanh toán, địa phương phải chịu một phần lãi vay cho dự án như hợp đồng đã ký, nếu kéo dài thì thiệt hại tương đối lớn.

Bức xúc của các địa phương đã kéo dài ngót 2 năm nay, kể từ khi Bộ Tài chính đề nghị tạm dừng xem xét, quyết định sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư. Hàng loạt dự án BT đình trệ, nhất là các dự án giao thông trọng điểm, khiến lãnh đạo nhiều địa phương đứng ngồi không yên trước nguy cơ không đáp ứng được nhu cầu đi lại của người dân cũng như nhu cầu phát triển trên địa bàn. Mới đây, Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đề xuất chuyển đổi hình thức đầu tư các dự án BT sang đầu tư công, nhưng lối ra này phải nói là khá mù mịt, bởi nguồn vốn ngân sách của cả hai địa phương đều không dư dả. Chẳng hạn, các dự án chống ngập ở TP Hồ Chí Minh cần tới 96,3 nghìn tỷ đồng nhưng nguồn lực của thành phố chỉ đáp ứng được trên 22%.

Vì thế, việc chuyển đổi tất cả 40 dự án giao thông, chống ngập theo hình thức hợp đồng BT của TP Hồ Chí Minh sang đầu tư công là không khả thi; và nếu xoay chuyển theo hướng này thì chính quyền thành phố chắc chắn sẽ phải ưu tiên cho một vài dự án cấp bách, đồng thời cũng cần thêm nhiều thời gian để làm lại thủ tục đầu tư và trình HĐND thành phố thông qua.

Trong khi đó, nghị định sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT chưa biết khi nào được ban hành, dù Bộ Tài chính đã có cả chục lần báo cáo tiếp thu, giải trình và dự thảo Nghị định đã vài lần đặt trên bàn Chính phủ. Quả là không dễ để xây dựng được một nghị định vừa xử lý hài hòa lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư, vừa khắc phục những hạn chế, tiêu cực “hai năm rõ mười”, làm thất thoát một lượng lớn tài sản công và gây bức xúc trong dư luận của các dự án BT thời gian vừa qua. Ví dụ, nguyên tắc giá đất thanh toán dự án BT sẽ theo giá thị trường mà dự thảo nghị định hướng tới là cách tiếp cận đúng để lấp lỗ hổng lợi ích nhóm, nhưng lại không dễ trong điều kiện khung pháp lý chung và thực tiễn thực thi hiện hay. Bằng chứng là, khi định giá doanh nghiệp để tiến hành cổ phần hóa hay bồi thường trong các dự án đầu tư kinh tế, mục tiêu xác định giá đất theo giá thị trường luôn được đặt ra nhưng chắc không mấy ai tin có thể đạt được.

Dù có nhiều phương pháp tính giá đất đến đâu đi nữa thì cách tốt nhất là để cho thị trường quyết định, thông qua đấu giá công khai, thực chất. Theo đó, các địa phương nên đưa các lô đất dự tính thanh toán cho nhà đầu tư BT ra bán đấu giá quyền sử dụng đất. Sau đó, đấu thầu các dự án hạ tầng và dùng tiền thu được từ bán đấu giá quyền sử dụng đất đó để thanh toán cho nhà đầu tư. Kèm theo giải pháp này phải có cơ chế để đưa số tiền thu được từ đấu giá quyền sử dụng đất công vào một quỹ riêng để chi cho đầu tư hạ tầng và có một tổ chuyên trách để lo việc này. Quá trình bán đấu giá quyền sử dụng đất không phải không có rủi ro, tuy nhiên vẫn có độ minh bạch cao hơn và dễ giám sát hơn việc thực hiện dự án theo phương thức BT.

Dù rằng nếu làm theo cách này thì hình dung về dự án BT sẽ khác đi, hoặc ta không coi đó là BT nữa, nhưng đây có lẽ là lối ra duy nhất cho các dự án đang ngưng trệ.  

Hà Lan
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang