DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 10:12 | 25/09/2018 (GMT+7)
.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi hành án hình sự

Thiếu minh bạch và tính khả thi

07:47 | 14/09/2018
Đó là nhận định của các Ủy viên UBTVQH khi cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi hành án hình sự. Dự luật có nhiều chính sách mới, quan trọng như quy định cơ quan được giao một số nhiệm vụ thi hành án hình sự đối với pháp nhân thương mại, cụ thể hóa quy định Hiến pháp về bảo đảm quyền con người, quyền công dân đối với phạm nhân… Tuy nhiên, ban soạn thảo vẫn chưa đánh giá được cụ thể, thực chất tác động của chính sách mới đối với thực tiễn thi hành.

Cái khó là thi hành án hình sự đối với pháp nhân thương mại

Dự thảo Luật đã bổ sung quy định về thi hành án hình sự đối với pháp nhân thương mại, bao gồm thi hành các hình phạt đình chỉ hoạt động có thời hạn, đình chỉ hoạt động vĩnh viễn, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định, cấm huy động vốn; thi hành các biện pháp tư pháp. Đây là quy định mới, nước ta chưa có tiền lệ, vì vậy, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, quy định thi hành án hình sự đối với pháp nhân thương mại là một vấn đề rất khó. Nhất là khi theo cơ quan thẩm tra - Ủy ban Tư pháp nhận định, cơ quan soạn thảo chưa hình dung đầy đủ về tổ chức, hoạt động của cơ quan có trách nhiệm thi hành án. Mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan; trình tự, thủ tục thi hành án một cách chi tiết; trình tự, thủ tục và hậu quả pháp lý của việc cưỡng chế thi hành án, trong đó có cả thi hành án hình sự đối với pháp nhân thương mại nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.

Đáng lưu ý là, quy định này trong dự thảo Luật còn thiếu tính đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành. Chỉ rõ những vướng mắc này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định thẳng thắn, Điều 79 Bộ luật Hình sự đã quy định hai trường hợp xử lý trong việc đình chỉ vĩnh viễn hoạt động của pháp nhân thương mại. Thứ nhất là, chấm dứt hoạt động pháp nhân thương mại trong một hoặc một số lĩnh vực. Thứ hai là, đối với pháp nhân thương mại được thành lập ra chỉ để thực hiện tội phạm thì đình chỉ vĩnh viễn toàn bộ hoạt động. Qua rà soát dự thảo luật mới quy định chấm dứt hoạt động đối với pháp nhân thương mại trong một hoặc một số lĩnh vực; trường hợp thi hành án hình sự đối với pháp nhân thương mại bị đình chỉ vĩnh viễn toàn bộ hoạt động dường như chưa được đề cập rõ.

Dự thảo luật cũng quy định tại Khoản 3, Điều 40, cấp giấy chứng nhận sau khi đình chỉ hoạt động vĩnh viễn đối với pháp nhân thương mại. Đã vĩnh viễn tức là xóa sổ, khai tử pháp nhân thương mại này, tại sao còn phải cấp giấy chứng nhận sau khi đình chỉ hoạt động vĩnh viễn pháp nhân thương mại, Chủ nhiệm UB Nguyễn Khắc Định hỏi? Bên cạnh đó, trách nhiệm của pháp nhân thương mại đối với các chủ thể có quan hệ dân sự, kinh tế, như trách nhiệm thanh toán các khoản nợ, trách nhiệm với khách hàng kể cả khi bị đình chỉ một phần và đình chỉ vĩnh viễn toàn bộ sẽ như thế nào? Những vấn đề đã nêu ra đều cần được ban soạn thảo tìm ra phương án giải quyết.

Quyền của phạm nhân được thể hiện như thế nào?

Dự thảo Luật cũng bổ sung Điều 25a quy định 9 nhóm quyền của phạm nhân phải được bảo đảm và 1 nhóm quyền mang tính nguyên tắc Phạm nhân được hưởng các quyền khác của công dân nếu không bị hạn chế bởi Luật này và luật khác có liên quan, trừ trường hợp các quyền đó không thể thực hiện được do họ đang chấp hành án tại trại giam, trại tạm giam, nhà tạm giữ. Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu cho biết, nguyên tắc về quyền cơ bản của con người, quyền công dân đã được quy định trong Hiến pháp, do đó các luật chuyên ngành cần phải cụ thể hóa các quyền này. Tuy nhiên, đối với người chấp hành án phạt tù, do họ bị hạn chế quyền tự do đi lại, bị cách ly khỏi xã hội nên có một số quyền công dân khác sẽ khó bảo đảm thực hiện được đầy đủ như đối với công dân bình thường đang ở ngoài xã hội. Ngoài những quyền cơ bản, thiết yếu nhất như quyền bảo vệ an toàn tính mạng, thân thể; quyền bảo đảm chế độ ăn, mặc, ở, thăm gặp gia đình; quyền lao động, học tập, học nghề... cần phải bảo đảm thực hiện tốt, thì một số quyền khác như quyền kết hôn, quyền sinh con, quyền được gửi, lưu giữ trứng, tinh trùng, quyền hiến mô, hiến tạng đối với người chấp hành án phạt tù còn phụ thuộc vào điều kiện KT - XH, khả năng đáp ứng của Nhà nước. Cụ thể, phạm nhân được hưởng những quyền gì phải được ban soạn thảo rà soát quy định cho rõ trong luật, chứ không phải trong văn bản hướng dẫn thi hành luật.

Liên quan đến quy định trại giam, trại tạm giam, nhà tạm giữ có thể phối hợp với doanh nghiệp, cá nhân hoặc tổ chức trên địa bàn để tổ chức lao động cho phạm nhân với sự đồng ý của phạm nhân, Tổng thư ký QH, Chủ nhiệm VPQH Nguyễn Hạnh Phúc cho rằng đây là quy định nhân văn, phạm nhân có thể ra ngoài làm việc và có thêm thu nhập. Tuy nhiên, ban soạn thảo cần tổng kết, đã có bao nhiêu trường hợp trốn trại khi đi lao động ngoài trại giam? Cách thức tổ chức lao động ngoài trại giam như thế nào? Còn theo Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Nguyễn Thúy Anh, nếu tổ chức lao động ngoài trại giam thì hình thức ký kết hợp đồng lao động giữa chủ doanh nghiệp, cá nhân hoặc tổ chức trên địa bàn với phạm nhân như thế nào? Trong trường hợp có quan hệ lao động từ 3 tháng - 1 năm, theo Luật Bảo hiểm xã hội người lao động sẽ được đóng bảo hiểm xã hội, trong trường hợp của phạm nhân có đóng bảo hiểm xã hội hay không? Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu, thì cho rằng, lao động là phương thức giáo dục, cải tạo phạm nhân đem lại hiệu quả tích cực, đã được thực tiễn kiểm chứng. Chúng ta mở rộng phạm vi lao động không phải theo hướng bắt buộc mà trên cơ sở tự nguyện của phạm nhân là hợp lý, giúp phạm nhân có thêm thu nhập, quy định này nên được ủng hộ. Song cần làm rõ các điều kiện bảo đảm an ninh trật tự và chống bỏ trốn khi tổ chức lao động ngoài nhà giam.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi hành án hình sự đã sửa đổi một số lượng lớn các điều luật (92/182 điều; bổ sung 52 điều), việc sửa đổi toàn diện khác cơ bản so với sửa đổi, bổ sung một số điều. Vì thế, nhiều Ủy viên UBTVQH cũng thống nhất đề nghị thay đổi tên gọi dự thảo Luật thành dự thảo Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi). Đồng thời yêu cầu Chính phủ phải tổng kết thực tiễn thi hành toàn diện, đầy đủ hơn; đánh giá kỹ tác động nhiều chính sách mới như việc thi hành các hình phạt, biện pháp tư pháp đối với pháp nhân thương mại, cụ thể hóa quy định quyền, nghĩa vụ của phạm nhân theo Hiến pháp. Mọi quy định trong dự án Luật đều phải minh bạch và khả thi. Căn cứ vào chất lượng dự án Luật trình QH tại Kỳ họp thứ Sáu, QH sẽ xem xét việc thông qua dự án luật tại 2 kỳ họp (như chương trình đã thông qua), hay tại 3 kỳ họp (theo đề nghị của Ủy ban Tư pháp).

Ý Nhi
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang