DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 12:47 | 21/04/2019 (GMT+7)
.
Dự thảo Luật Đầu tư công (sửa đổi)

Thường trực Hội đồng Nhân dân không thể làm thay

08:16 | 13/04/2019
So với dự thảo trình QH tại Kỳ họp thứ Sáu, dự thảo Luật Đầu tư công (sửa đổi) đưa ra tại Hội nghị ĐBQH hoạt động chuyên trách vừa qua đã có sự tiếp thu, chỉnh lý khi không còn quy định thẩm quyền của Thường trực HĐND quyết định chủ trương đầu tư các dự án thay cho HĐND trong thời gian không diễn ra kỳ họp HĐND. Nhiều ý kiến tán thành với việc sửa đổi này vì bảo đảm thực hiện đúng quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Đồng thời, tránh được tình trạng “vài người nhưng lại quyết những dự án rất lớn”, góp phần nâng cao hiệu quả các dự án đầu tư ở địa phương.

Dự án làm rồi, xử lý thế nào?

Liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn của Thường trực HĐND, Điều 88 dự thảo Luật trình QH tại Kỳ họp thứ Sáu quy định: Thường trực HĐND được phép thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cùng cấp được quy định tại Khoản 1, Điều 87 trong thời gian giữa các kỳ họp HĐND gồm: Quyết định chủ trương đầu tư, chương trình đầu tư bằng toàn bộ vốn ngân sách địa phương; quyết định kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm và hàng năm của địa phương bao gồm toàn bộ danh mục và mức vốn bố trí cho từng dự án vốn ngân sách địa phương, các nguồn nhà nước chưa cân đối trong ngân sách địa phương và các nguồn vốn khác của địa phương để đầu tư... Thường trực HĐND có nhiệm vụ báo cáo HĐND cùng cấp tại kỳ họp gần nhất. Thường trực HĐND cấp tỉnh được phép thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp tỉnh được quy định tại Khoản 1 và Khoản 2, Điều 87 trong thời gian giữa các kỳ họp HĐND, Thường trực HĐND cấp tỉnh có nhiệm vụ báo cáo HĐND cấp tỉnh tại kỳ họp gần nhất.

Đây là một trong những vấn đề nhận được sự quan tâm của nhiều ĐBQH khi thảo luận về dự thảo Luật này. Các ý kiến cho rằng, thẩm quyền quyết định các dự án đầu tư là vấn đề lớn. Để bảo đảm nguồn vốn đầu tư được hiệu quả, có sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương thì HĐND phải quyết định trong thẩm quyền của mình, không nên giao cho Thường trực HĐND thực hiện thẩm quyền này. Tiếp thu ý kiến các ĐBQH, dự thảo Luật đưa ra thảo luận tại Hội nghị ĐBQH hoạt động chuyên trách đã bỏ quy định này.

So với Luật Đầu tư công hiện hành, dự thảo Luật lần này đã thể hiện sự phân cấp mạnh về thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư. Theo đó, số lượng các dự án phải trình sẽ giảm nhiều, HĐND cấp tỉnh chỉ quyết định chủ trương đầu tư dự án nhóm A và chương trình đầu tư công sử dụng vốn ngân sách địa phương, còn dự án nhóm B, nhóm C đã được phân cấp thuộc thẩm quyền quyết định của UBND. Việc không quy định thẩm quyền này cho Thường trực HĐND nhằm bảo đảm thực hiện theo đúng quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Về vấn đề này, ĐBQH Phan Thái Bình (Quảng Nam) cho rằng, thủ tục trình HĐND theo đúng thẩm quyền của Luật Tổ chức chính quyền địa phương thì sẽ chậm. Tuy vậy, đại biểu cũng đặt tình huống, trường hợp Thường trực HĐND quyết định những nội dung quan trọng, trong đó có đầu tư công, sau đó báo cáo HĐND tại kỳ họp gần nhất nhưng HĐND không thông qua, trong khi dự án đã làm rồi thì xử lý tình huống như thế nào, đây là vấn đề thực tiễn đặt ra rất lúng túng. Nếu giao thẩm quyền cho HĐND quyết định thì HĐND phải chịu trách nhiệm về thẩm quyền ấy. Nếu giao thẩm quyền cho Thường trực HĐND thì thẩm quyền này như thế nào? Khi đã giao trong luật thì phải chịu trách nhiệm về thẩm quyền ấy và báo cáo cho HĐND tại kỳ họp gần nhất để biết và giám sát, nếu chỉ báo cáo HĐND để ra nghị quyết thì “không ổn”. Đây là vấn đề cần phải tính toán thật kỹ lưỡng, ĐB Phan Thái Bình lưu ý. 


Đại biểu Quốc hội Phan Thái Bình (Quảng Nam) phát biểu tại hội nghị  
Ảnh: Q. Khánh

Tránh vài người nhưng quyết dự án rất lớn

Nhấn mạnh dự thảo Luật đã thể hiện sự phân cấp rất mạnh, ĐBQH Nguyễn Hữu Toàn (Lai Châu) cho rằng, dự thảo Luật đã phân cấp mạnh rồi mà còn có cơ chế ủy quyền cho Thường trực HĐND quyết định dự án nhóm A, chương trình đầu tư công của tỉnh nữa là không phù hợp, bởi dự án nhóm A là những dự án rất lớn. Do vậy, không thể giao thẩm quyền cho Thường trực HĐND quyết định chủ trương đầu tư thay cho HĐND giữa 2 kỳ họp.

Ủng hộ quan điểm này, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải cho rằng, để minh bạch, công khai, dân chủ thì HĐND phải tham gia vào quá trình quản lý vốn đầu tư. Thực tế cho thấy, Thường trực HĐND không nhiều người, cơ quan chuyên môn của HĐND cũng không thể thẩm tra hết được tất cả những vấn đề liên quan đến dự án, chỉ cho ý kiến. Vậy việc cho ý kiến thì có phải chịu trách nhiệm không? Trong khi đó, HĐND ngoài các phiên họp theo quy định, có thể tổ chức họp bất thường để quyết định các vấn đề cấp bách phát sinh. Trên cơ sở đó, Chủ nhiệm Nguyễn Đức Hải đề nghị, không nên ủy quyền cho Thường trực HĐND quyết định chủ trương đầu tư các dự án trong thời gian không diễn ra kỳ họp HĐND để tránh trường hợp chỉ một vài người quyết những dự án rất lớn hoặc tránh phải giải trình sau này, thậm chí lại phải kiểm điểm, đánh giá.

Liên quan đến cơ chế hoạt động của HĐND, mới đây, UBTVQH đã ban hành Nghị quyết số 629/2019/UBTVQH14 để hướng dẫn một số hoạt động của HĐND. Nghị quyết nêu rõ, đối với các vấn đề thuộc thẩm quyền của HĐND có tính cấp bách, cần quyết định ngay, phát sinh trong thời gian giữa 2 kỳ họp thường lệ của HĐND thì Thường trực HĐND tự mình hoặc theo yêu cầu của Chủ tịch UBND cùng cấp hoặc ít nhất một phần ba tổng số đại biểu HĐND quyết định triệu tập kỳ họp bất thường của HĐND để xem xét, quyết định. Tại kỳ họp bất thường, HĐND có thể xem xét, quyết định một hoặc nhiều nội dung theo thẩm quyền. Việc xem xét, quyết định các vấn đề tại kỳ họp bất thường được thực hiện theo trình tự, thủ tục như tại kỳ họp thường lệ. Như vậy, ngoài 2 kỳ họp theo thường lệ, HĐND hoàn toàn có thể tổ chức kỳ họp bất thường để quyết định những vấn đề mang tính cấp bách, không nên ủy quyền cho Thường trực HĐND thực hiện nhiệm vụ này.

Quyền lực của nhà nước ở địa phương phải do HĐND thực thi, những vấn đề quan trọng của địa phương phải do HĐND quyết định, trong đó có quyết định chủ trương đầu tư dự án lớn tại địa phương. Nếu cho rằng, việc thực hiện Luật Đầu tư công ở địa phương bị gặp khó bởi có những vấn đề phát sinh giữa 2 kỳ họp HĐND là do chưa vận dụng hết các quy định của pháp luật, tức là tổ chức kỳ họp bất thường của HĐND để quyết định chủ trương đầu tư dự án. Nghị quyết của UBTVQH đã có, HĐND cần tuân thủ theo đúng quy định này. Hơn nữa, việc dự thảo Luật không quy định thẩm quyền của Thường trực HĐND quyết định chủ trương đầu tư các dự án thay cho HĐND trong thời gian không diễn ra kỳ họp HĐND nhằm thực hiện theo đúng Luật Tổ chức chính quyền địa phương, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật. 

Hà An
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang