DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 09:41 | 25/09/2018 (GMT+7)
.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học

Tự chủ đại học - chặt chẽ và thấu đáo hơn

08:04 | 13/09/2018
Tự chủ đại học là một trong những nội dung lớn, trọng tâm của dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học. Dự thảo Luật trình UBTVQH tại phiên họp sáng qua, 12.9, đã tiếp tục hoàn chỉnh thêm một bước các quy định về tự chủ đại học nhằm bảo đảm thực thi có hiệu quả quyền tự chủ của cơ sở giáo dục đại học. Tuy vậy, các Ủy viên UBTVQH cũng vẫn đề nghị, cần tiếp tục hoàn chỉnh quy định về vấn đề này bảo đảm chặt chẽ và thấu đáo hơn.

Làm rõ quyền tự chủ của đại học tư thục

Dự thảo Luật đã quy định cụ thể hơn về nội dung, mức độ, lộ trình, điều kiện bảo đảm thực hiện quyền tự chủ trên các mặt về học thuật, tài chính, tổ chức và nhân sự gắn với trách nhiệm giải trình và đổi mới quản trị đại học. Dự thảo Luật cũng làm rõ khái niệm tự chủ của cơ sở giáo dục đại học là quyền của cơ sở giáo dục đại học được tự xác định mục tiêu và lựa chọn cách thức thực hiện mục tiêu. Tự chủ cũng đồng nghĩa với việc được tự quyết định và có trách nhiệm giải trình về các hoạt động chuyên môn, tổ chức và nhân sự, tài chính, tài sản và các hoạt động khác trên cơ sở quy định của pháp luật và năng lực của cơ sở giáo dục đại học.

Các điều kiện để được tự chủ cũng đã được quy định rõ hơn tại Điều 32 của dự thảo Luật, trong đó, để được giao quyền tự chủ thì cơ sở giáo dục đại học phải đạt kiểm định của một tổ chức kiểm định được Nhà nước công nhận.

Ghi nhận những chỉnh lý về nội dung này tại dự thảo Luật, song Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cũng đề xuất, phải phân định thật rõ, minh bạch quyền tự chủ một cách đầy đủ đối với những cơ sở giáo dục đại học công lập có đủ điều kiện và các cơ sở giáo dục đại học công lập chưa đủ điều kiện. Bên cạnh đó, cần làm rõ hơn quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học tư thục.

Chủ tịch QH lưu ý, mô hình đại học quốc gia, đại học vùng tiếp tục khẳng định trong dự thảo luật này nhưng chưa có quy định cụ thể về quyền tự chủ của các trường đại học, khoa, viện, trung tâm là thành viên đại học quốc gia và thành viên của đại học vùng. Vướng mắc lớn trong mô hình đại học quốc gia và đại học vùng chính là quan hệ pháp lý và quyền tự chủ của các trường, viện thành viên. “Thực tế, ngay trong hai đại học quốc gia thì những trường thành viên cũng cảm thấy chưa được tự chủ. Vậy thì, mối quan hệ giữa trường thành viên với đại học quốc gia, thành viên đại học vùng cũng phải quy định rõ trong luật này”, Chủ tịch QH nói.


Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng ban Công tác đại biểu Trần Văn Túy phát biểu tại phiên họp
Ảnh: Quang Khánh

Quyền lực tập trung ở Hội đồng trường?

Tự chủ cũng đồng nghĩa với được tự quyết định và có trách nhiệm giải trình về các hoạt động chuyên môn, tổ chức và nhân sự, tài chính, tài sản và các hoạt động khác trên cơ sở quy định của pháp luật và năng lực của cơ sở giáo dục đại học. Vì vậy, nhiều Ủy viên UBTVQH đề nghị, cần làm rõ hơn nữa cơ chế, chính sách, cũng như điều kiện bảo đảm thực hiện quyền tự chủ của mỗi trường đại học.

Tự chủ là xu hướng của giáo dục đại học. Khi thực hiện xu hướng này thì do “tự chủ tăng lên, chủ quản bị giảm xuống”, nên để bảo đảm kiểm soát hoạt động của các trường đại học thực hiện tự chủ, dự thảo Luật quy định cụ thể hơn về mô hình hội đồng trường. Theo Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ Phan Thanh Bình, hội đồng trường đại học sẽ quyết định định hướng lớn và giám sát quyền lực của Ban giám hiệu. Với mô hình đại học, hội đồng trường đại học sẽ lo vấn đề chiến lược của cả một hệ thống chung như thế nào, còn các trường vẫn có hội đồng và sẽ là một trường đại học hoàn chỉnh để lo việc phát triển ra sao.

Tuy nhiên, tại Điều 16 dự thảo Luật quy định hội đồng trường có tất cả 11 nhóm nhiệm vụ, quyền hạn. Theo Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu, cần làm rõ mối quan hệ giữa hội đồng quản trị của đại học và các trường đại học, cũng như giữa nhiệm vụ, quyền hạn, chức năng của ban giám hiệu và hiệu trưởng. “Nếu không làm rõ được chỗ này thì rất khó trong vấn đề tự chủ, tự quản, chưa nói đến quản trị, điều hành”.

Trước việc dự thảo Luật có xu hướng tập trung quyền vào hội đồng trường, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân lưu ý, liệu có biến cơ quan này thành cơ quan quyền lực, quá nhiều quyền và biến hội đồng trường thành cơ quan quản lý, trong khi không làm rõ được vị trí, vai trò, quyền hạn và trách nhiệm của hiệu trưởng hay không? Hơn nữa, khi hội đồng trường quá nhiều quyền thì cũng tự nhiên không làm rõ được vai trò đại diện pháp luật của hiệu trưởng. Theo Chủ tịch QH, phải hoàn thiện quy định liên quan để vừa bảo đảm thực quyền của hội đồng trường, song cũng bảo đảm quyền và trách nhiệm của hiệu trưởng trong quản lý, điều hành hoạt động của cơ sở giáo dục đại học.

Tự chủ đại học không phải vấn đề mới được đặt ra, nhưng vì chưa được quy định cụ thể trong luật hiện hành nên chưa mang lại hiệu quả cao khi triển khai. Vì thế, những băn khoăn của các Ủy viên UBTVQH tại phiên họp sáng qua cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và giải trình thấu đáo để tự chủ đại học thực sự trở thành “chìa khóa” cho sự phát triển của các cơ sở giáo dục đại học.

Thanh Hải
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang