DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 11:06 | 17/11/2018 (GMT+7)
.
Phê chuẩn Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP)

Cơ hội thúc đẩy tăng trưởng

08:43 | 06/11/2018
Ước tính lợi ích mà các thành viên CPTPP nhận được từ tự do hóa thương mại sẽ vào khoảng 0,3% tổng GDP của các thành viên, tương ứng với 37,3 tỷ USD trong trung hạn. Tất cả 11 thành viên của CPTPP sẽ nhận được nhiều lợi ích hơn so với khi không thông qua Hiệp định. Trong các thành viên châu Á, Malaysia sẽ được lợi nhiều nhất với 2% GDP, sau đó là Việt Nam, Brunei với khoảng 1,5% GDP. Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm thách thức. Đồng thuận với đề nghị phê chuẩn Hiệp định CPTPP của Chính phủ, song các đại biểu cũng phân tích rõ những thuận lợi, khó khăn khi Việt Nam tham gia và phê chuẩn Hiệp định.

ĐBQH PHÙNG ĐỨC TIẾN (Hà Nam): Giảm bớt tác động xấu đến nông dân

Việc tham gia CPTPP là cơ hội lớn cho thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Việt Nam cũng như vị thế của Việt Nam trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, là cầu nối quan trọng đưa Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Đây là hiệp định thương mại toàn diện với mức độ cam kết sâu rộng nhất hiện nay mà Việt Nam tham gia, với 30 chương, 9 phụ lục, trên 200 điều khoản, trong đó có nhiều điều khoản Chính phủ kiến nghị áp dụng trực tiếp.

Về vấn đề lộ trình cắt giảm thuế suất và các khoản thu, theo Chương II của Hiệp định về đối xử quốc gia và mở rộng thị trường đối với các hàng hóa, Việt Nam cam kết duy trì và đưa ra lộ trình cắt giảm thuế suất từ 5 - 16 năm đối với các loại hàng hóa tính từ khi tham gia Hiệp định. Trong thời gian này, cần tính đến sự gia tăng hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam, đặc biệt trong một số lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, như chăn nuôi, trồng trọt. Do vậy, cần có hướng dẫn, chỉ đạo cụ thể đối với các vấn đề này để giảm bớt tác động xấu đến nông dân.

Trong Hiệp định có nhiều chương, điều liên quan đến lĩnh vực nông nghiệp như phần c, Chương II của Hiệp định quy định về nông nghiệp đề cập đến xóa bỏ trợ cấp xuất khẩu nông sản, tín dụng xuất khẩu, bảo hiểm, tín dụng thương mại sản phẩm công nghệ sinh học hiện đại. Chương III của Hiệp định đề cập tới quy tắc xuất xứ và các thủ tục chứng nhận xuất xứ trong đó việc áp dụng thủ tục chứng nhận xuất xứ, xác minh xuất xứ. Chương VII, về các biện pháp an toàn thực phẩm và kiểm dịch động vật có quy định bảo đảm tính minh bạch về biện pháp khẩn cấp để bảo đảm sức khỏe con người và môi trường, giải quyết tranh chấp. Mặc dù các Luật Thủy sản, Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật,  Luật Thú y, Luật An toàn thực phẩm đã có đề cập tới nội dung này, tuy nhiên nếu để thực hiện trực tiếp quy định của Hiệp định, e rằng còn nhiều khó khăn cả về quy định pháp luật cũng như tổ chức thực hiện...

Với những thách thức lớn như trên, đề nghị QH cần ban hành, sửa đổi các văn bản luật liên quan tương thích với Hiệp định, như Luật Sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật an toàn thực phẩm, bảo hiểm, bố trí đủ nguồn lực cho việc thực hiện cam kết của Hiệp định, đặc biệt là các hoạt động của cơ quan đầu mối và tăng cường giám sát việc thực hiện. Đối với Chính phủ, cần khẩn trương rà soát các điều khoản có thể áp dụng trực tiếp trong hiệp định, các điều khoản cần có lộ trình thực hiện, khẩn trương ban hành văn bản hướng dẫn các điều khoản trong Hiệp định. Xác định lộ trình thực hiện và chỉ đạo sát sao việc thực hiện để bảo đảm đúng mục tiêu của việc tham gia Hiệp định.

ĐBQH BÙI SỸ LỢI (Thanh Hóa): Cơ hội với tổ chức công đoàn cao hơn thách thức

Qua rà soát hệ thống pháp luật lao động hiện hành của nước ta, vấn đề xóa bỏ lao động cưỡng bức, lao động trẻ em, xóa bỏ phân biệt trong lao động về cơ bản là phù hợp với các tiêu chuẩn của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và cam kết của CPTPP. Khi sửa đổi Bộ luật Lao động 2012, chúng ta đã rà soát và tiếp thu chỉnh sửa một cách cơ bản. Tuy nhiên, trên thực tế, để thực thi nghiêm túc các cam kết của CPTPP, Chính phủ cần dự liệu những khó khăn đối với việc tăng cường giảm thiểu lao động trẻ em trong bối cảnh lao động của nước ta chủ yếu là lao động nông nghiệp nông thôn.

Về tổ chức đại diện người lao động tại doanh nghiệp, Chính phủ đã nhận diện và đề xuất biện pháp xử lý đối với thách thức lớn nhất trong điều kiện cam kết về lao động liên quan đến yêu cầu sửa đổi pháp luật nhằm bảo đảm quyền thành lập tổ chức đại diện của người lao động. Đặc biệt, thông qua việc ký thư trao đổi với các nước tham gia CPTPP, 10 nước còn lại, Việt Nam được hưởng một số linh hoạt về thời gian để hoàn thiện hệ thống pháp luật cũng như tổ chức bộ máy để bảo đảm phù hợp với nhiệm vụ của CPTPP liên quan đến bảo đảm quyền tự do liên kết, vận hành cơ chế cho phép thành lập và quản lý tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp.

Vấn đề cần đặt ra là tổ chức đại diện người lao động đứng cạnh tổ chức công đoàn. Trong dự thảo Luật Công đoàn, Chính phủ cũng đang dự kiến cho thành lập tổ chức đại diện người lao động tại công đoàn. Tôi cho đây là một tổ chức không mang “màu sắc chính trị”, chủ yếu bảo vệ quyền lợi hợp pháp về quan hệ lao động và không có các hành động khác liên quan đến chính trị. Đây cũng là cơ hội và thách thức, nhưng cơ hội đối với tổ chức công đoàn cao hơn cho nên dự thảo Bộ luật Lao động cũng cần được xem xét để nghiên cứu. Điều này chúng ta cũng tiến hành xem xét, rà soát khi sửa đổi Bộ luật Lao động vào năm 2019. Tuy nhiên, đây là vấn đề rất khó, chưa có tiền lệ ở Việt Nam. Đồng thời, việc cho phép hình thành tổ chức đại diện của người lao động bên cạnh tổ chức công đoàn hiện nay cũng gắn liền với việc xem xét, sửa đổi, nâng cao hiệu quả các cơ chế về đối thoại, thương lượng, hợp tác, tham vấn trong quan hệ lao động.

Tôi đồng tình với Chính phủ và Tờ trình của Chủ tịch Nước, chúng ta không bảo lưu một điều khoản nào trong hiệp định và đặc biệt khoản liên quan đến lĩnh vực công đoàn và lao động, chúng ta cũng hoàn toàn không phải bảo lưu một điều nào.

ĐBQH TÔ ÁI VANG (Sóc Trăng): Bảo đảm hài hòa 3 lợi ích

Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa X ban hành Nghị quyết số 20 về tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nêu rõ xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh là vấn đề sống còn đối với Đảng và chế độ, là mối quan tâm mong đợi của giai cấp công nhân và toàn xã hội.

Việc tham gia là thành viên chính thức của CPTPP tác động sâu sắc đến sự phân hóa về lao động giữa các khu vực kinh tế, giữa các vùng miền trong cả nước, giữa các khu công nghiệp, khu chế xuất trọng điểm với các khu công nghiệp, khu chế xuất lân cận, dẫn đến sự không đồng đều về trình độ nhận thức xã hội, giác ngộ giai cấp, bản lĩnh chính trị của giai cấp công nhân Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ đến việc phát huy vai trò, tính tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam trong công cuộc đổi mới của đất nước. Do vậy, Chính phủ phải lý giải những vấn đề mới nảy sinh về vai trò của giai cấp công nhân trong điều kiện mới để có những chiến lược phù hợp, phát huy vai trò của giai cấp công nhân.

Mặt khác, để hài hòa 3 lợi ích - lợi ích của công nhân lao động với lợi ích của Nhà nước và lợi ích của Nhà nước với lợi ích của giới chủ doanh nghiệp, đề nghị Chính phủ và các cơ quan giải trình, làm rõ các giải pháp sửa đổi các văn bản pháp lý và chuyển đổi hoạt động phù hợp. Có như vậy, quyền lợi quốc gia, quyền lợi của người lao động mới được bảo đảm, kinh tế xã hội ở Việt Nam mới thực sự bền vững, sự nghiệp cách mạng của Đảng mới thành công trọn vẹn.

 Phó Thủ tướng Chính phủ PHẠM BÌNH MINH: Các lợi ích cốt lõi được bảo đảm

Trong quá trình đàm phán CPTPP, bằng nhiều biện pháp khác nhau, Chính phủ đã tổ chức nhiều hình thức để lấy ý kiến rộng rãi của các hiệp hội cũng như các ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp đánh giá Hiệp định này. Đây là những đối tượng chịu tác động trực tiếp của CPTPP và sau khi đàm phán xong, Chính phủ đã đưa lên mạng từ tháng 2.2016 toàn văn Hiệp định.

Sau khi đàm phán, Chính phủ đã yêu cầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư nghiên cứu, đánh giá, định lượng về tác động của Hiệp định này đối với các chỉ số kinh tế cơ bản và tổng quát như tăng trưởng GDP, tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu cũng như tác động đến các lĩnh vực sản xuất trong nước và đánh giá tác động này đã được gửi kèm theo báo cáo của Chính phủ đến các ĐBQH.

Ngoài ra, các chuyên gia độc lập của Ngân hàng Thế giới cũng có báo cáo, nghiên cứu rất sâu về đánh giá tác động của TPP trước đây và CPTPP cũng như tác động đối với các nền kinh tế trong đó có Việt Nam. Đây là nguồn tham khảo quan trọng khi chúng ta đánh giá tác động của CPTPP. Cũng như báo cáo của Chính phủ đã nêu, chủ yếu các lợi ích cốt lõi của Việt Nam được bảo đảm. Chúng ta cũng giành được những bảo lưu và linh hoạt cụ thể để thực hiện Hiệp định này một cách hiệu quả và có lợi cho đất nước.

Trong quá trình thực thi Hiệp định, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành thường xuyên cập nhật đánh giá tác động đến tổng thể nền kinh tế cũng như từng lĩnh vực cụ thể để xây dựng các giải pháp điều hành một cách phù hợp sau khi phê chuẩn Hiệp định này.

Đối với vấn đề lao động, CPTPP không đưa ra tiêu chuẩn riêng về lao động mà chủ yếu khẳng định lại các tiêu chuẩn lao động đã nêu trong tuyên bố năm 1998 của ILO. Việt Nam với tư cách là thành viên của ILO cũng như các thành viên của CPTPP có nghĩa vụ tôn trọng và thực thi. Trong các điều khoản này có điều khoản cho phép thành lập các tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp. Quy định của ILO cũng khẳng định, tất cả các tổ chức của người lao động phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật của nước sở tại, phải hoạt động phù hợp với tôn chỉ, mục đích và phương thức hoạt động đã được đăng ký với cơ quan nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động. Các tổ chức của người lao động không được hoạt động, các hoạt động nào có khả năng xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an ninh và không được hoạt động ngoài tôn chỉ mục đích và điều lệ đã được đăng ký và được cho phép.

Nguyễn Vũ lược ghi

Anh Phương lược ghi; Ảnh: Quang Khánh
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang