DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 12:12 | 22/10/2019 (GMT+7)
.
Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi)

Nhiều nội dung mới nhưng chưa được quy định rõ

08:06 | 21/09/2018
Luật Quản lý thuế có hiệu lực từ năm 2007, đến nay đã qua 3 lần sửa đổi. Lần thứ 4 này, Luật được sửa toàn diện, theo đánh giá Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách là có nhiều nội dung đổi mới, hướng đến thực hiện chính sách thuế minh bạch, đơn giản và cập nhật với xu thế phát triển mới. Tuy vậy, dự thảo Luật chưa giải thích, làm rõ nhiều khái niệm mới, đặc biệt vẫn còn tới 31 điều, 26 khoản giao Chính phủ, Thủ tướng quy định chi tiết - nhiều hơn cả Luật hiện hành.

Báo cáo với UBTVQH chiều qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, việc sửa đổi Luật Quản lý thuế ở thời điểm hiện nay là hết sức cần thiết để thực hiện cải cách hành chính, tạo hành lang pháp lý cho việc áp dụng  rộng  rãi phổ biến quản lý thuế điện tử và tạo sự thống nhất giữa Luật Quản lý thuế và các văn bản pháp luật có liên quan.

Trên tinh thần này, Luật Quản lý thuế đã được sửa đổi toàn diện. Theo đánh giá của Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách, dự thảo Luật đã bổ sung nhiều nội dung có sự đổi mới, tính khoa học, hướng đến thực hiện chính sách thuế minh bạch, đơn giản và cập nhật với tình hình, xu thế phát triển mới. “Thường trực Ủy ban cơ bản đồng tình với nhiều nội dung trong Tờ trình và dự thảo Luật”, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính -  Ngân sách Nguyễn Đức Hải cho biết.

Tuy vậy, trong phiên làm việc chiều qua, cơ quan thẩm tra và các Ủy viên UBTVQH cũng chỉ ra nhiều điểm chưa được của dự thảo Luật.

“Đã là nguyên tắc thì phải quy định rõ”

Đây là quan điểm của Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga về việc dự thảo Luật bổ sung nguyên tắc “bản chất quyết định hình thức” trong việc xác định nghĩa vụ thuế của người nộp thuế. Nội dung này theo Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách là cần thiết phải đưa vào luật để chống gian lận thuế, trốn thuế. Tuy nhiên nguyên tắc “nghe rất triết học” đó lại chưa được giải thích về mặt ngữ nghĩa, vì vậy không bảo đảm tính rõ ràng, dễ hiểu. Hơn nữa, Chủ nhiệm Lê Thị Nga cho rằng việc ban soạn thảo đưa nguyên tắc này vào Điều 3 “Giải thích từ ngữ” là không phù hợp.

Trong khi đó, một số thuật ngữ, khái niệm mới như dịch vụ giá trị gia tăng về hóa đơn điện tử, giao dịch liên kết lại chưa được giải thích trong Điều 3. Ngay cả đối với phạm vi điều chỉnh được bổ sung lần này là “các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước không do cơ quan quản lý thuế quản lý thu” Chính phủ cũng chưa làm rõ nhiều nội dung. Ví dụ, việc quản lý thu các khoản thu này hiện có vướng mắc gì trong thực tiễn? Các khoản thu này sẽ thực hiện quy trình nào? 

Cơ quan thẩm tra còn chỉ ra rằng, so với Luật hiện hành thì dự thảo Luật sửa đổi còn nhiều quy định chưa cụ thể. Luật hiện hành có 20 điều giao Chính phủ quy định chi tiết, dự thảo Luật lần này lại quy định 31 điều giao Chính phủ và 26 khoản giao Chính phủ, Thủ tướng quy định chi tiết. Đáng chú ý là, có nhiều nội dung trong Luật hiện hành không giao Chính phủ quy định chi tiết thì nay lại được bổ sung giao Chính phủ quy định chi tiết. “Chính phủ cần giải trình rõ lý do gia tăng các nội dung giao Chính phủ hướng dẫn”, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải nói.


Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga phát biểu tại phiên họp  
Ảnh: Q. Khánh

Phải tránh được tình trạng “cưa đôi” thuế

Đặc biệt, có những nội dung dự thảo Luật quy định chưa rõ khiến các Ủy viên UBTVQH lo rằng sẽ dẫn đến tình trạng trục lợi chính sách, gây thất thu thuế. Đầu tiên phải kể đến quy định về thẩm quyền xóa nợ thuế. Theo đó, dự thảo Luật  bỏ thẩm quyền xóa nợ của Thủ tướng, mở rộng quyền cho Bộ trưởng Bộ Tài chính xóa nợ từ 5 tỷ đồng trở lên, trường hợp đặc biệt báo cáo Thủ tướng xem xét trước khi quyết định. Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế và Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan xóa nợ từ 1 tỷ đến dưới 5 tỷ đồng. Cục trưởng Cục Thuế và Cục trưởng Cục Hải quan xóa nợ đối với trường hợp nợ dưới 1 tỷ đồng. “Quy định này mới nhưng cũng không rõ thế nào là trường hợp đặc biệt, báo cáo đánh giá tác động không nói rõ một năm khoảng bao nhiêu tiền, ảnh hưởng tác dụng của nó như thế nào, nếu không có thể có nguy cơ lạm dụng”, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định nhận xét. Trưởng ban Công tác đại biểu Trần Văn Túy cũng cho rằng, thẩm quyền xóa nợ của Bộ trưởng từ 5 tỷ đồng nhưng những trường hợp đó không nhiều, vì “thường những anh lớn làm ăn minh bạch thì rất ít nợ” trong khi “những anh nhỏ không minh bạch lại nợ, khi đó ở phía dưới chúng ta không quản lý tốt sẽ bị lạm dụng xóa nợ”.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh chỉ ra một quy định khác cũng chưa được quy định rõ và có thể tạo ra tiêu cực. Đó là, để bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế, dự thảo Luật quy định người nộp thuế không bị xử lý vi phạm về thuế, không tính tiền chậm nộp trong trường hợp thực hiện theo văn bản của cơ quan thuế, cơ quan nhà nước có thẩm quyền (Khoản 10, Điều 17). Tuy nhiên, dự thảo Luật chưa quy định rõ loại hình văn bản của cơ quan quản lý thuế (có bao gồm nội dung trả lời qua trang web và các biên bản thanh tra/kiểm tra thuế hay không). “Người nộp thuế thực hiện theo loại văn bản nào phải quy định rõ trong luật thì trong quá trình vận hành mới tránh được xin - cho và các vấn đề tiêu cực”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh đề xuất.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga, lâu nay khi nói đến thuế, chúng ta hay đặt vấn đề làm sao để chống thất thu, chống trốn thuế và nâng cao tỷ lệ tuân thủ. “Rất nhiều lần chúng ta đề nghị tăng loại thuế này, tăng loại thuế kia. Nhiều ĐBQH cho rằng khi tăng thuế phải rất thận trọng vì rất nhiều đối tượng chịu sự tác động”. Điều này có lẽ hàm ý rằng, cơ quan quản lý thuế nếu tập trung chống thất thu thuế, trốn thuế và làm tốt việc này thì sẽ bớt phải tính chuyện tăng thuế. Bởi vì liền đó, bà Nga đề nghị rà soát xem thực trạng trốn thuế thời gian qua xuất phát từ những quy định nào trong Luật Quản lý thuế hiện hành. “Dư luận phản ánh công tác quản lý thuế có cả tình trạng cưa đôi. Chúng tôi đề nghị rà soát lại trong Luật cái gì chưa chặt dẫn đến tình trạng cưa đôi, trốn thuế, thất thu”, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp nói.

Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển đã đề nghị Chính phủ tiếp thu đề nghị này khi kết luận phiên họp. Phó Chủ tịch Phùng Quốc Hiển cho rằng, vấn đề UBTVQH quan tâm nhất là lần này sửa luật toàn diện thì phải hạn chế dần sự can thiệp của cán bộ thuế vào quá trình quản lý, thu thuế để tránh được tình trạng chia chác về thuế vẫn âm ỉ trong dư luận. “Chúng ta nên áp dụng hình thức quản lý rủi ro, sử dụng công nghệ thông tin và tập trung chống cho được tình trạng chuyển giá, khắc phục cho được tình trạng nợ đọng thuế”, Phó Chủ tịch Phùng Quốc Hiển yêu cầu.

Không nên đặt lại vấn đề cơ quan điều tra thuế

Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) trình UBTVQH chiều qua theo phương án chưa đưa chức năng điều tra thuế cho cơ quan quản lý thuế vào trong luật. Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng nói trước UBTVQH: “Trường hợp QH quyết định bổ sung chức năng điều tra cho cơ quan thuế, Chính phủ sẽ bổ sung 1 chương riêng để quy định nội dung này”.

“Vấn đề này vào năm 2006 chúng ta đã thảo luận rất nhiều”, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho biết. Khi đó, Bộ Tài chính vẫn kiên quyết có cơ quan điều tra thuế nhưng Ủy ban Pháp luật kiên quyết không đồng ý. “Chúng tôi đề nghị không đặt vấn đề này ở đây nữa”, Chủ nhiệm Lê Thị Nga nói.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp, nếu nói cần bổ sung chức năng điều tra cho cơ quan thuế như cơ quan hải quan để giảm áp lực hình sự hóa các hoạt động kinh tế - như Tờ trình của Chính phủ - thì không đúng, mà đây chính là hình sự hóa, bởi chức năng như cơ quan hải quan là có quyền khởi tố khám xét điều tra ban đầu. Đây là hoạt động động đến quyền con người quyền công dân rất lớn, QH đã lựa chọn rất kỹ chỉ một số cơ quan được làm, Chủ nhiệm Lê Thị Nga nhấn mạnh. Hơn nữa, các nghị quyết của Trung ương không cho phép mở rộng các đầu mối cơ quan điều tra, trước mắt yêu cầu giữ nguyên. “Chúng tôi cho rằng không nên đặt lại vấn đề cơ quan điều tra thuế. Không thể nhà nhà làm điều tra, người người làm điều tra, động chạm rất lớn đến quyền con người, quyền công dân”, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp bày tỏ quan điểm.

Hà Lan
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang