DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 08:57 | 23/03/2019 (GMT+7)
.
Giảm nghèo bền vững vùng dân tộc thiểu số, miền núi

Người nghèo là đối tác phát triển

07:56 | 08/03/2019
Xem người nghèo là đối tác phát triển là câu hỏi Đoàn giám sát của UBTVQH về thực hiện chính sách, pháp luật về thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững vùng dân tộc thiểu số, miền núi đặt ra với Sơn La. Câu trả lời đấy chính là cách làm thay đổi căn cơ chính sách, pháp luật về giảm nghèo bền vững. Bởi lẽ, khi đồng bào thực sự ở vai trò là một đối tác phát triển thì buộc các chính sách hỗ trợ trực tiếp sẽ phải chuyển đổi để thay thế bằng chính sách hỗ trợ gián tiếp của Nhà nước, khuyến khích, tạo đòn bẩy để đồng bào chủ động, tích cực hơn nữa trong thoát nghèo.

Tạo vị thế, sự tự tin cho đồng bào

Tỉnh Sơn La được Đoàn giám sát của UBTVQH đánh giá có nhiều cách làm hay, sáng tạo trong thực hiện chính sách, pháp luật về thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Cụ thể, Sơn La đã huy động được sức mạnh và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và các tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, cộng đồng dân cư thực hiện hiệu quả chính sách giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới. Người nghèo được tiếp cận thuận tiện với các chính sách trợ giúp của Nhà nước. Tỷ lệ hộ nghèo của các tỉnh, huyện nghèo, xã, bản đặc biệt khó khăn đã giảm nhanh. Chính sách an sinh xã hội được bảo đảm. Trong công tác thông tin tuyên truyền, Sơn La cũng từng bước thay đổi được cách nghĩ, cách làm, khắc phục được tâm lý trông chờ, ỷ lại, phát huy nội lực, vươn lên làm giàu chính đáng của người dân.

Khảo sát tại huyện Bắc Yên, Đoàn giám sát nhận thấy, huyện đã xây dựng được thương hiệu sản phẩm cho rượu Hang Chú, chè Tà Xùa, táo Sơn Tra, đem lại thu nhập cao cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Riêng cây táo Sơn Tra là cây đa mục tiêu. Bắc Yên cũng là huyện đầu tiên chủ động, lai ghép giống táo cho các huyện khác trong tỉnh, cây có tỷ lệ sống cao. Huyện cũng chú trọng đầu tư đúng nhu cầu của đồng bào dân tộc thiểu số, người nghèo, như xác định đúng địa chỉ nghèo, thực hiện xóa nhà tạm, kêu gọi xây dựng nhà đại đoàn kết cho người nghèo. Thậm chí đặt hàng doanh nghiệp về những nội dung cần hỗ trợ cho người nghèo, không đầu tư vào những nội dung mà bà con không cần… Nhờ đó, giúp cho người nghèo phấn đấu sản xuất, phát triển kinh tế, ổn định đời sống gia đình. Theo các thành viên Đoàn giám sát của UBTVQH, huyện Bắc Yên xứng đáng là huyện tiêu biểu với nhiều bài học kinh nghiệm trong công tác giảm nghèo để chia sẻ cùng với các địa phương khác.


Tri thức là công cụ hữu hiệu để giảm nghèo bền vững  Nguồn: ITN

Tuy nhiên, báo cáo của tỉnh Sơn La và hai huyện Bắc Yên, Mai Sơn mà Đoàn giám sát của UBTVQH đến làm việc đều chưa chỉ rõ những vướng mắc trong thực hiện chính sách, pháp luật về thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Kạn, thành viên Đoàn giám sát của UBTVQH Phương Thị Thanh nhấn mạnh, chuyên đề giám sát của UBTVQH là nhằm đánh giá hệ thống văn bản quy phạm pháp luật có bất cập gì không; cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành với địa phương trong hướng dẫn thực hiện chính sách trên địa bàn như thế nào? Vì thế, từ thực tiễn tổ chức thực hiện các chương trình giảm nghèo bền vững, tỉnh và huyện cần đánh giá kỹ hơn vấn đề này. Cùng với đó, cần đánh giá kỹ tỷ lệ hộ nghèo theo thành phần dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh để đề xuất chính sách phù hợp, bà Phương Thị Thanh đề nghị. Điều quan trọng hơn nữa, theo nguyên cục trưởng Cục Bảo trợ lao động, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Nguyễn Hải Hữu là chính quyền địa phương cần đánh giá rõ, các chính sách hiện nay có góp phần tạo nên vị thế, sự tự tin vươn lên cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi hay không? Phải chăng các nhóm dân tộc ít người nếu không có cơ chế, chính sách riêng thì sẽ nghèo mãi? Ông Nguyễn Hải Hữu nhấn mạnh, việc trả lời thấu đáo vấn đề này rất cần thiết để Đoàn giám sát của UBTVQH hoạch định chính sách, pháp luật về giảm nghèo bền vững cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi trong giai đoạn tới.

Nên chấp nhận “xã đi trước, xã đi sau”

Cho rằng, một trong những vấn đề căn cốt để người nghèo bứt phá là phải thay thế chính sách hỗ trợ trực tiếp bằng chính sách đầu tư gián tiếp, lãnh đạo tỉnh Sơn La cho biết, hỗ trợ hộ nghèo trong giai đoạn hiện nay phải là cho cần câu thay vì cho con cá. Như kinh nghiệm ở huyện Bắc Yên thường chọn những hộ có khả năng thoát nghèo và không thực hiện chính sách cho không mà thay vào đó là hỗ trợ người nghèo vay vốn ở ngân hàng chính sách xã hội để người nghèo đầu tư phát triển sản xuất. Song vướng mắc bây giờ là nguồn vốn hỗ trợ cho vay còn thấp. Ví dụ, người nghèo muốn chuyển đổi cây trồng từ ngô sang nhãn, hạn mức ngân hàng cho vay là 50 triệu đồng chỉ đủ đầu tư phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng là hết vốn, không đủ sức chống chịu, chờ đến lúc thu hoạch. Nên chăng hộ nghèo phải được tiếp cận nguồn vốn lớn hơn. Nêu đề xuất này, đại diện lãnh đạo tỉnh Sơn La cũng cho rằng, cần thực hiện hỗ trợ giảm nghèo theo mô hình điểm, tức là mỗi bản có một đến hai nhóm hộ được hỗ trợ chăn nuôi, trồng trọt bằng hình thức cầm tay, chỉ việc, xây dựng mô hình sản xuất hiệu quả, từ đó người dân xung quanh sẽ học theo, chứ không hỗ trợ tràn lan như hiện nay nữa.

Một vấn đề nữa trong giảm nghèo là muốn thoát nghèo phải có cơ sở hạ tầng, đầu tư đường vào bản, xã. Như tại huyện Bắc Yên, hầu như danh mục công trình đầu tư nhiều nhưng nhỏ, lẻ là vì phải tính điểm cho các xã xây dựng nông thôn mới, nên nguồn vốn trong cả giai đoạn phải chia đều, cân bằng cho các xã trên địa bàn huyện. Vướng mắc là nếu chỉ cho xã này nhiều thì xã kia không có.

Đặt vấn đề có nên chấp nhận “xã này đi sau, xã kia đi trước” hay không, các thành viên Đoàn giám sát của UBTVQH lưu ý, muốn đầu tư “ra tấm, ra món” đôi khi cũng phải linh hoạt, năm nay đặt mục tiêu xã này phát triển trước, năm sau đến xã khác. Đầu tư phải mang lại hiệu quả. Bởi lẽ, dù hộ nghèo ở đây đã thoát nghèo nhiều, nhưng thu nhập của đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi vẫn chỉ bằng 45% so với thu nhập bình quân của tỉnh. Việc phân cấp, phân quyền cho địa phương và giao quyền tự chủ cho người dân trong thực hiện các chính sách giảm nghèo cũng rất quan trọng.

Có lẽ, đã đến lúc, phải xác định người nghèo vùng dân tộc thiểu số thực sự là một đối tác phát triển thay vì đối tượng được bảo trợ xã hội. Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Trưởng đoàn giám sát của UBTVQH Hà Ngọc Chiến cho rằng, nếu nhận thức như vậy sẽ góp phần thay đổi căn cơ chính sách pháp luật về giảm nghèo bền vững, tạo cơ hội cho các hộ nghèo có khả năng tự thoát nghèo, khuyến khích, tạo đòn bẩy để đồng bào chủ động, tích cực hơn nữa trong thoát nghèo.

Ý Nhi
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang