DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 10:24 | 16/12/2018 (GMT+7)
.
Chính sách và cuộc sống

Lạm phát và bát phở Thìn

07:20 | 08/10/2018
Cuối tuần, một chuyên gia kinh tế đưa gia đình đi ăn phở Thìn, hiệu phở lâu đời và có tiếng ở phố Lò Đúc, Hà Nội. So với vài tuần trước, giá bát phở đã tăng thêm 10%, từ 50 nghìn lên 55 nghìn đồng. Dù vậy người đi ăn vẫn rất đông, phải chờ một lúc mới đến lượt.

“Tôi nhớ không nhầm thì mức giá 50 nghìn đồng được duy trì trong suốt 5 năm kể từ 2013”, vị chuyên gia này chia sẻ. Quan sát việc giá tăng và sức mua vẫn lớn, ông dự báo có khả năng giá dịch vụ ăn uống sẽ tăng thêm 10 - 15% từ nay đến Tết.

Nếu đúng như vậy thì Chính phủ liệu có hoàn thành nhiệm vụ kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân không quá 4% trong năm nay hay không? Câu trả lời là Chính phủ vẫn sẽ hoàn thành! Tính đến hết tháng 9.2018, CPI bình quân đang ở mức 3,57%. Trong các báo cáo gần đây về tình hình kinh tế - xã hội năm 2018, Chính phủ dự kiến đạt toàn bộ 12 chỉ tiêu được Quốc hội giao, trong đó tốc độ tăng CPI bình quân thấp hơn 4%. (Con số Bộ Tài chính đưa ra cụ thể hơn một chút, theo đó CPI bình quân sẽ nằm trong khoảng 3,75% - 3,95%). Khi dự kiến như vậy có nghĩa Chính phủ sẽ dốc toàn lực để chắc chắn đạt được kết quả này.

Trên thực tế, Chính phủ đã và đang thực hiện hàng loạt giải pháp, kể cả những can thiệp mang tính hành chính, nhằm “ghìm cương” giá cả những mặt hàng thiết yếu. Chẳng hạn, Chính phủ yêu cầu phải đẩy nhanh thực hiện giảm giá các mặt hàng có khả năng giảm giá như giá thu phí BOT, giá thuốc chữa bệnh hay giá thịt lợn. Với mặt hàng xăng dầu, trường hợp có biến động lớn về giá thì cần phải tính đến việc tạm đóng không trích quỹ bình ổn giá trong một thời gian. Bộ Giáo dục - Đào tạo được giao chủ động tính toán đăng ký lộ trình tăng giá ở các địa phương, phân bổ và kiểm soát dịch vụ giáo dục cho phù hợp. Chính phủ cũng quyết từ nay đến cuối năm ngành y tế không xây dựng phương án điều chỉnh chi phí quản lý trong giá dịch vụ khám chữa bệnh. Hay gần đây nhất, thời điểm điều chỉnh tăng thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu đã được “cài số lùi” đến ngày 1.1.2019 thay vì giữa năm nay như Chính phủ dự định ban đầu.

Nhưng sang đến 2019, lạm phát sẽ thực sự là một câu chuyện lớn. Vì đòi hỏi của thị trường, vì bảo đảm cân đối thu - chi ngân sách quốc gia, Chính phủ không thể hoãn tăng hay giảm giá mãi được. Đáng lo hơn là những áp lực rất lớn từ phía bên ngoài, gần như không thể kiểm soát. Cụ thể, giá dầu thô thế giới tăng suốt nhiều tháng qua và được dự báo có thể sẽ bước vào cuộc leo thang mới do những căng thẳng về địa chính trị giữa các nước. Trong rổ hàng hóa tính CPI của nước ta, mặt hàng xăng dầu chiếm tỷ trọng 3%, nên khi giá xăng dầu tăng sẽ tác động trực tiếp đến CPI và gây hiệu ứng tăng giá domino ở các mặt hàng khác (bởi nó là nguyên liệu đầu vào của nhiều ngành sản xuất).

Một mối lo khác là xu hướng nhập khẩu lạm phát. Nó xuất phát từ thực tế đồng Việt Nam đang mất giá ít hơn so với các đồng tiền của Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia... nghĩa là đã gián tiếp lên giá so với các đồng tiền đó. Do vậy, thay vì sản xuất trong nước doanh nghiệp sẽ có xu hướng đẩy mạnh nhập khẩu hàng hóa và hệ quả là nhập khẩu lạm phát vào Việt Nam.

Trước bối cảnh này, Chính phủ dự định nâng mục tiêu kiểm soát lạm phát bình quân năm tới lên mức 4 - 5%, tức là nhỉnh hơn 1 điểm phần trăm so với năm nay. Nhưng để đạt được mục tiêu này đòi hỏi ở Chính phủ rất nhiều nỗ lực. Đặc biệt, Chính phủ phải tuyệt đối nói không với các dự án đầu tư công có tính lan tỏa thấp, tập trung vào các dự án có quy mô lớn và rút ngắn tối đa thời gian triển khai nhằm kiểm soát cung tiền - yếu tố cốt lõi và sâu xa đẩy lạm phát ở ta lên trên hai con số trong quá khứ. “Nếu chính sách cung tiền không được kiểm soát tốt thì rất có thể vòng xoáy tăng giá sẽ khiến phở Thìn tăng một mạch lên 70 - 80 nghìn đồng vào cuối năm 2019”, vị chuyên gia kinh tế được nhắc tới ở trên đưa ra cảnh báo. Ông cho rằng Chính phủ cần tiếp tục kiên trì theo đuổi mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô như đã làm trong năm 2017 và 2018.

Hồng Loan
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang