DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 11:31 | 14/11/2018 (GMT+7)
.
Dự thảo Luật Đặc xá (sửa đổi)

Điều kiện đặc xá phải chặt chẽ, minh bạch

08:14 | 08/11/2018
Dự thảo Luật Đặc xá (sửa đổi) trình QH tại Kỳ họp này đã phân biệt rõ hơn chính sách đặc xá với các chính sách khoan hồng đang được thực hiện như miễn chấp hành hình phạt, giảm mức hình phạt đã tuyên và tha tù trước thời hạn có điều kiện. Tuy nhiên, điều kiện để được đặc xá vẫn là nội dung khiến các ĐBQH băn khoăn. Làm sao để chính sách nhân đạo này đến đúng đối tượng, thực sự trao cơ hội cho người đang chấp hành án trở về với xã hội, trở thành con người có ích?

Đúng đối tượng, tránh biến tướng

Dự thảo Luật Đặc xá (sửa đổi) trình QH thảo luận tại Phiên họp sáng 7.11 đã mở rộng đối tượng được đặc xá, ngoài 2 đối tượng là người bị kết án phạt tù có thời hạn đang chấp hành hình phạt tù và người bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn đang chấp hành hình phạt tù, Điều 11, dự thảo Luật bổ sung thêm đối tượng là người đang được tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù; người đang mắc bệnh hiểm nghèo, người đang ốm đau thường xuyên mà không tự phục vụ bản thân được, không còn nguy hiểm cho xã hội, có kết luận giám định y khoa xác nhận bằng văn bản của cơ quan y tế có thẩm quyền… Điều này khiến ĐBQH Phạm Thị Thu Trang (Quảng Ngãi) đặc biệt lo ngại. Chủ thể xác nhận về tình trạng bệnh tật như trong dự thảo Luật là quá rộng, thực hiện rất dễ dàng nên khó bảo đảm tính khách quan, dễ bị lợi dụng kẽ hở để lách luật, chạy giấy xác nhận về tình trạng bệnh tật và kết luận giám định để được hoãn, đình chỉ, chấp hành án và được xét đặc xá, như vấn đề chạy hồ sơ bệnh tâm thần để thoát tù trong thời gian vừa qua. Do vậy, theo đại biểu Phạm Thị Thu Trang, chỉ nên giới hạn công nhận kết luận của Hội đồng giám định y khoa và các tổ chức khác để bảo đảm tính chính xác.

Cùng quan điểm, ĐBQH Vũ Trọng Kim (Hải Dương) nhấn mạnh, điều kiện đặc xá phải được tính toán rất kỹ lưỡng, cẩn thận, đơn cử điểm i, Khoản 2, Điều 11, dự thảo Luật có nêu: trường hợp khác do Chủ tịch Nước quyết định theo đề nghị của Chính phủ  - Chính phủ đề nghị nhưng đề nghị vấn đề gì? Nên chăng Ban soạn thảo cần ghi rõ, Chủ tịch Nước quyết định theo đề nghị của Chính phủ khi có các vấn đề liên quan đến quan hệ quốc tế chứ không phải là về những vấn đề khác. Đại biểu Vũ Trọng Kim cho biết, vấn đề khác đã có liên ngành thẩm định, quy định khi vấn đề liên quan đến quan hệ quốc tế cũng phù hợp hơn khi chúng ta bổ sung tại Điều 19 và Điều 20 về đặc xá đối với người nước ngoài.


Đại biểu Quốc hội Vũ Trọng Kim (Hải Dương) phát biểu tại hội trường
Ảnh: Quang Khánh

Không đặc xá với tội xâm phạm tình dục trẻ em

Các trường hợp không được đặc xá cũng đã được quy định cụ thể hơn tại Điều 12, dự thảo Luật. Song, theo ĐBQH Ma Thị Thúy (Tuyên Quang), vẫn cần bổ sung thêm đối tượng không được đề nghị đặc xá, đó là tội phạm nguy hiểm, bị truy nã nhưng không tự ra đầu thú mà bị bắt. Xuất phát từ thực tế, nhiều người phạm tội sau khi bị phát hiện có xu hướng trốn tránh sự trừng phạt của pháp luật đã bỏ trốn, buộc phải truy nã. Công tác truy bắt đối tượng mất rất nhiều thời gian, công sức, ngân sách nhà nước, tính mạng và sức khỏe của các lực lượng truy bắt, gây mất an toàn trật tự xã hội. Việc không đề nghị đặc xá đối tượng trên nhằm phân hóa nhóm phạm nhân này, bảo đảm tính công bằng cho những người có án phạt tù, có ý thức tự giác chấp hành án; đồng thời, làm thay đổi nhận thức của đối tượng còn đang bị truy nã, có động lực ra đầu thú để được hưởng chính sách khoan hồng của Nhà nước, từ đó góp phần vào công tác phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm, giữ gìn trật tự an toàn xã hội.

ĐBQH Mai Khanh (Ninh Bình) cũng đề nghị bổ sung thêm hai tội danh không được đề nghị đặc xá là tội phá hoại cơ sở vật chất kỹ thuật của nước CHXHCN Việt Nam được quy định tại Điều 114, Bộ Luật Hình sự và tội chống phá cơ sở giam giữ tại Điều 119, Bộ luật Hình sự. Hai tội danh này đều liên quan đến xâm phạm an ninh quốc gia, đồng thời có logic chặt chẽ với điều kiện được đề nghị đặc xá đó là phải chấp hành tốt, cải tạo tốt tại trại giam. 

Ghi nhận ý kiến đóng góp xác đáng của các ĐBQH, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho biết, đã ghi chép đầy đủ các ý kiến đóng góp và nghiên cứu chi tiết để tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật trình QH thông qua vào cuối Kỳ họp này. Một điểm đáng lưu ý, là dự thảo Luật có một số trường hợp linh hoạt đối với đối tượng được đề nghị đặc xá. Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga lấy ví dụ, một số tội vào những thời điểm cụ thể thì Chủ tịch Nước không cho đặc xá là tội xâm phạm về tình dục trẻ em. Hiện trong luật không cấm, nhưng đặc xá hay không tùy tình hình cụ thể, ở giai đoạn này, tội phạm này đang rộ lên và dư luận bức xúc thì những trường hợp đó nên ủy quyền cho Chủ tịch Nước, có thể trong luật không cấm nhưng Chủ tịch Nước sẽ không đặc xá.

 ĐBQH TRẦN VĂN QUÝ (HƯNG YÊN): Kiểm soát chặt khâu thẩm định đối tượng đặc xá

Dự thảo Luật lần này đưa ra quy định về nhiệm vụ của Tổ thẩm định liên ngành do Bộ trưởng Bộ Công an quyết định thành lập. Đây là quy định mới so với luật hiện hành. Tuy nhiên, nghiên cứu quy định tại Điều 15, Điều 16, Điều 36, tôi thấy nhiệm vụ của Tổ thẩm định liên ngành chưa rõ ràng, có lúc chưa chặt chẽ. Nhất là kết quả thẩm định của tổ liên ngành là tư liệu căn cứ pháp lý đầu vào rất quan trọng để các cơ quan, thủ trưởng cơ quan theo quy định khoản 2 và khoản 3 Điều 15 lập hồ sơ trình Hội đồng đặc xá. Dự thảo Luật chưa có chế tài để kiểm soát kết quả thẩm định của tổ liên ngành này. Trong thực tiễn, việc sai sót, nhầm lẫn thường xảy ra ở khâu ban đầu là khâu thẩm định, dẫn đến việc có những đối tượng không đủ điều kiện đặc xá lại nằm trong danh sách đủ điều kiện. Do vậy, tôi đề nghị ngay trong dự thảo Luật, cần cụ thể hóa ngay những chế tài để kiểm tra và phê chuẩn kết quả thẩm định của Tổ thẩm định liên ngành. Nếu không thể hiện được trực tiếp trong luật, tôi đề nghị trong các văn bản hướng dẫn thi hành luật, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng phải có quy định chặt chẽ để bảo đảm kết quả thẩm định đối tượng được xét đặc xá thực sự khách quan, minh bạch.

N. Bình ghi

Anh Thảo
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang