DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:21 | 18/09/2019 (GMT+7)
.

Giám sát của tổ đại biểu

08:26 | 13/04/2019
Luật Tổ chức Chính quyền địa phương quy định nhiệm vụ, quyền hạn của Tổ đại biểu HĐND rất nhiều nội dung. Nhưng do những điều kiện nên hoạt động của Tổ đại biểu HĐND bị hạn chế, nhất là công tác giám sát hầu như chưa thực hiện được. Nghị quyết 629 ngày 30.1.2019 của UBTVQH là cơ sở pháp lý để các địa phương tăng cường hoạt động của Tổ đại biểu HĐND.

Thiếu chủ động trong thực hiện

Khoản 1, Điều 112 Luật Tổ chức Chính quyền địa phương ghi rõ: “Tổ đại biểu HĐND giám sát việc tuân theo Hiến pháp, pháp luật, văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và Nghị quyết của HĐND cùng cấp trên địa bàn hoặc những vấn đề do HĐND hoặc Thường trực HĐND phân công”. Ba năm đầu của nhiệm kỳ, lướt qua các địa phương, chưa nhiều Tổ đại biểu HĐND thực hiện được chức năng giám sát; mà chỉ tổ chức tốt nhiệm vụ TXCT, Báo cáo tổng hợp ý kiến, nguyện vọng của Nhân dân với Thường trực HĐND. Đi sâu xem xét thấy rõ: Các Tổ đại biểu HĐND cấp tỉnh thành lập theo đơn vị hành chính trực thuộc, số lượng đại biểu rất chênh lệch nhau. Tổ trưởng, Tổ phó Tổ đại biểu HĐND hoạt động kiêm nhiệm; thậm chí có những Tổ trưởng đã rời địa bàn lên công tác các cơ quan của tỉnh nên khó tự mình tổ chức hoạt động giám sát. Hơn nữa, các thành viên công tác ở cơ quan, đơn vị cấp tỉnh nhiều công việc chuyên môn, ít dành thời gian cho hoạt động HĐND như quy định; các thành viên khác cơ cấu ở cơ sở còn hạn chế năng lực và cũng lo công việc làm ăn, chăm sóc gia đình.

Thực tế của nhiều địa phương, Tổ trưởng Tổ đại biểu HĐND mới chỉ ký Báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri nhưng đã rất phân vân và e ngại. Như thế, Tổ trưởng khó có thể quyết định đối tượng, phạm vi, nội dung, kế hoạch và thành phần tham gia đoàn giám sát của Tổ đại biểu HĐND. Mặt khác, các địa phương dù có Nghị quyết quy định kinh phí chi tiêu cho hoạt động của HĐND, nhưng khoản chi cho hoạt động của Tổ đại biểu có nơi còn hạn chế và thiếu cụ thể, nhiều Tổ đại biểu HĐND phải dựa vào Thường trực HĐND cấp dưới để hoạt động. Từ đó, các Tổ trưởng Tổ đại biểu HĐND rất ngại tổ chức các hoạt động, nhất là chủ động tiến hành hoạt động giám sát.


Tổ đại biểu HĐND tỉnh Hà Giang giám sát việc thực hiện các chính sách giáo dục tại các trường phổ thông trên địa bàn huyện Quang Bình giai đoạn 2015 - 2018  
Ảnh: Trường Huy

Cơ sở pháp lý của chữ ký không khuôn dấu

Tổ đại biểu - cơ quan của HĐND sát cơ sở, gần dân nhất, cầu nối trực tiếp cử tri với cơ quan đại diện Nhân dân, thường xuyên nắm bắt được nhiều tâm tư, nguyện vọng và dư luận trong xã hội. Tăng cường hoạt động giám sát của Tổ đại biểu HĐND không những đáp ứng được mong muốn của người dân, mà còn trực tiếp nắm chắc quá trình thực hiện pháp luật và nghị quyết HĐND của các cơ quan, đơn vị hữu quan, qua đó giúp HĐND có những quyết sách hợp lòng dân hơn.

Điều 9 Nghị quyết 629/2019/UBTVQH14, tại Khoản 1 quy định rõ: “Căn cứ vào chương trình giám sát, Tổ đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp huyện thực hiện hoạt động giám sát theo sự phân công của HĐND, Thường trực HĐND hoặc chủ động thực hiện quyền giám sát theo thẩm quyền và báo cáo kết quả giám sát với Thường trực HĐND”. Nghị quyết không những cụ thể hóa luật pháp liên quan mà khẳng định rõ: Tổ đại biểu HĐND thực hiện chức năng giám sát tại cơ sở, ở địa bàn của tổ; nội dung, đối tượng giám sát khá rộng. Mặt khác, Tổ đại biểu HĐND chủ động xây dựng kế hoạch, mời các thành phần tham gia giám sát và hoàn chỉnh Báo cáo giám sát gửi lên Thường trực HĐND và các cơ quan liên quan.

Để thực hiện vấn đề trên và khẳng định thêm cơ sở pháp lý của lãnh đạo Tổ đại biểu HĐND, Khoản 2, Điều 5 Nghị quyết 629 cũng ghi rõ: “Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Tổ đại biểu HĐND, chữ ký của Tổ trưởng, Tổ phó Tổ đại biểu HĐND là cơ sở xác nhận tính pháp lý của văn bản do Tổ đại biểu HĐND ban hành”. Đây là điều mà trong thực tế từ đầu nhiệm kỳ đến nay, nhiều Tổ đại biểu HĐND rất lúng túng và chưa muốn ký ban hành một văn bản nào để gửi đến các cơ quan, đơn vị liên quan. Qua đó càng thấy rõ nghị quyết hướng dẫn một số hoạt động của HĐND đã kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở. Tính pháp lý của chữ ký không khuôn dấu đối với nhiều nước rất quen thuộc và bình thường, nhưng với chúng ta cũng hơi mới lạ. Do đó cần triển khai phổ biến, rộng rãi, nhất là các cơ quan, đơn vị có liên quan để khỏi bỡ ngỡ.

Tăng cường giám sát

Để tổ chức thực hiện nghị quyết của UBTVQH, trước hết cần nghiên cứu, quán triệt trong cơ quan HĐND. Quan trọng hơn, nghị quyết được phổ biến lan rộng ra các cơ quan, đơn vị hữu quan để thực hiện. Trên cơ sở quy định của nghị quyết, Thường trực HĐND cấp tỉnh, cấp huyện nên thông báo chức danh và chữ ký của Tổ trưởng, Tổ phó Tổ đại biểu HĐND cấp mình để dần dần xem chữ ký không khuôn dấu quen thuộc và hợp pháp. Thực ra, chữ ký của Tổ trưởng Tổ đại biểu HĐND đa phần là lãnh đạo của cấp huyện và cấp xã nên các cơ quan, đơn vị liên quan đều hiểu biết cả, nên chắc không có gì bất ngờ. Như vậy, cơ sở pháp lý các văn bản Tổ đại biểu HĐND ban hành được xác định, tạo thuận lợi cho mọi hoạt động.

Một vấn đề tưởng đơn giản, có phần tế nhị là kinh phí bảo đảm cho hoạt động của Tổ đại biểu HĐND. Vấn đề này các địa phương có quy định và nhìn chung chưa quan tâm đúng mức. Lần này có cơ sở pháp lý cho hoạt động của Tổ đại biểu HĐND, HĐND nên bố trí tăng kinh phí cho hoạt động giám sát của Tổ đại biểu và để phụ cấp thêm cho thành viên các đoàn giám sát, nhất là những đại biểu HĐND không hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Thực ra, đại biểu HĐND cơ cấu: Chị tiểu thương, anh nông dân sản xuất nhỏ, hay vị linh mục… phải bỏ ra một phần ba thời gian cho hoạt động của HĐND thì sẽ khó khăn cho bản thân và gia đình. Đó có thể lý do chính để đại biểu HĐND ở cơ sở không thực hiện được thời gian quy định cho hoạt động của HĐND.

Khi có đủ điều kiện pháp lý và kinh phí, lãnh đạo Tổ đại biểu HĐND cần xem xét, cân nhắc để tổ chức hoạt động thiết thực, phù hợp thực tế từng Tổ đại biểu ở từng địa phương. Việc thực hiện nhiệm vụ TXCT, tiếp công dân, nghiên cứu tài liệu chuẩn bị kỳ họp… cần duy trì và phát huy tốt hơn. Còn hoạt động giám sát, Tổ đại biểu cân nhắc kỹ lưỡng, xây dựng kế hoạch cụ thể; bước đầu nên sáu tháng tổ chức một cuộc theo sự phân công của HĐND, Thường trực HĐND. Nếu tự mình chủ động giám sát cần chọn vấn đề bức xúc, nổi cộm nhất ở địa phương. Chương trình giám sát khoa học, không qua loa, chiếu lệ làm mất lòng tin của cử tri và thiếu sự tin tưởng, khâm phục chấp nhận của cơ quan, đơn vị chịu sự giám sát.

Để hoạt động của Tổ đại biểu HĐND có chất lượng, thiết nghĩ những lãnh đạo của HĐND sinh hoạt tại Tổ đại biểu cần gương mẫu, đầu tàu trong mọi hoạt động của Tổ. Hơn thế nữa, những đại biểu hoạt động chuyên trách cần tham gia tích cực, hướng dẫn, giúp đỡ hoạt động giám sát của Tổ đại biểu HĐND. Bên cạnh đó, Văn phòng HĐND cần bố trí, phân công cụ thể cán bộ, chuyên viên trực tiếp giúp việc, phục vụ hoạt động của Tổ đại biểu HĐND. Thông qua đó giúp Tổ  đại biểu HĐND khắc phục những khó khăn, vướng mắc từ lâu nay, để hoạt động giám sát dần đi vào nền nếp.

Trần Đình Huề - Nguyên Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Bình
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang