DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 19:40 | 23/05/2019 (GMT+7)
.
Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã

Xác lập khung pháp lý thuận lợi

07:53 | 15/03/2019
Sắp xếp đơn vị hành chính là công việc rất hệ trọng, liên quan và ảnh hưởng trực tiếp đến ổn định chính trị - xã hội, quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là tâm tư, nguyện vọng của người dân và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức các địa phương. Nhưng với bản nghị quyết vừa được UBTVQH thông qua, nhiều ý kiến nhận định, đã tạo khung pháp lý, tăng thuận lợi cho thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2019 - 2021.

Quy định cụ thể về những trường hợp đặc thù

Thực tế, trước khi khung pháp lý cho triển khai chủ trương sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã được quy định tại Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25.10.2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XII Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và Nghị quyết số 37-NQ/TW ngày 24.12.2018 của Bộ Chính trị về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện và cấp xã, thì ngay đầu năm 2019, UBTVQH đã quyết định sáp nhập xã Kênh Giang và Văn Đức tại thị xã Chí Linh trước đây, nay được nâng cấp lên thành thành phố. Tất nhiên, quá trình sáp nhập hai xã này có nhiều thuận lợi, khi trùng với mong muốn của người dân, cán bộ, công chức, viên chức tại địa phương, và có sự quyết tâm cao của Đảng bộ, chính quyền thị xã Chí Linh (cũ) nói riêng, tỉnh Hải Dương nói chung.

Song, khi tiến hành thẩm tra dự thảo Nghị quyết về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã trong giai đoạn 2019 - 2021, nhiều thành viên Ủy ban Pháp luật đã bày tỏ lo lắng, đưa ra rất nhiều trường hợp đặc thù phải được bao quát đầy đủ trong khung pháp lý cho quá trình này. Và có lẽ điều gây băn khoăn nhất cho các thành viên Ủy ban Pháp luật khi thẩm tra dự thảo Nghị quyết này chính là xử lý trường hợp sáp nhập các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định vào các đơn vị hành chính đô thị liền kề. Bởi, việc sáp nhập các đơn vị này tuy có thuận lợi là các địa bàn ở liền kề nhau, nhưng điều kiện KT - XH chênh lệch giữa hai địa bàn này tạo không ít lo ngại về hiệu quả thực hiện. Việc sáp nhập này có thực sự giúp các địa bàn cùng nhau phát triển hay không rất cần được các địa phương phân tích kỹ càng.

Để tạo thuận lợi cho việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã nêu trên, Chính phủ đề xuất quy định rõ khi nhập huyện chưa đạt tiêu chuẩn vào thị xã hoặc thành phố thuộc tỉnh liền kề thì không xem xét điều kiện về sự phù hợp với định hướng quy hoạch, chương trình phát triển đô thị và tiêu chuẩn về đơn vị trực thuộc đối với đơn vị hành chính dự kiến hình thành sau khi sắp xếp. Các tiêu chuẩn về cơ cấu và trình độ phát triển KT - XH, cơ sở hạ tầng và kiến trúc cảnh quan đô thị phải được Bộ Xây dựng đánh giá đạt từ 50% trở lên tiêu chuẩn của loại đô thị hiện có quy định tại Nghị quyết số 1210/2016/UBTVQH13 ngày 25.5.2016 của UBTVQH về phân loại đô thị (Nghị quyết 1210).

Cách thức xử lý này cũng được áp dụng tương tự với trường hợp các thị xã, thành phố thuộc tỉnh có diện tích tự nhiên và quy mô dân số chưa đạt 50% số tiêu chuẩn theo quy định thì được điều chỉnh một số đơn vị hành chính cấp xã của đơn vị hành chính cấp huyện liền kề để nhập vào thị xã, thành phố thuộc tỉnh. Dự thảo Nghị quyết cũng xác định, khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã không đạt tiêu chuẩn vào phường, thị trấn thì khi nhập xã hoặc điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên, dân số của xã vào các phường, thị trấn liền kề để giảm đơn vị hành chính và hình thành đơn vị đáp ứng đủ tiêu chuẩn quy định tại Nghị quyết số 1211/2016/UBTVQH13 ngày 25.5.2016 của UBTVQH về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính và phân loại đơn vị hành chính, thì không xem xét điều kiện về sự phù hợp với định hướng quy hoạch, chương trình phát triển đô thị và tiêu chuẩn về cơ cấu, trình độ phát triển KT - XH, cơ sở hạ tầng quy định tại Nghị quyết số 1210 của UBTVQH.

Đơn giản hóa thủ tục sắp xếp đơn vị hành chính

Theo Báo cáo của Chính phủ về dự thảo Nghị quyết việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã trong giai đoạn 2019 - 2021, đối với việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, để tránh những trường hợp “tranh thủ” bầu, bổ nhiệm cán bộ, tuyển dụng công chức, viên chức tại những đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã đang chuẩn bị sắp xếp, gây khó khăn thêm cho việc sắp xếp số lượng lãnh đạo, quản lý và biên chế công chức, viên chức ở các đơn vị mới sau này, dự thảo Nghị quyết cần quy định tạm dừng việc bầu, bổ nhiệm các chức danh lãnh đạo, quản lý và tuyển dụng, tiếp nhận cán bộ, công chức, viên chức tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị của các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc diện phải sắp xếp từ ngày nghị quyết này có hiệu lực thi hành cho đến khi có nghị quyết của UBTVQH về việc sắp xếp đối với từng đơn vị hành chính cụ thể, trừ trường hợp khuyết người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị mà không bố trí được người phụ trách theo quy định của pháp luật thì được bầu, bổ nhiệm chức danh đó.

Việc quy định cụ thể về những trường hợp đặc thù bước đầu có thể giúp các địa phương bớt lúng túng trong triển khai. Nhưng khi số lượng đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã dự kiến được sắp xếp trong giai đoạn 2019 - 2021 khá lớn, trong khi thời gian thực hiện không nhiều, trong quá trình thảo luận, nhiều ý kiến cho rằng, dự thảo Nghị quyết cũng cần quy định một quy trình, thủ tục phù hợp, nhằm bảo đảm việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã cơ bản hoàn thành trong năm 2019, kịp thời tiến hành đại hội đảng các cấp vào năm 2020 như kế hoạch. Tất nhiên, với sự thận trọng và kỹ lưỡng, Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật nhấn mạnh, dù sẽ đơn giản hóa trình tự, thủ tục, thời hạn trong việc tổ chức lấy ý kiến cử tri về phương án, đề án sắp xếp đơn vị hành chính, thì vẫn phù hợp với Hiến pháp và Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Tiếp thu đề nghị này, Chính phủ đã quy định rõ một hồ sơ sẽ bao gồm ba bộ tài liệu (tờ trình, đề án và báo cáo tổng hợp kết quả lấy ý kiến cử tri, đại biểu HĐND các cấp và các cơ quan, tổ chức có liên quan nếu có). Nội dung đề án được yêu cầu phải ngắn gọn, nêu trực tiếp các nội dung liên quan đến sắp xếp đơn vị hành chính và phương án sắp xếp tổ chức bộ máy, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Thời hạn lấy ý kiến cử tri về phương án sắp xếp đơn vị hành chính rút ngắn từ 75 ngày xuống còn 20 ngày, góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Ngoài ra, để vừa bảo đảm tuân thủ đúng quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương, vừa tạo thuận lợi hơn cho các địa phương thực hiện, Nghị quyết xác định, việc thông qua phương án, đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của HĐND ngoài hình thức thực hiện tại kỳ họp HĐND, thì có thể gửi phiếu biểu quyết để đại biểu HĐND thực hiện việc biểu quyết về chủ trương sắp xếp đơn vị trong trường hợp không thể tổ chức kỳ họp HĐND mà cần quyết định ngay để bảo đảm kịp tiến độ sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã theo kế hoạch, lộ trình của cấp có thẩm quyền. Kết quả biểu quyết được quy định sẽ phải báo cáo HĐND tại kỳ họp gần nhất.

Nghị quyết đã được UBTVQH thông qua, song để bảo đảm chặt chẽ, đủ điều kiện trình Chủ tịch QH ký ban hành, trên cơ sở ý kiến phát biểu của các thành viên UBTVQH, đòi hỏi cần tiếp tục có sự rà soát, tiếp thu, chỉnh lý cả về nội dung và kỹ thuật văn bản. Với tinh thần khẩn trương, Chính phủ đã cam kết sẽ xây dựng Kế hoạch, trong đó xác định rõ các mốc thời gian để các địa phương thực hiện; xử lý kịp thời khó khăn, vướng mắc khi thực hiện sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã. Các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sẽ xây dựng và trình một đề án chung về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã trực thuộc để Chính phủ xem xét, trình UBTVQH quyết định.

Thanh Hải
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang